Chiến tranh điện tử ngày càng giữ vai trò then chốt trong quân sự hiện đại

Chiến tranh điện tử ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng trong các hoạt động quân sự hiện đại. Ảnh minh họa: koto_feja/L3Harris.

Chiến tranh điện tử ngày càng giữ vai trò then chốt trong quân sự hiện đại

Nếu trước đây ưu thế quân sự chủ yếu đến từ hỏa lực và số lượng khí tài thì hiện nay khả năng kiểm soát phổ điện từ đang trở thành yếu tố quyết định trong nhiều chiến dịch quân sự. Từ hệ thống radar, thông tin liên lạc, dẫn đường cho đến máy bay không người lái đều hoạt động dựa trên tín hiệu điện từ. Điều đó khiến chiến tranh điện tử trở thành "mặt trận vô hình", nơi bên nào phát hiện và xử lý tín hiệu nhanh hơn sẽ giành lợi thế.

Xu hướng này vừa được khẳng định khi L3Harris Technologies hoàn thành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của hệ sinh thái quản lý tác chiến điện từ DiSCO, tích hợp phần mềm tự hành Hivemind do Shield AI phát triển.

Cuộc thử nghiệm chứng minh máy bay không người lái có thể tự phát hiện, phân tích và phản ứng với các mối đe dọa điện từ mà không cần con người can thiệp trực tiếp.

Hệ thống tự động xử lý mối đe dọa trong thời gian thực

DiSCO, viết tắt của Distributed Spectrum Collaboration and Operations, là kiến trúc quản lý phổ điện từ được L3Harris phát triển theo hướng mở, cho phép nhiều hệ thống tác chiến điện tử của các nền tảng khác nhau kết nối trên cùng một mạng lưới.

Trong chuyến bay thử nghiệm, hệ thống được tích hợp trên UAV Green Wolf cùng thiết bị tác chiến điện tử Deceptor và phần mềm Hivemind.

Khi Green Wolf phát hiện tín hiệu điện từ lạ, hệ thống lập tức phân tích nguồn phát, xác định mức độ nguy hiểm rồi chia sẻ dữ liệu cho toàn bộ mạng lưới thông qua DiSCO.

Dựa trên dữ liệu này, Hivemind tự động tính toán phương án xử lý và điều hướng các UAV khác tránh khu vực nguy hiểm mà không cần chờ mệnh lệnh từ người điều khiển.

Theo L3Harris, toàn bộ quá trình từ phát hiện tín hiệu đến đưa ra quyết định đều diễn ra theo thời gian thực, giúp rút ngắn đáng kể thời gian phản ứng trước các mối đe dọa.

AI trở thành "bộ não" của tác chiến điện tử

Điểm nổi bật của cuộc thử nghiệm không nằm ở chiếc UAV Green Wolf mà ở khả năng phối hợp giữa nền tảng quản lý phổ điện từ DiSCO và phần mềm AI Hivemind.

DiSCO đảm nhiệm việc thu thập và chia sẻ dữ liệu điện từ, còn Hivemind xử lý lượng dữ liệu lớn này để đưa ra quyết định điều khiển phương tiện tự hành.

Ông Christian Gutierrez, Phó Chủ tịch cấp cao Hivemind của Shield AI, cho biết sự kết hợp này giúp rút ngắn chu trình từ cảm biến đến quyết định, cho phép các hệ thống tự hành phát hiện, chia sẻ và phản ứng với các mối đe dọa nhanh hơn so với phương thức điều khiển truyền thống.

Trong môi trường tác chiến hiện đại, nơi mỗi giây đều có thể quyết định thành bại của nhiệm vụ, tốc độ xử lý dữ liệu ngày càng trở thành lợi thế chiến lược.

Vì sao chiến tranh điện tử ngày càng quan trọng?

Sự phát triển mạnh của UAV, tên lửa dẫn đường chính xác, vệ tinh quân sự và mạng truyền thông tốc độ cao khiến phổ điện từ trở thành "hệ thần kinh" của chiến trường.

Nếu làm nhiễu hoặc vô hiệu hóa được hệ thống điện từ của đối phương, một lực lượng quân sự có thể làm suy giảm đáng kể năng lực chỉ huy, trinh sát và tấn công mà không cần sử dụng hỏa lực trực tiếp.

Đó cũng là lý do các quốc gia đầu tư mạnh vào các hệ thống tác chiến điện tử có khả năng phát hiện sớm, gây nhiễu, đánh lừa hoặc bảo vệ tín hiệu liên lạc.

Việc tích hợp AI vào các hệ thống này giúp giảm khối lượng công việc cho người vận hành, đồng thời tăng khả năng xử lý nhiều mục tiêu cùng lúc trong môi trường điện từ ngày càng phức tạp.

Cuộc đua AI trong lĩnh vực quốc phòng tiếp tục tăng tốc

L3Harris và Shield AI cho biết sẽ tiếp tục mở rộng khả năng của DiSCO và Hivemind thông qua kiến trúc mở, cho phép nhiều nền tảng quân sự khác cùng tham gia mạng lưới tác chiến điện tử.

Xu hướng này phản ánh chiến lược chung của ngành công nghiệp quốc phòng thế giới, nơi trí tuệ nhân tạo ngày càng được ứng dụng sâu hơn vào các nhiệm vụ trinh sát, điều khiển phương tiện không người lái, hỗ trợ ra quyết định và tác chiến điện tử.

Khi tốc độ xử lý thông tin trở thành lợi thế cạnh tranh trên chiến trường, những hệ thống có khả năng tự nhận biết, tự phối hợp và tự ra quyết định như DiSCO kết hợp Hivemind được kỳ vọng sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong thế hệ tác chiến điện tử tương lai.