Bắt Thứ trưởng Bộ Y tế, lộ đường dây nâng giá thiết bị y tế

Giáo sư Trần Văn Thuấn- Thứ trưởng Bộ Y tế là một trong các chuyên gia đầu ngành nghiên cứu phòng chống, điều trị ung thư tại Việt Nam,

Thứ trưởng Bộ Y tế bị điều tra về tội nhận hối lộ

Ngày 2/9/2026, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Bộ Công an đã khởi tố bị can, bắt tạm giam và khám xét đối với ông Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, để điều tra về tội “Nhận hối lộ”.

Theo thông tin chính thức của Bộ Công an, ông Thuấn bị khởi tố theo khoản 4 Điều 354 Bộ luật Hình sự do có hành vi nhận hối lộ với số tiền lớn. Các quyết định và lệnh tố tụng đã được Viện kiểm sát nhân dân tối cao phê chuẩn trước khi thi hành.

Khởi tố vụ án tại Công ty Việt Mỹ, điều tra đường dây chuyển giá thiết bị y tế

Việc khởi tố ông Thuấn diễn ra trong quá trình Cục Cảnh sát kinh tế mở rộng điều tra vụ án “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Buôn lậu” xảy ra tại Công ty Cổ phần Đầu tư Y tế Việt Mỹ cùng các đơn vị, địa phương liên quan.

Bộ Công an chưa công bố số tiền ông Thuấn bị cáo buộc đã nhận, thời điểm nhận tiền, người đưa tiền và công việc cụ thể liên quan đến khoản tiền này. Vì vậy, những nội dung trên cần chờ kết luận điều tra.

Cơ quan điều tra đang làm rõ quy mô vụ án, vai trò và hành vi của từng bị can, đồng thời xác minh những người có liên quan để thu hồi tài sản cho Nhà nước.

Nhóm doanh nghiệp mua bán thiết bị qua nhiều tầng trung gian

Vụ án tại Công ty Việt Mỹ được khởi tố từ cuối tháng 7/2026. Ba người đã bị khởi tố, tạm giam gồm Bùi Chân Phương, cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Việt Mỹ; Hà Văn Nam, Giám đốc công ty và Trần Thị Hồng Hạnh, người phụ trách kế toán.

Những người này bị điều tra về các tội “Buôn lậu” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Theo kết quả điều tra ban đầu được Báo Tin tức và Dân tộc dẫn lại, Bùi Chân Phương bị cáo buộc thành lập, chỉ đạo và điều hành ba doanh nghiệp tại Việt Nam, gồm Công ty Việt Mỹ, Công ty TNHH Đầu tư Y tế Sao Kim và Công ty Cổ phần Dược phẩm Hoàng Mai.

Cơ quan điều tra xác định ông Phương còn thành lập năm công ty tại Singapore và ba công ty tại Hong Kong. Thiết bị y tế và thuốc tân dược được mua bán qua các doanh nghiệp này trước khi nhập khẩu về Việt Nam.

Mỗi lần hàng hóa được chuyển qua một tầng doanh nghiệp, giá trị có thể được điều chỉnh. Cơ quan điều tra cáo buộc nhóm doanh nghiệp đã lợi dụng chuỗi giao dịch này để nâng giá thiết bị y tế và thuốc, sau đó bán cho các đơn vị, cơ sở y tế tại Việt Nam với giá rất cao.

Phương thức trên bị cho là giúp các đối tượng thu lợi bất chính với số tiền rất lớn, gây thất thu ngân sách và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người bệnh.

Trong hoạt động nhập khẩu, nhóm doanh nghiệp còn bị cáo buộc lợi dụng giấy phép do Bộ Y tế cấp cho thiết bị chính, sau đó khai báo gian dối các thiết bị y tế khác là hàng đi kèm để đưa về Việt Nam.

Các cáo buộc này đang được cơ quan điều tra tiếp tục làm rõ. Chưa có bản án có hiệu lực pháp luật xác định trách nhiệm hình sự của các bị can.

Giáo sư Trần Văn Thuấn từng là Viện trưởng Viện Nghiên cứu ung thư quốc gia, Trưởng Bộ môn Ung thư Đại học Y Hà Nội, Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam. (ảnh: Vietnamnet).

Vốn điều lệ tăng 17,5 lần trong hơn ba năm

Công ty Cổ phần Đầu tư Y tế Việt Mỹ được thành lập ngày 22/8/2007 và hoạt động gần 20 năm trong lĩnh vực thiết bị y tế.

Theo dữ liệu đăng ký doanh nghiệp được Tuổi Trẻ Online công bố, năm 2016, Việt Mỹ có vốn điều lệ 20 tỷ đồng. Ông Bùi Chân Phương sở hữu 90% vốn, tương ứng 18 tỷ đồng.

Năm 2018, doanh nghiệp nâng vốn điều lệ lên 50 tỷ đồng, sau đó tiếp tục tăng lên 100 tỷ đồng. Trong giai đoạn 2019 đến đầu năm 2020, vốn của Việt Mỹ tăng từ 100 tỷ đồng lên 350 tỷ đồng.

Ngày 20/1/2020, doanh nghiệp đăng ký nâng vốn từ 200 tỷ đồng lên 350 tỷ đồng. Toàn bộ vốn điều lệ được ghi nhận là vốn tư nhân.

Bộ Y tế yêu cầu rà soát giá thiết bị y tế trên toàn quốc

Như vậy, quy mô vốn điều lệ của Việt Mỹ tăng 17,5 lần trong hơn ba năm, nếu so với mức 20 tỷ đồng trong hồ sơ năm 2016. Hồ sơ đăng ký thay đổi vào tháng 3/2026 vẫn ghi nhận ông Hà Văn Nam là Giám đốc và người đại diện theo pháp luật.

Việc doanh nghiệp tăng vốn nhanh không tự thân phản ánh sai phạm. Vấn đề cần làm rõ là vốn đăng ký đã được góp đủ hay chưa, nguồn tiền hình thành vốn, cách sử dụng dòng tiền và mối liên hệ giữa quy mô vốn với các hợp đồng cung cấp thiết bị y tế. Những nội dung này chưa được cơ quan điều tra công bố.

Doanh thu gần 1.000 tỷ đồng nhưng lợi nhuận rất thấp

Dữ liệu tài chính trong giai đoạn 2018 đến 2022 cho thấy Việt Mỹ từng ghi nhận doanh thu hàng trăm tỷ đồng mỗi năm.

Ladophar sau 'cơn địa chấn' Louis Holdings: 59 tỷ đồng tăng vốn có đang 'bốc hơi' qua hợp đồng EPC?

Năm 2018, doanh thu thuần của công ty đạt khoảng 215,3 tỷ đồng. Đến năm 2020, con số này tăng lên 944,3 tỷ đồng, gấp hơn bốn lần sau hai năm.

Năm 2022, doanh thu thuần giảm còn 196,4 tỷ đồng. Giá vốn bán hàng ở mức 175,1 tỷ đồng, còn lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh chỉ đạt khoảng 1,1 tỷ đồng.

Biên lãi gộp của Việt Mỹ trong năm 2022 đạt 10,8%. Biên lợi nhuận trước thuế chỉ ở mức 0,6%, còn biên lợi nhuận sau thuế khoảng 0,1%. Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản gần như bằng 0%, trong khi tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu ở mức 0,1%.

Các chỉ số cho thấy doanh nghiệp có doanh thu lớn nhưng phần lợi nhuận được thể hiện trên báo cáo tài chính rất thấp. Tuy nhiên, chưa thể dùng riêng những số liệu này để kết luận có hành vi che giấu lợi nhuận hoặc chuyển giá.

Cơ quan điều tra sẽ phải đối chiếu báo cáo tài chính, sổ kế toán, hóa đơn, hợp đồng nhập khẩu, chứng từ thanh toán và giao dịch giữa các doanh nghiệp trong nước với các pháp nhân ở nước ngoài.

Việc đối chiếu dữ liệu theo toàn bộ chuỗi giao dịch có thể giúp xác định giá mua ban đầu, số lần hàng hóa được mua bán lại, phần chênh lệch hình thành qua từng tầng trung gian và đơn vị cuối cùng phải thanh toán.

Khoảng trống kiểm soát trong chuỗi cung ứng thiết bị y tế

Vụ án đặt ra câu hỏi về khả năng kiểm soát giá và nguồn gốc thiết bị y tế khi hàng hóa được giao dịch qua nhiều doanh nghiệp tại nhiều quốc gia.

Nếu cơ sở dữ liệu về giấy phép nhập khẩu, tờ khai hải quan, hóa đơn điện tử, giá bán và hợp đồng mua sắm không được kết nối, cơ quan quản lý khó phát hiện một thiết bị bị nâng giá qua nhiều tầng trung gian.

Việc liên thông dữ liệu giữa Bộ Y tế, cơ quan hải quan, cơ quan thuế, kho bạc và các cơ sở y tế công lập có thể giúp hệ thống tự động cảnh báo khi giá nhập khẩu chênh lệch lớn với giá bán, một giấy phép được sử dụng cho nhiều lô hàng bất thường hoặc thiết bị đi qua nhiều pháp nhân có quan hệ liên kết.

Công khai giá trúng thầu cũng chưa đủ nếu cơ quan quản lý không truy được giá gốc và chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng của từng doanh nghiệp trung gian.

Cuộc điều tra đối với Công ty Việt Mỹ vì thế không dừng ở trách nhiệm của các cá nhân. Vụ án còn cho thấy yêu cầu xây dựng cơ chế giám sát xuyên suốt từ cấp phép, nhập khẩu, kê khai thuế đến mua sắm và sử dụng thiết bị tại cơ sở y tế.