Những lý do dẫn đến hủy tư cách đại chúng của các doanh nghiệp

(*) Ngày thông báo của UBCKNN. Dữ liệu cập nhật đến ngày 15/10.

Trong số các doanh nghiệp bị hủy tư cách đại chúng, nguyên nhân phổ biến nhất là không đáp ứng được một trong hai điều kiện về công ty đại chúng theo Luật Chứng khoán.

Trong danh sách trên, nguyên nhân phổ biến nhất là không đáp ứng được một trong hai điều kiện về công ty đại chúng theo Luật Chứng khoán. Khoản 1 Điều 32 Luật Chứng khoán 2019 quy định công ty đại chúng là CTCP thuộc một trong hai trường hợp sau: (1) Công ty có vốn điều lệ đã góp từ 30 tỷ đồng trở lên và có tối thiểu là 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải là cổ đông lớn nắm giữ; (2) Công ty đã thực hiện chào bán thành công cổ phiếu lần đầu ra công chúng thông qua đăng ký với UBCKNN theo quy định tại khoản 1 Điều 16 của Luật này.

Có thể kể đến các công ty rơi vào các trường hợp trên như:

Công ty CTCP Sài Gòn Hỏa Xa (SHX) với vốn điều lệ 17.2 tỷ đồng và tỷ lệ cổ đông không đáp ứng tiêu chuẩn, đã bị hủy tư cách đại chúng.

CTCP Thiết bị điện (Thibidi) với vốn điều lệ 488 tỷ đồng nhưng tỷ lệ cổ đông không đáp ứng yêu cầu cần thiết.

CTCP Dược phẩm TV.Pharm cũng đã chính thức mất tư cách đại chúng vì tỷ lệ sở hữu cổ đông không đáp ứng tiêu chuẩn.

Ngoài không đáp ứng số lượng cổ đông theo quy định, một số công ty hủy tư cách đại chúng do bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Đơn cử như CTCP Basa, Doanh nghiệp này đã bị Sở Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) TP. Cần Thơ thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, cùng với đó là kết quả kinh doanh bết bát, thua lỗ nhiều năm liên tiếp.

Số liệu gần nhất về hoạt động kinh doanh của Công ty thể hiện trên BCTC soát xét bán niên 2016 (01/01-16/05/2016). Tại ngày 16/05, Basa lỗ lũy kế 118 tỷ đồng, vượt vốn góp chủ sở hữu là 96 tỷ đồng. Chưa kể, toàn bộ tài sản cố định hữu hình, vô hình và công trình xây dựng đã bán thanh lý theo biên bản họp ĐHĐCĐ bất thường ngày 26/03/2016 và Công ty cũng dự định ngừng hoạt động.

Bên cạnh CTCP Basa còn có CTCP Cavico Xây dựng Cầu Hầm bị Sở KH&ĐT TP. Hà Nội thu hồi giấy đăng ký kinh doanh; CTCP Khai thác và Chế biến khoáng sản Bắc Giang (BGM) và CTCP Bê Tông – Thép Ninh Bình lần lượt bị Sở KH&ĐT tỉnh Bắc Giang và tỉnh Ninh Bình thu hồi giấy chứng nhận ĐKKD.

Một trường hợp đáng chú ý của CTCP Cao su Đồng Phú - Đắk Nông (DPD), bị hủy tư cách đại chúng do sáp nhập vào CTCP Cao su Đồng Phú (HOSE: DPR). Sau đó, DPD cũng giải thể, làm cơ sở để thành lập nông trường cao su Đồng Phú Đắk Nông, trực thuộc DPR từ ngày 26/07/2023. Hoạt động sáp nhập này thực hiện theo chủ trương tái cơ cấu đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (HOSE: GVR).

DPR đã phát hành 433,025 cp để hoán đổi toàn bộ 12 triệu cp DPD theo tỷ lệ 3.14:1 (tức 3.14 cp DPD đổi được 1 cổ phiếu DPR). Kết quả, 442,966 cp hoán đổi bởi 118 nhà đầu tư, chiếm tỷ lệ 99.99% tổng số cổ phiếu phát hành.

Về tình hình kinh doanh của DPD, trong 2 năm đầu của giai đoạn 2018 – 2022, Công ty lỗ ròng mỗi năm gần 3 tỷ đồng và 209 triệu đồng. 3 năm sau đó đều có lãi, cao nhất là vào 2021 lãi gần 12 tỷ đồng và lùi về gần 7 tỷ đồng năm 2022.

Các doanh nghiệp gặp khó khăn vì không thỏa mãn các điều kiện của công ty đại chúng theo quy định. Ngoài ra, một số công ty cũng bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, đồng thời, kết quả kinh doanh kém cũng góp phần dẫn đến việc hủy tư cách đại chúng của họ.