 |
| Nền tảng số dùng chung quốc gia được duy trì, vận hành, nâng cấp và cải tiến thường xuyên. |
Trong nhiều năm, các bộ, ngành, địa phương đã chủ động triển khai hàng loạt hệ thống thông tin, phần mềm và nền tảng phục vụ quản lý, điều hành. Tuy nhiên, việc phát triển theo từng đơn vị riêng lẻ đã dẫn đến tình trạng nhiều hệ thống có chức năng tương tự nhưng không kết nối được với nhau, gây lãng phí nguồn lực và làm hạn chế hiệu quả khai thác dữ liệu.
Theo quy định mới, sau khi nền tảng số dùng chung quốc gia được đưa vào vận hành chính thức, các cơ quan, tổ chức sẽ không tiếp tục đầu tư, xây dựng hoặc thuê các hệ thống có chức năng tương tự, trừ những trường hợp đặc thù liên quan đến quốc phòng, an ninh, cơ yếu hoặc được pháp luật chuyên ngành quy định riêng.
Cách tiếp cận này thể hiện sự chuyển dịch từ mô hình "mỗi nơi một hệ thống" sang mô hình "một nền tảng - nhiều đơn vị cùng sử dụng", qua đó bảo đảm tính đồng bộ trong vận hành, tiết kiệm chi phí đầu tư và nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước trên môi trường số.
Quyết định cũng lần đầu tiên đưa ra bộ tiêu chí xác định nền tảng số dùng chung quốc gia, làm cơ sở cho việc lựa chọn, đầu tư và phát triển các nền tảng trong tương lai.
Theo đó, các nền tảng số dùng chung quốc gia phải đáp ứng yêu cầu triển khai trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm khả năng kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu và hỗ trợ nhiều cơ quan, tổ chức cùng khai thác. Đồng thời, nền tảng phải được phát triển theo hướng mở, công khai tiêu chuẩn kỹ thuật và có khả năng tích hợp với các hệ thống khác.
Danh mục nền tảng số dùng chung quốc gia được chia thành hai nhóm. Nhóm A gồm 17 nền tảng dùng chung cho tất cả các ngành, lĩnh vực, đóng vai trò hạ tầng số quốc gia. Đây là những nền tảng cốt lõi như Cổng Dịch vụ công quốc gia, nền tảng định danh và xác thực điện tử VNeID, Trục liên thông văn bản quốc gia, Cổng dữ liệu quốc gia, nền tảng điện toán đám mây, nền tảng blockchain quốc gia, Trợ lý ảo quốc gia hay Trung tâm tính toán hiệu năng cao.
Nhóm B gồm 62 nền tảng chuyên ngành phục vụ các lĩnh vực cụ thể như giải quyết thủ tục hành chính, thuế, hải quan, đấu thầu, đấu giá tài sản, quản lý doanh nghiệp, quản lý cán bộ công chức, hợp đồng lao động điện tử, sổ sức khỏe điện tử, giáo dục thông minh hay trí tuệ nhân tạo hỗ trợ cảnh báo thiên tai.
Cấu trúc này cho thấy định hướng xây dựng hệ sinh thái số nhiều tầng, trong đó các nền tảng chuyên ngành được phát triển trên cơ sở kế thừa hạ tầng và dữ liệu dùng chung quốc gia, thay vì vận hành độc lập như trước đây.
Giới chuyên gia đánh giá, việc hình thành hệ thống nền tảng số dùng chung quốc gia không chỉ mang ý nghĩa về mặt công nghệ mà còn tạo nền móng cho mô hình quản trị dựa trên dữ liệu trong tương lai.
Khi dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông và chia sẻ trên quy mô toàn quốc, các cơ quan quản lý sẽ có điều kiện nâng cao chất lượng dự báo, hoạch định chính sách và cung cấp dịch vụ công theo hướng chủ động, cá thể hóa và lấy người dân làm trung tâm.
Đặc biệt, đây cũng là điều kiện tiên quyết để phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong khu vực công. Các nền tảng như Trợ lý ảo quốc gia, nền tảng AI hỗ trợ phân tích và cảnh báo thiên tai hay các hệ thống hỗ trợ ra quyết định chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được vận hành trên nguồn dữ liệu thống nhất, đầy đủ và tin cậy.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang bước sang giai đoạn lấy dữ liệu và trí tuệ nhân tạo làm động lực tăng trưởng mới, việc xây dựng và sử dụng thống nhất các nền tảng số dùng chung quốc gia được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành hạ tầng số hiện đại, tạo nền tảng cho Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số phát triển nhanh, bền vững trong những năm tới.
