 |
| Mỹ phát triển tên lửa đánh chặn giá rẻ dưới 750.000 USD |
Bài toán kinh tế đang trở thành một trong những thách thức lớn của phòng thủ tên lửa hiện đại. Khi đối phương có thể phóng hàng loạt tên lửa hoặc thiết bị bay giá tương đối thấp, sử dụng tên lửa đánh chặn trị giá hàng triệu USD cho từng mục tiêu sẽ nhanh chóng gây áp lực lên ngân sách và kho dự trữ.
Cơ quan Phòng thủ Tên lửa Mỹ, gọi tắt là MDA, vì vậy đang thúc đẩy nhiều chương trình nhằm hạ giá thành vũ khí đánh chặn và mở rộng năng lực sản xuất các thành phần quan trọng của tên lửa.
Một trong những doanh nghiệp được hưởng lợi từ chiến lược này là X-Bow Launch Systems, công ty công nghệ quốc phòng có trụ sở tại Albuquerque, bang New Mexico.
Theo thông tin về hợp đồng quốc phòng Mỹ, X-Bow được trao hợp đồng cạnh tranh theo hình thức giá cố định với tổng giá trị 10.981.581 USD.
Theo hợp đồng, doanh nghiệp sẽ thiết kế, phát triển và trình diễn một động cơ tên lửa nhiên liệu rắn hiệu suất cao thuộc chương trình Rapid Response Small Launcher Technology của MDA.
Công việc được thực hiện tại Albuquerque trong khoảng thời gian từ tháng 7/2026 đến tháng 7/2028. Toàn bộ gần 11 triệu USD được lấy từ ngân sách nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm và đánh giá của năm tài khóa 2026.
Điểm cần phân biệt là khoản tiền gần 11 triệu USD này được cấp cho việc phát triển và trình diễn động cơ tên lửa nhiên liệu rắn, chứ thông tin công khai về hợp đồng chưa cho thấy đây là khoản tiền trực tiếp tài trợ một tên lửa đánh chặn hoàn chỉnh.
 Ảnh vệ tinh tiết lộ Triều Tiên đóng tàu chiến lớn nhất từ trước đến nay Đài CNN ngày 13-4 đăng tải hình ảnh vệ tinh tiết lộ Triều Tiên có thể đang chế tạo tàu chiến lớn nhất từ trước ... |
Động cơ tên lửa nhiên liệu rắn có thể hiểu đơn giản là bộ phận tạo lực đẩy bằng nhiên liệu được chế tạo ở trạng thái rắn. Loại động cơ này được sử dụng rộng rãi trong tên lửa quân sự vì có thể bảo quản lâu, phản ứng nhanh và không cần quy trình nạp nhiên liệu phức tạp trước khi phóng.
MDA cho biết hợp đồng còn nhằm giải quyết một vấn đề của chuỗi cung ứng Mỹ, đó là năng lực sản xuất động cơ tên lửa nhiên liệu rắn hiện tập trung vào số ít nhà sản xuất lớn. Việc có thêm nhà cung cấp có thể giúp Mỹ tăng sản lượng khi nhu cầu tên lửa tăng mạnh.
Song song với việc mở rộng chuỗi cung ứng động cơ, MDA đang theo đuổi chương trình Low Cost Interceptor, tức tên lửa đánh chặn chi phí thấp.
Theo hồ sơ mua sắm của Chính phủ Mỹ, chương trình yêu cầu ngành công nghiệp đưa ra các thiết kế tên lửa đánh chặn dạng mô đun có giá dưới 750.000 USD mỗi quả, nhằm đối phó với tên lửa đạn đạo và các mối đe dọa siêu thanh. Mục tiêu này phản ánh một thay đổi trong cách Mỹ nhìn nhận bài toán phòng thủ tên lửa.
 |
| Quân đội Mỹ thử lá chắn điện từ chống UAV thay tên lửa |
Các hệ thống đánh chặn hiện đại có khả năng xử lý mục tiêu phức tạp nhưng thường có chi phí rất cao. Nếu một bên tiến hành cuộc tập kích với hàng chục hoặc hàng trăm tên lửa và thiết bị bay, bên phòng thủ không những phải có năng lực phát hiện và theo dõi mà còn cần đủ số lượng tên lửa để khai hỏa liên tục.
Khi đó, giá thành của từng quả tên lửa trở thành một thông số quan trọng gần như tầm bắn hay khả năng đánh trúng mục tiêu.
MDA muốn sử dụng các linh kiện và công nghệ đã có sẵn để rút ngắn quá trình phát triển. Thiết kế dạng mô đun cũng có thể giúp thay thế hoặc nâng cấp từng bộ phận mà không phải thiết kế lại toàn bộ tên lửa.
Nếu đạt mục tiêu dưới 750.000 USD, Mỹ có thể triển khai số lượng tên lửa đánh chặn lớn hơn với cùng một ngân sách.
Tuy nhiên, tên lửa giá thấp không đồng nghĩa có thể thay thế mọi hệ thống phòng thủ hiện nay. Các mục tiêu có tốc độ, quỹ đạo và khả năng cơ động khác nhau vẫn đòi hỏi cảm biến, đầu dò và phương thức đánh chặn khác nhau.
Giá thành vì vậy phải được xem cùng với xác suất tiêu diệt mục tiêu và số lượng tên lửa cần phóng cho mỗi lần đánh chặn.
X-Bow đã cho thấy chiến lược giảm chi phí này qua một sản phẩm khác mang tên Buckler.
Tháng 7/2026, công ty giới thiệu Buckler, tên lửa đánh chặn được thiết kế để đối phó UAV Nhóm 3 ở tốc độ siêu âm. Theo X-Bow, tên lửa đã trải qua thử nghiệm bay và có giá dưới 100.000 USD mỗi quả.
UAV Nhóm 3 theo cách phân loại của quân đội Mỹ thường là những máy bay không người lái cỡ trung, lớn hơn đáng kể so với các drone thương mại nhỏ và có thể đảm nhiệm trinh sát hoặc tấn công.
X-Bow cho biết công ty tự sản xuất khung thân, động cơ tên lửa nhiên liệu rắn và nhiên liệu đẩy cho Buckler. Việc kiểm soát nhiều công đoạn trong cùng chuỗi sản xuất có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn về giá thành và sản lượng. Đây cũng là điểm có liên hệ trực tiếp với hợp đồng gần 11 triệu USD của MDA.
Trong ngành tên lửa, tăng sản lượng không đơn giản là bổ sung thêm một dây chuyền lắp ráp. Động cơ nhiên liệu rắn cần cơ sở sản xuất chuyên dụng, quy trình kiểm soát chất lượng chặt chẽ và năng lực xử lý vật liệu có yêu cầu an toàn cao. Khi nguồn cung động cơ bị giới hạn, tốc độ sản xuất tên lửa hoàn chỉnh cũng bị ảnh hưởng.
Vì vậy, khoản đầu tư cho X-Bow cho thấy MDA đang giải quyết bài toán từ phía chuỗi cung ứng, thay vì chỉ tập trung vào thiết kế tên lửa mới.
 Mỹ trình làng máy bay đánh chặn UAV siêu thanh giá dưới 100.000 USD Buckler, máy bay đánh chặn siêu thanh do X Bow Systems phát triển, vừa hoàn thành thử nghiệm bay và lần đầu ra mắt trước ... |
Sự xuất hiện của các tên lửa và UAV sản xuất với số lượng lớn đang thay đổi cách các quốc gia tính toán hiệu quả của hệ thống phòng không.
Một hệ thống có khả năng đánh trúng mục tiêu rất cao nhưng sử dụng tên lửa quá đắt có thể gặp bất lợi trong cuộc đối đầu kéo dài. Đối phương có thể buộc bên phòng thủ tiêu hao kho vũ khí bằng số lượng lớn mục tiêu có giá thành thấp hơn.
Đó là lý do Mỹ đồng thời theo đuổi tên lửa đánh chặn giá thấp, mở rộng năng lực sản xuất động cơ nhiên liệu rắn và tìm kiếm những doanh nghiệp quốc phòng mới ngoài nhóm nhà thầu truyền thống.
X-Bow hiện là một trong những doanh nghiệp tham gia vào xu hướng này. Buckler cho thấy công ty đã thử nghiệm mô hình tên lửa đánh chặn dưới 100.000 USD đối với UAV, trong khi hợp đồng 10,98 triệu USD với MDA giúp doanh nghiệp phát triển năng lực động cơ tên lửa nhiên liệu rắn ở quy mô lớn hơn.
Một tên lửa chống UAV và một tên lửa có khả năng đối phó tên lửa đạn đạo hoặc mục tiêu siêu thanh khác nhau rất lớn về tốc độ, cảm biến, dẫn đường và năng lượng cần thiết để tiếp cận mục tiêu.
MDA vì vậy đặt mục tiêu dưới 750.000 USD cho chương trình Low Cost Interceptor, cao hơn nhiều so với mức dưới 100.000 USD mà X-Bow công bố với Buckler.
Nếu công nghệ động cơ, thiết kế mô đun và phương thức sản xuất mới giúp đưa tên lửa đánh chặn xuống mức giá này mà vẫn đáp ứng yêu cầu tác chiến, Mỹ có thể thay đổi một trong những phép tính quan trọng nhất của phòng thủ tên lửa hiện đại: không chỉ bắn trúng mục tiêu, mà phải đủ khả năng tài chính và năng lực sản xuất để tiếp tục bắn khi số lượng mục tiêu tăng lên.
Ba con số đáng chú ý10.981.581 USD: Giá trị hợp đồng MDA trao cho X-Bow để phát triển và trình diễn động cơ tên lửa nhiên liệu rắn hiệu suất cao. Dưới 750.000 USD: Mục tiêu giá mỗi tên lửa trong chương trình Low Cost Interceptor của MDA. Dưới 100.000 USD: Mức giá X-Bow công bố đối với Buckler, tên lửa đánh chặn UAV Nhóm 3 đã trải qua thử nghiệm bay. |
