 |
| Cho con xem điện thoại bao lâu là đủ? Bộ Y tế vừa đưa ra khuyến cáo mới |
Việc trẻ dưới 5 tuổi sử dụng điện thoại, máy tính bảng và tivi ngày càng phổ biến đang trở thành mối quan tâm của ngành y tế. Trong Cẩm nang hướng dẫn hoạt động thể lực nâng cao sức khỏe cho cộng đồng vừa ban hành, Bộ Y tế lần đầu đưa ra những khuyến nghị cụ thể về thời lượng tiếp xúc màn hình đối với từng nhóm tuổi.
Theo đó, trẻ dưới một tuổi không nên sử dụng màn hình cho mục đích giải trí. Trẻ từ một đến dưới hai tuổi cũng được khuyến khích tránh tiếp xúc với tivi và điện thoại. Đối với trẻ từ hai đến dưới năm tuổi, tổng thời gian sử dụng màn hình không nên vượt quá một giờ mỗi ngày, đồng thời càng ít càng tốt.
Khuyến nghị này phù hợp với xu hướng của nhiều tổ chức y tế quốc tế khi coi việc giảm thời gian trước màn hình là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ sự phát triển toàn diện của trẻ trong những năm đầu đời.
Theo Bộ Y tế, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc trẻ nhỏ dành quá nhiều thời gian trước màn hình có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển não bộ.
Ở trẻ dưới hai tuổi, não bộ phát triển mạnh thông qua tương tác với cha mẹ, giao tiếp bằng lời nói và các trải nghiệm vận động thực tế. Khi thời gian này bị thay thế bằng điện thoại hoặc tivi, trẻ có nguy cơ chậm phát triển ngôn ngữ, giảm khả năng giao tiếp bằng mắt, hạn chế tương tác cảm xúc với người chăm sóc và thiếu cơ hội hình thành các kỹ năng vận động cơ bản như bò, đi hay chạy.
Đối với nhóm từ hai đến năm tuổi, việc sử dụng thiết bị điện tử kéo dài còn làm giảm khả năng sáng tạo, giảm sự tập trung, hạn chế kỹ năng hợp tác với bạn bè và ảnh hưởng đến quá trình học hỏi thông qua vui chơi.
Ở nhóm trẻ lớn hơn, từ 6 đến 9 tuổi, thói quen ngồi lâu trước màn hình làm giảm hoạt động thể lực, tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và khiến trẻ ít khám phá các sở thích mới.
Trong khi đó, trẻ từ 10 đến 13 tuổi đối mặt thêm nguy cơ rối loạn giấc ngủ do ánh sáng xanh từ màn hình, giảm thời gian giao tiếp với gia đình và dễ tiếp cận các nội dung không phù hợp trên môi trường mạng.
Điểm đáng chú ý trong cẩm nang là Bộ Y tế không chỉ khuyến cáo giảm thời gian màn hình mà còn đưa ra hướng dẫn cụ thể về vận động cho từng nhóm tuổi.
Theo đó, trẻ dưới một tuổi cần được vận động nhiều lần trong ngày thông qua nằm sấp, bò hoặc tập đi, với tổng thời gian ít nhất 30 phút mỗi ngày.
Nhóm từ một đến dưới năm tuổi nên hoạt động thể lực tối thiểu 180 phút mỗi ngày. Riêng trẻ từ ba đến năm tuổi cần ít nhất 60 phút vận động ở cường độ vừa hoặc cao như chạy, nhảy, bơi, đạp xe hoặc chơi các trò vận động ngoài trời.
Bộ Y tế cũng khuyến cáo không để trẻ ngồi hoặc nằm quá lâu trên xe đẩy, xe nôi hay ghế cố định. Thay vào đó, cha mẹ nên tạo điều kiện để trẻ thay đổi tư thế, vui chơi và khám phá môi trường xung quanh.
Sự phổ biến của smartphone khiến nhiều gia đình sử dụng thiết bị điện tử như một công cụ giúp trẻ ngồi yên hoặc ăn uống dễ dàng hơn. Tuy nhiên, điều này cũng tạo nên thói quen phụ thuộc vào màn hình ngay từ rất sớm.
 |
| Bộ Y tế đề xuất khóa học tiền hôn nhân và ứng dụng nền tảng số |
Ở góc độ công nghệ, thiết bị số không phải nguyên nhân trực tiếp gây hại. Vấn đề nằm ở cách sử dụng và thời lượng sử dụng.
Nếu được kiểm soát hợp lý, công nghệ vẫn có thể hỗ trợ học tập và phát triển kỹ năng. Ngược lại, việc tiếp xúc kéo dài, thiếu sự đồng hành của cha mẹ và thay thế hoàn toàn các hoạt động vận động, giao tiếp sẽ tạo ra những tác động tiêu cực kéo dài.
Nhiều chuyên gia giáo dục cũng cho rằng những năm đầu đời là giai đoạn trẻ học hỏi thông qua quan sát, chạm, nghe và tương tác trực tiếp. Đây là những trải nghiệm mà màn hình điện tử rất khó có thể thay thế.
Bộ Y tế khuyến nghị cha mẹ nên đọc sách, kể chuyện, trò chuyện và cùng vui chơi với con thay vì để trẻ tiếp xúc quá nhiều với điện thoại hoặc tivi.
Các hoạt động ngoài trời, trò chơi vận động và giao tiếp trực tiếp không chỉ giúp trẻ phát triển thể chất mà còn cải thiện khả năng ngôn ngữ, tư duy và cảm xúc.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc xây dựng thói quen sử dụng công nghệ hợp lý từ nhỏ được xem là nền tảng để hình thành kỹ năng số lành mạnh trong tương lai. Điều đó đòi hỏi sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng nhằm cân bằng giữa lợi ích của công nghệ với nhu cầu phát triển tự nhiên của trẻ.
| Khuyến cáo thời gian màn hình theo Bộ Y tế Trẻ dưới 1 tuổi: Không sử dụng màn hình để giải trí. Trẻ 1 đến dưới 2 tuổi: Không nên tiếp xúc tivi, điện thoại. Trẻ 2 đến dưới 5 tuổi: Không quá 1 giờ mỗi ngày, càng ít càng tốt. Trẻ 3 đến 5 tuổi: Ít nhất 60 phút vận động cường độ vừa hoặc mạnh mỗi ngày. Trẻ 1 đến dưới 5 tuổi: Tổng thời gian vận động tối thiểu 180 phút mỗi ngày. |
