Chính phủ vừa ban hành Nghị định 320/2026/NĐ-CP về định danh điện tử, bổ sung nhiều quy định vận hành Ứng dụng định danh quốc gia, hiệu lực từ ngày 28/9/2026. Văn bản ký ngày 13/8/2026, sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định 69/2024/NĐ-CP ngày 25/6/2024 quy định về định danh và xác thực điện tử.
Nội dung sửa đổi trải từ tài khoản hưởng an sinh xã hội trên nền tảng định danh điện tử, mở rộng diện chủ thể được cấp tài khoản, cho tới cơ chế tự động đồng bộ giấy tờ. Trước hết, Nghị định 320/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 12 và khoản 13 vào sau khoản 11 Điều 3 của Nghị định 69/2024/NĐ-CP, đưa khái niệm tài khoản hưởng an sinh xã hội vào hệ thống quy định về định danh điện tử.
Theo quy định mới, tài khoản hưởng an sinh xã hội là thông tin định danh trên Ứng dụng định danh quốc gia, cho phép chủ thể danh tính điện tử tích hợp tài khoản thanh toán, ví điện tử và tài khoản tiền di động để nhận các khoản hỗ trợ, hưu trí, chi trả an sinh xã hội cùng những khoản kinh phí hợp pháp khác.
Xét về vận hành, đây là lớp liên kết giữa hồ sơ định danh điện tử của một người với kênh nhận tiền do chính người đó chọn. Tài khoản tiền di động là hình thức thanh toán dùng ngay tài khoản viễn thông của thuê bao, phù hợp với vùng ít điểm giao dịch ngân hàng. Khi cả ba kênh cùng gắn vào một hồ sơ định danh điện tử, cơ quan chi trả xác định người thụ hưởng qua danh tính điện tử thay cho đối chiếu danh sách giấy.
Nghị định 320/2026/NĐ-CP cũng xác định cơ quan quản lý, vận hành hệ thống định danh và xác thực điện tử là đơn vị trực thuộc Bộ Công an được giao quản lý Ứng dụng định danh quốc gia.
 |
| Quy định mới về định danh điện tử trên Ứng dụng định danh quốc gia theo Nghị định 320/2026/NĐ-CP. Ảnh minh hoạ |
Một sửa đổi khác nằm ở khoản 4 Điều 4 về nguyên tắc định danh và xác thực điện tử. Cơ quan, tổ chức, cá nhân khi giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công, giao dịch dân sự cùng các hoạt động khác phải khai thác danh tính điện tử và giấy tờ đã tích hợp trên Ứng dụng định danh quốc gia, không được yêu cầu người dân nộp hoặc xuất trình bản chính, bản sao những giấy tờ đã tích hợp sẵn.
Việc khai thác danh tính điện tử phải tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và bí mật đời sống riêng tư. Người làm thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến qua Ứng dụng định danh quốc gia còn được miễn, giảm phí và lệ phí.
Nghị định 320/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 7 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, mở rộng diện chủ thể được cấp tài khoản định danh điện tử và chia thành ba nhóm.
Nhóm thứ nhất là công dân Việt Nam từ đủ 06 tuổi trở lên đã có thẻ căn cước công dân hoặc thẻ căn cước còn thời hạn, được cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 01 và mức độ 02 khi có nhu cầu. Công dân dưới 06 tuổi đã có thẻ căn cước chỉ được cấp tài khoản mức độ 01.
Nhóm thứ hai là người nước ngoài nhập cảnh hoặc cư trú hợp pháp tại Việt Nam. Nhóm thứ ba gồm cơ quan, tổ chức thành lập hoặc đăng ký hoạt động tại Việt Nam. Cả hai nhóm đều được cấp tài khoản định danh điện tử không phân biệt theo mức độ khi có nhu cầu.
Hai mức độ phản ánh chiều sâu xác thực của một hồ sơ định danh điện tử. Mức độ 01 dựa trên thông tin kê khai đã đối chiếu với cơ sở dữ liệu, còn mức độ 02 gắn thêm dữ liệu sinh trắc học nên đủ giá trị thay thế giấy tờ trong nhiều giao dịch. Việc bỏ phân biệt mức độ giúp người nước ngoài và tổ chức dùng dịch vụ công trực tuyến mà không vướng thủ tục nâng cấp.
Nghị định 320/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 8 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, tạo hành lang cho việc tích hợp giấy tờ cấp cho doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân lên hệ thống định danh và xác thực điện tử.
Theo đó, giấy tờ không thuộc bí mật nhà nước do cơ quan có thẩm quyền cấp sẽ tự động đồng bộ vào hệ thống, với điều kiện cơ quan đó đã có cơ sở dữ liệu kết nối. Cơ chế tự động đồng bộ đặt phần việc kỹ thuật nặng hơn lên phía cơ quan cấp giấy tờ, bởi mỗi đầu mối phải duy trì cơ sở dữ liệu sống và đường kết nối ổn định thay vì gửi dữ liệu theo đợt.
Nghị định 320/2026/NĐ-CP ấn định mốc thời gian cụ thể cho việc cập nhật. Khi thông tin hoặc giấy tờ trên Ứng dụng định danh quốc gia thay đổi, cơ quan cấp giấy tờ phải cập nhật ngay. Trường hợp khách quan chưa thể thực hiện, thời gian cập nhật không quá 24 giờ kể từ khi phát sinh dữ liệu, và không quá 05 phút nếu công dân yêu cầu cập nhật trực tiếp trên ứng dụng.
Mốc 05 phút cho thấy yêu cầu xử lý gần thời gian thực với hạ tầng dữ liệu. Để đáp ứng, cơ quan cấp giấy tờ cần giao diện kết nối trực tiếp giữa hai hệ thống thay cho phê duyệt thủ công, đồng thời giám sát được hàng đợi xử lý nhằm phát hiện sớm điểm nghẽn.
Với cơ quan chưa có cơ sở dữ liệu, chủ thể danh tính điện tử gửi yêu cầu tích hợp giấy tờ qua Ứng dụng định danh quốc gia. Trong 05 ngày làm việc, cơ quan cấp giấy tờ truy cập hệ thống bằng tài khoản định danh điện tử của chính mình để tiếp nhận, xử lý và phê duyệt theo hướng dẫn của Bộ Công an, sau đó cập nhật thông tin đã tích hợp.
Quyền khai thác dữ liệu cũng chia theo lớp. Cơ quan nhà nước và tổ chức chính trị khai thác thông tin phù hợp chức năng, nhiệm vụ. Mỗi chủ thể được khai thác giấy tờ của chính mình. Các trường hợp còn lại cần sự đồng ý của chủ thể thông tin. Riêng dữ liệu của người dưới 14 tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự, người bị tuyên bố mất tích và người đã chết cần sự đồng ý của người đại diện hợp pháp hoặc người thừa kế.
Danh mục giấy tờ tích hợp lên Ứng dụng định danh quốc gia kèm theo Nghị định 320/2026/NĐ-CP gồm 66 loại cấp cho cá nhân và 140 loại cấp cho cơ quan, tổ chức. Nhóm cá nhân có giấy khai sinh, giấy xác nhận thông tin về lưu trú, hộ chiếu phổ thông, thị thực, giấy chứng nhận đăng ký phương tiện, giấy phép lái xe. Nhóm tổ chức có giấy chứng nhận đăng ký mẫu con dấu, giấy phép kinh doanh, giấy phép xuất khẩu và nhập khẩu.
Tổng cộng 206 loại giấy tờ chuyển dần từ bản cứng sang dạng dữ liệu xác thực trực tuyến, kéo theo yêu cầu mở rộng năng lực lưu trữ, chuẩn hóa định dạng và bảo mật cho hệ thống định danh điện tử. Công cụ phát hiện truy cập bất thường, ghi vết nhật ký truy vấn và mã hóa dữ liệu lưu trữ trở thành phần việc bắt buộc đi cùng tiến độ tích hợp.
Đây cũng là chặng nhiều quốc gia triển khai danh tính số phải vượt qua khi hạ tầng định danh điện tử chuyển từ giai đoạn cấp tài khoản sang phục vụ giao dịch hằng ngày, với ba yêu cầu gồm tốc độ phản hồi, độ chính xác dữ liệu và mức an toàn cho người dùng.
