Rạng sáng 18/6 theo giờ Việt Nam, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) công bố giữ nguyên lãi suất tham chiếu trong khoảng 3,5–3,75%, đánh dấu lần thứ tư liên tiếp cơ quan tiền tệ quyền lực nhất thế giới đứng yên. Lần gần nhất Fed điều chỉnh là đợt cắt giảm hồi tháng 12/2025, cũng là mốc đưa lãi suất về vùng hiện tại.
Mức giữ nguyên gần như đã được thị trường dự báo trọn vẹn, khi công cụ CME FedWatch trước đó cho thấy xác suất không thay đổi lên tới 97%. Vì vậy, tâm điểm của giới đầu tư toàn cầu dồn vào biểu đồ dot plot, bản tóm tắt dự báo kinh tế và buổi họp báo ra mắt của ông Kevin Warsh, người vừa được Thượng viện Mỹ phê chuẩn ngày 13/5 với tỷ lệ sít sao 54-45 và nhậm chức Chủ tịch Fed thứ 17 vào ngày 22/5.
Điểm gây chú ý lớn nhất nằm ở chỗ biểu đồ dot plot lần này đã loại bỏ lần cắt giảm cuối cùng còn sót lại cho năm 2026. Trước cuộc họp tháng 6, mọi kỳ họp trong năm vẫn giữ ít nhất một lần hạ lãi suất trong dự báo, nhưng định hướng đó giờ biến mất. Hợp đồng tương lai lập tức phản ánh khả năng khoảng 66% Fed sẽ nâng lãi suất ít nhất một lần trước khi năm kết thúc, một cú đảo chiều mạnh trong kỳ vọng chính sách.
Bản thân ông Warsh chọn cách không công bố dự báo lãi suất riêng, trở thành Chủ tịch Fed đầu tiên sau 14 năm không tham gia phần dự báo trong SEP. Trong buổi họp báo đầu tiên, ông theo đuổi phong cách truyền thông gọn hơn, đặt ưu tiên kiểm soát lạm phát lên trước và không đưa ra cam kết về thời điểm chính sách nới lỏng có thể quay lại. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tiến sát 4,47%, còn kỳ hạn 30 năm áp sát 4,97%, cho thấy thị trường tin chi phí vốn sẽ duy trì ở vùng cao trong thời gian dài hơn.
 |
| Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh. |
Bối cảnh khiến Fed thận trọng đến từ giá cả. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 của Mỹ tăng 4,2% so với cùng kỳ, cao hơn mức 3,8% của tháng 4 và là tháng thứ ba lạm phát tổng thể tăng tốc. Phần lớn sức nóng đến từ năng lượng, với giá nhóm năng lượng tăng 23,5% trong một năm giữa căng thẳng địa chính trị quanh eo biển Hormuz. Trong khi đó, thị trường lao động vẫn vững khi bảng lương phi nông nghiệp tháng 5 thêm 172.000 việc làm và tỷ lệ thất nghiệp giữ quanh 4,3%.
Với ngành công nghệ, một quyết định giữ lãi suất tưởng như trung tính lại mang sức nặng định giá thật sự. Nhóm cổ phiếu trí tuệ nhân tạo và bán dẫn hiện chi phối chỉ số Nasdaq, vốn là các tài sản nhạy cảm bậc nhất với lãi suất do dòng tiền tương lai chịu mức chiết khấu lớn khi chi phí vốn lên cao. Một thông điệp cứng rắn từ Fed, ngay cả khi lãi suất chưa nhúc nhích, vẫn có thể buộc thị trường hạ mức định giá mà nhà đầu tư sẵn sàng trả cho câu chuyện tăng trưởng dài hạn.
 |
| Năm điểm đáng chú ý từ cuộc họp đầu tiên của Kevin Warsh trên ghế Chủ tịch Fed |
Diễn biến trước thềm cuộc họp cho thấy mức độ căng thẳng của dòng tiền. Khoảng 420 tỷ USD vốn hóa thị trường chứng khoán Mỹ bốc hơi chỉ trong 30 phút khi nhà đầu tư bán bớt tài sản rủi ro để chờ kết quả. Sự dịch chuyển từ cổ phiếu tăng trưởng sang cổ phiếu giá trị, vốn diễn ra nhiều tuần qua, có thể tiếp tục nếu Fed duy trì lập trường thắt chặt, đẩy dòng vốn nghiêng về tài chính và công nghiệp thay vì công nghệ và các cổ phiếu tăng trưởng có kỳ hạn dài.
Một chi tiết đáng lưu ý về tư duy của tân Chủ tịch Fed liên quan trực tiếp tới công nghệ. Ông Warsh từng nhiều lần mô tả trí tuệ nhân tạo mang tính giảm phát về cấu trúc, hàm ý rằng làn sóng tự động hóa và năng suất do AI tạo ra có thể kéo mặt bằng giá xuống trong dài hạn. Quan điểm đó từng được xem là cơ sở cho khả năng nới lỏng, song hàng loạt số liệu lạm phát nóng đang thử thách niềm tin của chính ông.
Trên thị trường tài sản số, vốn vận động sát với kỳ vọng thanh khoản toàn cầu, áp lực hiện rõ. Bitcoin giao dịch quanh vùng 65.000 đến 66.000 USD trước giờ công bố, sau khi hồi phục từ đợt bán tháo về dưới 60.000 USD tuần trước. Chi phí vay cao hơn là cơn gió ngược với tài sản số, bởi khi lãi suất duy trì ở vùng cao, dòng tiền đầu cơ vào các kênh rủi ro thường co lại. Giới phân tích cảnh báo một thông điệp cứng rắn có thể kích hoạt lại mô hình bán theo tin từng lặp lại ở phần lớn các kỳ họp gần đây.
 |
| Biểu đồ giá vàng thế giới |
Quyết định của Fed không dừng ở biên giới nước Mỹ mà lan tới các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam. Khi lãi suất đồng USD duy trì ở vùng cao và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, chênh lệch lãi suất có xu hướng gây sức ép lên tỷ giá và dòng vốn đầu tư gián tiếp. Với lĩnh vực công nghệ và kinh tế số trong nước, điều đó đồng nghĩa chi phí huy động vốn quốc tế cho các dự án trung tâm dữ liệu, hạ tầng AI hay startup đổi mới sáng tạo có thể đắt đỏ hơn.
Các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam phụ thuộc nguồn vốn ngoại, đặc biệt là quỹ đầu tư mạo hiểm, sẽ phải tính lại phương án dòng tiền. Khi nhà đầu tư toàn cầu thận trọng hơn với tài sản tăng trưởng dài hạn, vòng gọi vốn cho các công ty chưa có lợi nhuận thường kéo dài và định giá chịu sức ép. Đây là yếu tố mà các nhà sáng lập trong lĩnh vực AI, blockchain và thương mại điện tử cần theo dõi sát trong nửa cuối năm.
Ở chiều ngược lại, mặt bằng lãi suất cao kéo dài cũng thúc đẩy doanh nghiệp số tập trung vào hiệu quả vận hành và khả năng tạo dòng tiền thực thay vì chỉ chạy theo tăng trưởng quy mô. Xu hướng ứng dụng AI để cắt giảm chi phí, tự động hóa quy trình và nâng năng suất vì thế có thể được đẩy nhanh, đúng với nhận định của ông Warsh về vai trò giảm phát của công nghệ. Với độc giả quan tâm tới chuyển đổi số, thông điệp từ Fed là lời nhắc rằng môi trường vốn rẻ đã lùi xa và giá trị thật của mỗi đồng vốn công nghệ đang được nhìn nhận khắt khe hơn.
Trong ngắn hạn, giới quan sát cho rằng biến động sẽ còn tiếp diễn cho tới khi thị trường định hình rõ phong cách điều hành của tân Chủ tịch Fed. Mọi phát biểu của ông Warsh trong các tuần tới đều có thể trở thành chất xúc tác cho cổ phiếu công nghệ và tài sản số, ngay cả khi con số lãi suất chưa thay đổi.
