Ngành viễn thông Trung Quốc ghi nhận trong bảy tháng đầu năm 2026 một nghịch lý rõ nét khi thuê bao 5G vượt 1,3 tỷ, chiếm 70,5% tổng số thuê bao di động, nhưng doanh thu dịch vụ lại giảm 2,1% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy khi độ phủ 5G ngày càng rộng, các nhà mạng vẫn gặp khó trong việc chuyển quy mô thuê bao thành tăng trưởng doanh thu.
Theo báo cáo của Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc về tình hình vận hành kinh tế ngành viễn thông trong bảy tháng đầu năm 2026, doanh thu dịch vụ viễn thông đạt 1,02 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 152 tỷ USD), giảm 2,1% so với cùng kỳ, trong khi tổng lượng dịch vụ viễn thông tính theo giá cố định năm trước vẫn tăng 7,7%, tạo ra khoảng cách 9,8 điểm phần trăm và cho thấy doanh thu nhà mạng thu được trên mỗi đơn vị sản lượng đang giảm.
Diễn biến qua từng kỳ cho thấy doanh thu viễn thông Trung Quốc giảm dần từ mức tăng 0,7–0,9% trong nửa cuối năm 2025 xuống âm 1,7% trong hai tháng đầu năm 2026, rồi giảm 2,1% sau sáu tháng và bảy tháng, trong khi tốc độ tăng tổng lượng dịch vụ cũng chậm từ 9,1% cả năm 2025 xuống 7,7% sau bảy tháng năm 2026.
 |
| Tốc độ tăng lũy kế tổng lượng dịch vụ và doanh thu dịch vụ viễn thông Trung Quốc từ tháng 7/2025 đến tháng 7/2026. Nguồn MIIT |
Tính đến cuối tháng 7/2026, ba tập đoàn viễn thông lớn cùng Tập đoàn Phát thanh Truyền hình Trung Quốc quản lý 1,847 tỷ thuê bao di động, tăng 20,62 triệu so với cuối năm 2025, trong đó thuê bao 5G đạt 1,303 tỷ, tăng 98,75 triệu và chiếm 70,5% tổng thuê bao, cao hơn 7,8 điểm phần trăm so với mức 62,7% của cuối tháng 7/2025.
Dịch vụ băng rộng cố định Trung Quốc tiếp tục chuyển sang tốc độ gigabit khi ba tập đoàn viễn thông phục vụ 702 triệu thuê bao, tăng 11,46 triệu so với cuối năm 2025, trong đó 671 triệu thuê bao sử dụng tốc độ từ 100 Mbps trở lên, chiếm 95,6%, còn nhóm từ 1.000 Mbps đạt 260 triệu, tăng 21,98 triệu và chiếm 37,1%, cao hơn 2,6 điểm phần trăm so với cuối năm trước.
Thị trường kết nối vạn vật tăng nhanh hơn khi các nhà mạng phát triển 2,993 tỷ thiết bị đầu cuối kết nối vạn vật di động, tăng 105 triệu so với cuối năm 2025 và cao gấp khoảng 1,62 lần số thuê bao di động, trong khi thuê bao truyền hình qua mạng gồm IPTV và OTT đạt 409 triệu, tăng 683.000 thuê bao.
 |
| iểu đồ số lượng và tỷ lệ thuê bao 5G của viễn thông Trung Quốc từ tháng 7/2025 đến 7/2026. Nguồn MIIT |
Người dùng viễn thông Trung Quốc tiêu thụ 258,7 tỷ GB dữ liệu di động trong bảy tháng, tăng 17,6% so với cùng kỳ. Số người dùng internet di động đạt 1,638 tỷ, tăng thêm 28,58 triệu so với cuối năm trước. Riêng tháng 7, mỗi thuê bao dùng bình quân 23,81 GB, tăng 13,9% so với cùng kỳ và cao hơn cuối năm 2025 thêm 0,77 GB.
Cùng lúc, người dùng tiếp tục giảm sử dụng các dịch vụ truyền thống khi tổng thời lượng gọi đi từ di động đạt 1.100 tỷ phút, giảm 6,5%, thời lượng gọi từ điện thoại cố định đạt 32,76 tỷ phút, giảm 18,6%, còn sản lượng tin nhắn di động giảm 8,7% và doanh thu tin nhắn giảm tới 12,2%, cho thấy doanh thu từ tin nhắn giảm nhanh hơn mức sử dụng dịch vụ.
Trung Quốc hiện có 1,27 tỷ cổng truy nhập băng rộng, tăng thêm 21,52 triệu so với cuối năm trước. Cổng cáp quang FTTH/O đạt 1,23 tỷ, tăng thêm 19,35 triệu, chiếm 96,7% tổng số cổng. Số cổng 10G PON có năng lực cung cấp dịch vụ gigabit đạt 33,04 triệu, tăng thêm 1,417 triệu.
 |
Mạng 5G tiếp tục mở rộng với 5,154 triệu trạm gốc được vận hành tại Trung Quốc tính đến cuối tháng 7/2026, tăng 316.000 trạm so với cuối năm 2025 và chiếm 39,4% tổng số trạm gốc di động, cao hơn 0,3 điểm phần trăm so với cuối tháng 6.
Số liệu theo vùng cho thấy tỷ lệ thâm nhập băng rộng gigabit tại miền Đông, miền Trung, miền Tây và Đông Bắc lần lượt đạt 36,4%, 37,8%, 38,5% và 32,4%, tăng tương ứng 1,8, 3,9, 2,4 và 3,4 điểm phần trăm so với cuối năm 2025, qua đó đưa miền Tây vượt miền Đông về tỷ lệ thâm nhập, trong khi miền Trung ghi nhận mức tăng cao nhất.
Tỷ lệ thuê bao 5G tại miền Đông, miền Trung, miền Tây và Đông Bắc lần lượt đạt 70%, 71,4%, 70,5% và 71,2%, tăng từ 4,5 đến 4,9 điểm phần trăm, trong khi lưu lượng di động tương ứng đạt 109,9 tỷ GB, 59,98 tỷ GB, 73,35 tỷ GB và 15,42 tỷ GB, tăng lần lượt 19,3%, 15,7%, 16,4% và 18,4%, riêng miền Đông chiếm khoảng 42,5% tổng lưu lượng di động cả nước.
| Kinh nghiệm Trung Quốc cho thấy phủ sóng 5G hơn 70% thuê bao chưa bảo đảm doanh thu tăng khi lưu lượng tăng 17,6% nhưng doanh thu vẫn giảm 2,1%. Các nhà mạng Việt Nam vì thế cần phát triển gói cước theo giá trị sử dụng, tránh cạnh tranh bằng dung lượng giá rẻ. Gần 3 tỷ thiết bị kết nối vạn vật tại Trung Quốc mở ra hướng tăng trưởng mới khi nhà mạng có thể phục vụ nhà máy, phương tiện và đô thị thông minh bên cạnh người dùng cá nhân. Doanh thu tin nhắn giảm nhanh hơn số lượng tin nhắn cũng cho thấy nhà mạng cần chuyển nguồn thu sang dịch vụ số. Việc miền Trung và miền Tây giảm chênh lệch với miền Đông cho thấy đầu tư hạ tầng đồng đều có thể mở rộng thị trường và giảm chênh lệch về hạ tầng số giữa các vùng. |
