 Hải Phòng thêm kênh liên lạc dự phòng bằng Internet vệ tinh Starlink |
 Peraso ký thỏa thuận đầu tư 10 triệu USD để phát triển liên lạc drone |
 Bayraktar TB2 mang 16 UAV cảm tử, mở rộng khả năng tấn công |
Ngày 13/11 (giờ Mỹ), Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ra lệnh tạm dừng cất cánh tại toàn bộ sân bay trên lãnh thổ nước này sau khi hệ thống liên lạc của nhiều trung tâm kiểm soát không lưu đường dài gặp trục trặc. Quyết định được đưa ra nhằm bảo đảm an toàn bay.
Theo thông báo của FAA, các chuyến bay chưa rời mặt đất phải chờ chỉ thị mới. Những máy bay đang trên không vẫn được tổ chức hạ cánh, còn các chuyến bay quốc tế đến Mỹ được xử lý tùy từng trường hợp. Lệnh đình chỉ bắt đầu vào chiều 13/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ, tức rạng sáng 14/11 theo giờ Việt Nam.
Hậu quả nhanh chóng lan rộng khắp mạng lưới hàng không. Reuters dẫn dữ liệu từ Flightradar24 cho biết hơn 4.700 chuyến bay bị hủy và khoảng 10.000 chuyến bị chậm trong ngày 13/11. Khoảng 700 chuyến dự kiến khai thác ngày 14/11 cũng đã bị hủy, cho thấy ảnh hưởng tiếp tục kéo dài.
 |
| Bảng thông tin chuyến bay trong ngày 13/11/2026, sau lệnh của FAA. Ảnh: Ryan Murphy/AP. |
Sự gián đoạn lan đến cả các chuyến bay từ Canada và châu Âu. Nhiều hành khách mắc kẹt tại sân bay, trong khi các hãng phải sắp xếp lại tàu bay và tổ bay.
Tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng, Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy cho biết thiết bị chuyển mạch và bộ định tuyến thuộc mạng điều hành không lưu cũ đã quá tải dữ liệu, khiến thông tin truyền đi thiếu nhất quán. Hệ thống liên lạc và radar bị gián đoạn từng lúc, nhưng nguyên nhân gây quá tải vẫn chưa được xác định đầy đủ.
Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin cho biết cơ quan chức năng chưa phát hiện dấu hiệu của một cuộc tấn công mạng. Tuy nhiên, cuộc điều tra chưa kết thúc nên giới chức Mỹ chưa thể khẳng định chắc chắn nguyên nhân sự cố.
FAA dỡ lệnh dừng cất cánh vào tối 13/11 sau hơn bốn giờ gián đoạn. Delta Air Lines và nhiều hãng hàng không cảnh báo lịch bay sẽ còn xáo trộn vì máy bay và tổ bay không còn ở đúng vị trí khai thác.
Đây là lần thứ hai Mỹ phải áp dụng lệnh dừng cất cánh trên quy mô toàn quốc kể từ vụ khủng bố ngày 11/9/2001. Lần trước xảy ra vào tháng 1/2023, khi hệ thống thông báo tin tức hàng không NOTAM gặp lỗi, khiến hoạt động cất cánh nội địa bị đình chỉ khoảng 90 phút.
Sự cố mới làm nổi bật điểm yếu của hạ tầng điều hành không lưu đã vận hành nhiều thập kỷ. Theo hãng tin AP, giới chức Mỹ cho biết việc bổ sung công nghệ mới có thể đã tạo thêm tải cho những thành phần cũ, trong khi thiết bị mới triển khai không bị ngừng hoạt động.
FAA đang thực hiện chương trình thay thế đường dây đồng bằng cáp quang và nâng cấp thiết bị liên lạc. Mỹ đã phê duyệt 12,5 tỷ USD cho chương trình hiện đại hóa điều hành không lưu, nhưng giới chức giao thông đang đề nghị bổ sung khoảng 30 tỷ USD để hoàn thành quá trình này.
Với hạ tầng viễn thông trọng yếu, khả năng dự phòng không chỉ nằm ở việc có thêm đường truyền mà còn ở phân tách hệ thống, kiểm soát tải, phát hiện bất thường và chuyển đổi an toàn khi một thành phần gặp lỗi.
Sự cố tại Mỹ cho thấy một trục trặc kỹ thuật trong mạng điều hành không lưu có thể gây gián đoạn vận tải trên phạm vi toàn quốc chỉ trong vài giờ. Đây cũng là lời cảnh báo về yêu cầu bảo đảm tính liên tục của những hệ thống thông tin liên lạc phục vụ các hoạt động thiết yếu.
