Ngày Công dân số Việt Nam và loạt ưu đãi gắn với ứng dụng VNeID vừa có cơ sở pháp lý đầy đủ khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP về phát triển công dân số. Văn bản có hiệu lực từ ngày 15/8/2026 đến ngày 28/02/2027, ấn định ngày 15/10 hằng năm là ngày kỷ niệm dành cho lực lượng người dùng dịch vụ số trên cả nước.
Nghị quyết quy định nguyên tắc phát triển, đối tượng hưởng chính sách, quyền lợi và trách nhiệm của công dân số, hướng phát triển ứng dụng định danh quốc gia cùng trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ số.
Đối tượng hưởng chính sách là công dân Việt Nam có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, tức tài khoản đã trải qua bước xác thực trực tiếp với dữ liệu sinh trắc học tại cơ quan công an, khác mức độ 1 vốn chỉ dựa trên thông tin người dùng tự khai. Mức xác thực cao hơn tạo giá trị pháp lý cho giao dịch điện tử mà tài khoản thực hiện.
 |
| Ngày Công dân số Việt Nam 15/10 và ứng dụng định danh quốc gia VNeID. Ảnh tạo bằng AI |
Theo nghị quyết, công dân có quyền quản lý việc khai thác, sử dụng dữ liệu cá nhân của mình, quyền tiếp cận dịch vụ số và quyền yêu cầu pháp luật bảo vệ trước hành vi xâm hại lợi ích hợp pháp trên môi trường số. Đi kèm là trách nhiệm chủ động cung cấp, cập nhật và tích hợp thông tin cá nhân chính xác vào tài khoản định danh điện tử cùng các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Phụ lục I kèm theo nghị quyết liệt kê 12 nhóm giấy tờ, thông tin thiết yếu cần tích hợp lên ứng dụng định danh quốc gia, trải từ giấy khai sinh, thẻ ngân hàng, ví điện tử, tài khoản an sinh xã hội, số thuê bao di động, sổ sức khỏe điện tử, giấy phép lái xe, đăng ký xe, văn bằng chứng chỉ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tới lý lịch tư pháp, mã số thuế cá nhân và giấy đăng ký kết hôn.
Cơ chế ưu đãi vận hành theo một logic rõ ràng. Công dân hoàn thành tích hợp 05 loại thông tin, giấy tờ cơ bản trên VNeID và thực hiện thủ tục hành chính theo điều kiện tại Phụ lục II và Phụ lục III thì hưởng miễn, giảm phí, lệ phí tương ứng với chính thủ tục đó. Dữ liệu người dùng đưa lên hệ thống càng đầy đủ, chi phí hành chính họ phải trả càng thấp.
Người tích hợp thành công giấy chứng nhận đăng ký xe cùng 05 loại giấy tờ cơ bản, sau đó đăng ký cấp đổi, cấp lại phương tiện qua dịch vụ công trực tuyến thì hưởng miễn lệ phí đăng ký, cấp biển xe cơ giới đường bộ. Người làm thủ tục cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước trực tuyến cũng hưởng miễn lệ phí.
Với nhà, đất nhận chuyển nhượng, mức thu lệ phí trước bạ giảm 10% khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng. Ô tô hưởng giảm 50%, xe mô tô hưởng giảm 100% lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sở hữu. Các mức ưu đãi chỉ áp dụng duy nhất một lần trong một năm, tối đa không quá 05 lần mức lương cơ sở tại thời điểm kê khai, kèm điều kiện khai và nộp lệ phí bằng phương thức điện tử cùng việc tích hợp thành công mã số thuế cá nhân, thông tin tài sản của bên chuyển nhượng và 05 loại giấy tờ cơ bản. Người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số đang hưởng chính sách riêng thì áp dụng mức ưu đãi cao nhất.
Phần quan trọng về công nghệ nằm ở nhóm quy định phát triển ứng dụng định danh quốc gia với năm chức năng chính, đưa VNeID vượt khỏi vai trò kho lưu trữ giấy tờ điện tử lâu nay.
Ứng dụng cho phép công dân truy cập dữ liệu số của chính mình, thực hiện định danh và xác thực điện tử. Xác thực điện tử là quá trình hệ thống đối chiếu thông tin người dùng cung cấp với dữ liệu gốc trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác nhận đúng danh tính, thay cho việc xuất trình giấy tờ vật lý.
Điểm mới nằm ở dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng miễn phí cho cá nhân phục vụ dịch vụ công trực tuyến. Chữ ký số công cộng là chữ ký điện tử do tổ chức cung cấp dịch vụ tin cậy phát hành, gắn với cặp khóa mã hóa riêng của từng người, giúp hồ sơ nộp trực tuyến có giá trị pháp lý tương đương chữ ký tay. Trước đây cá nhân muốn có chữ ký số phải mua gói dịch vụ hằng năm, mức phí là rào cản khiến tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình còn thấp.
Ba chức năng còn lại biến VNeID thành nền tảng nộp hồ sơ thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, cho phép liên kết tài khoản thanh toán, ví điện tử, thẻ ngân hàng, tài khoản tiền di động ngay trên ứng dụng để thanh toán dịch vụ công và chi trả an sinh xã hội, đồng thời định vị ứng dụng như kênh giao tiếp chính thức, an toàn giữa người dân với Nhà nước, với doanh nghiệp và giữa người dân với nhau.
Nghị quyết khẳng định việc dùng tài khoản định danh điện tử và dịch vụ xác thực điện tử trong thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến có giá trị pháp lý xác nhận chủ thể đã thực hiện và chấp thuận giao dịch đó. Quy định vừa nêu gỡ vướng mắc tồn tại nhiều năm quanh câu chuyện hồ sơ điện tử có thay thế bản giấy có chữ ký hay không.
Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thuộc Bộ Công an là cơ quan chủ quản, vận hành hệ thống định danh và xác thực điện tử cùng ứng dụng định danh quốc gia. Nghị quyết yêu cầu hệ thống vận hành liên tục, thông suốt, xử lý được khối lượng giao dịch lớn. Yêu cầu về năng lực chịu tải không phải câu chữ hình thức, bởi khi ưu đãi lệ phí trước bạ gắn trực tiếp với thao tác khai nộp điện tử, lượng truy cập ở đợt cao điểm mua bán tài sản sẽ tăng vọt.
Mức độ hưởng chính sách của từng cá nhân hiển thị ngay trên ứng dụng gắn với tài khoản của người đó. Hệ thống chia sẻ thông tin sang Cổng Dịch vụ công Quốc gia và các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính theo yêu cầu của chính cá nhân để làm căn cứ triển khai ưu đãi. Cơ chế chia sẻ theo yêu cầu của chủ thể dữ liệu đặt quyền kiểm soát vào tay người dùng, phù hợp thông lệ quốc tế về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Nghị quyết cũng nêu rõ chính sách khuyến khích không làm hạn chế quyền lựa chọn phương thức thực hiện thủ tục hành chính. Người chưa quen thao tác trên điện thoại vẫn giữ nguyên lựa chọn nộp hồ sơ trực tiếp.
Mô hình ví định danh số do Nhà nước vận hành đang lan rộng trên thế giới, từ ví danh tính số của Liên minh châu Âu tới Aadhaar của Ấn Độ hay Singpass của Singapore. Điểm chung là dùng ưu đãi tài chính kéo người dùng lên môi trường số, kèm áp lực an ninh mạng tăng theo mật độ dữ liệu, buộc cơ quan vận hành đầu tư song song cho giám sát bất thường bằng trí tuệ nhân tạo và quy trình ứng phó sự cố.
Với thời hạn hiệu lực chỉ hơn sáu tháng, nghị quyết mang dáng dấp một đợt thí điểm chính sách quy mô toàn quốc. Kết quả tích hợp giấy tờ và tỷ lệ hồ sơ trực tuyến trong giai đoạn tới sẽ là căn cứ để cơ quan quản lý tính bước đi tiếp theo cho hạ tầng định danh quốc gia.
