| Tên lửa tái sử dụng Trung Quốc sắp bắt kịp SpaceX Thị trường toàn cầu rung lắc, cổ phiếu quốc phòng Hàn Quốc bứt phá Trung Quốc dùng lưới thu hồi thành công tên lửa tái sử dụng, thách thức Mỹ |
 |
| Tên lửa RAACM đang trong giai đoạn thử nghiệm bay. Ảnh: CoAspire. |
Không quân Mỹ đang mở rộng chương trình Family of Affordable Mass Missiles (FAMM) nhằm xây dựng lực lượng tên lửa hành trình số lượng lớn với chi phí thấp, phục vụ các chiến dịch quân sự trong tương lai.
Theo kế hoạch, chương trình hướng đến việc mua sắm khoảng 28.000 tên lửa hành trình trong vòng nhiều năm. Mục tiêu là tạo ra kho vũ khí đủ lớn để đáp ứng các cuộc xung đột kéo dài, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào những dòng tên lửa có giá thành rất cao hiện nay.
 |
| Quân đội Mỹ thử lá chắn điện từ chống UAV thay tên lửa |
Mới đây, CoAspire thông báo đã được Không quân Mỹ lựa chọn tham gia thỏa thuận khung kéo dài nhiều năm của chương trình FAMM. Đây là doanh nghiệp nhỏ duy nhất góp mặt trong nhóm các nhà sản xuất được xem xét cho giai đoạn sản xuất quy mô lớn.
Nếu Quốc hội Mỹ phê duyệt ngân sách, Không quân dự kiến bắt đầu tiếp nhận các lô tên lửa đầu tiên từ năm tài chính 2027.
Theo CoAspire, việc được đưa vào danh sách sản xuất phản ánh tiến độ tích cực của chương trình phát triển tên lửa hành trình RAACM, đồng thời mở ra cơ hội mở rộng năng lực sản xuất trong nước.
Sản phẩm mà CoAspire đưa vào chương trình là Rapidly Adaptable Affordable Cruise Missile (RAACM), mẫu tên lửa hành trình được phát triển từ cuối năm 2025 theo hình thức Other Transaction Authority (OTA) của Không quân Mỹ.
Hiện chương trình đang bước sang các giai đoạn tích hợp với máy bay mang phóng và thử nghiệm bay.
Điểm khác biệt của RAACM nằm ở triết lý thiết kế. Thay vì tập trung tối đa vào các tính năng cao cấp khiến giá thành tăng mạnh, mẫu tên lửa này ưu tiên khả năng sản xuất hàng loạt, chi phí thấp nhưng vẫn đáp ứng các yêu cầu tác chiến tầm xa.
Theo thông tin từ CoAspire, mạng lưới sản xuất của doanh nghiệp hiện gồm 56 nhà cung cấp hoạt động tại phần lớn các bang của Mỹ. Chuỗi cung ứng này được xây dựng để có thể nhanh chóng mở rộng nếu chương trình chuyển sang giai đoạn sản xuất hàng loạt.
Ông Doug Denneny, Giám đốc điều hành kiêm nhà sáng lập CoAspire, cho biết các đối tác trong chuỗi cung ứng đều sẵn sàng đáp ứng nhu cầu sản xuất hàng nghìn tên lửa của Không quân Mỹ trong nhiều năm tới.
Việc một doanh nghiệp quy mô nhỏ được lựa chọn cũng phản ánh định hướng của Lầu Năm Góc trong việc mở rộng nền tảng công nghiệp quốc phòng thay vì chỉ phụ thuộc vào các tập đoàn quốc phòng truyền thống.
Theo kế hoạch của Bộ Quốc phòng Mỹ, chương trình Family of Affordable Mass Missiles (FAMM) có thể cung cấp tới 28.000 tên lửa trong 5 năm đầu tiên, nếu được Quốc hội thông qua ngân sách. Việc sản xuất hàng loạt dự kiến bắt đầu từ năm tài chính 2027.
Không quân Mỹ kỳ vọng chương trình này sẽ tạo ra nguồn cung tên lửa hành trình đủ lớn cho các chiến dịch kéo dài, đồng thời giảm áp lực lên các dòng tên lửa có chi phí sản xuất cao.
FAMM nhận được sự phối hợp của nhiều cơ quan quốc phòng, gồm Văn phòng Thứ trưởng Bộ Quốc phòng phụ trách Mua sắm và Duy trì, Hội đồng Tăng tốc Sản xuất Đạn dược, Đơn vị Quốc phòng Kinh tế và Không quân Mỹ. Chương trình do Văn phòng Vũ khí của Không quân tại Căn cứ Không quân Eglin, bang Florida quản lý.
Điểm khác biệt của RAACM nằm ở việc ứng dụng công nghệ sản xuất bồi đắp (Additive Manufacturing), thường được biết đến là công nghệ in 3D, để chế tạo phần lớn thân tên lửa.
Thân máy bay được thiết kế nhằm tối ưu không gian chứa nhiên liệu, giúp phiên bản tiêu chuẩn đạt tầm hoạt động hàng trăm dặm. Theo CoAspire, công nghệ này còn giảm đáng kể số lượng khuôn mẫu, dụng cụ chuyên dụng và nhân công cần thiết trong quá trình sản xuất.
Một lợi thế khác là các kỹ sư có thể điều chỉnh thiết kế ngay trên mô hình số mà không phải thay đổi toàn bộ dây chuyền sản xuất. Điều này giúp rút ngắn thời gian phát triển các biến thể tên lửa mới từ nhiều năm xuống chỉ còn vài tháng.
Ngoài phiên bản tiêu chuẩn, CoAspire còn phát triển biến thể RAACM-ER (Extended Range) với tầm bắn xa hơn. Cả hai phiên bản đều có thể được cung cấp cho quân đội Mỹ và các quốc gia đồng minh sau khi nhận được phê duyệt của Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao Mỹ.
Đáng chú ý, RAACM được phát triển theo kiến trúc mở với nhiều biến thể dành cho các nhiệm vụ phóng từ trên không, từ mặt đất và từ các bệ phóng trên bộ. Cách tiếp cận này giúp Không quân Mỹ dễ dàng mở rộng quy mô triển khai theo từng yêu cầu tác chiến khác nhau.
Xu hướng của Mỹ cho thấy cuộc cạnh tranh quốc phòng không còn chỉ xoay quanh việc phát triển những hệ thống vũ khí có hiệu năng cao nhất, mà chuyển sang tối ưu năng lực sản xuất quy mô lớn. Công nghệ in 3D, thiết kế số và chuỗi cung ứng linh hoạt đang trở thành những yếu tố quyết định tốc độ sản xuất. Đây cũng là bài học đáng tham khảo đối với các doanh nghiệp công nghệ chế tạo, cơ khí chính xác và sản xuất phụ gia tại Việt Nam khi tham gia chuỗi cung ứng công nghiệp công nghệ cao trong tương lai.
| Family of Affordable Mass Missiles (FAMM) Mục tiêu: phát triển tên lửa hành trình giá rẻ. Quy mô dự kiến: khoảng 28.000 tên lửa. Bắt đầu triển khai: từ năm tài chính 2027 nếu được cấp ngân sách. CoAspire là doanh nghiệp nhỏ duy nhất tham gia khung sản xuất. RAACM hiện đang trong giai đoạn tích hợp máy bay và thử nghiệm bay. |
