Tối 4/9, tại sân Thái Học, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội đã diễn ra Đêm Chung kết và Lễ trao giải cuộc thi “Thiết kế trang phục từ cảm hứng Văn Miếu – Quốc Tử Giám: Khoa phục Việt Nam” diễn ra với 15 thiết kế xuất sắc nhất tranh tài.
Cuộc thi là một trong những hoạt động hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076–2026).
Sau ba tháng phát động, cuộc thi thu hút hơn 100 tác phẩm của sinh viên các ngành thiết kế, mỹ thuật, thời trang đến từ nhiều trường đại học trên cả nước, cùng các nhà thiết kế trẻ có niềm yêu thích và mong muốn tìm hiểu, sáng tạo từ di sản văn hóa Việt Nam.
 |
| TS. Đường Ngọc Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động VHKH Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Phó Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi phát biểu tại sự kiện. |
Từ hơn 100 tác phẩm dự thi, Ban Giám khảo đã lựa chọn 30 thiết kế xuất sắc để trưng bày tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Trong đó, 15 thiết kế tiêu biểu nhất được lựa chọn vào vòng chung kết.
Cuộc thi được tổ chức qua hai vòng, với quy trình tuyển chọn nghiêm túc, khách quan và minh bạch.
Vòng sơ khảo tập trung đánh giá hồ sơ ý tưởng và bản vẽ thiết kế, qua đó lựa chọn những phương án có ý tưởng rõ ràng, khả năng khai thác các giá trị văn hóa và tiềm năng phát triển thành sản phẩm hoàn chỉnh.
Tại vòng chung kết, các thí sinh hoàn thiện bộ trang phục gồm trang phục chính và các phụ kiện như khăn, mũ. Nhiều chất liệu và kỹ thuật được sử dụng như lụa, tơ tằm, voan, thêu tay, in chàm...
 |
| Ban Giám khảo cuộc thi “Thiết kế trang phục từ cảm hứng Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Khoa phục Việt Nam”. Ảnh: BTC |
Điểm nổi bật của các thiết kế là cách thí sinh tiếp cận những giá trị gắn với Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Từ văn hóa khoa cử, hình ảnh người học trò, trang phục truyền thống đến hoa văn trên bia Tiến sĩ, những yếu tố mang dấu ấn lịch sử được chuyển hóa thành chất liệu sáng tạo trong thời trang đương đại.
Phát biểu tại chương trình, TS. Đường Ngọc Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Phó Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi, cho biết cuộc thi hướng tới việc đưa di sản trở thành nguồn cảm hứng, nguồn lực sáng tạo và một phần của hệ sinh thái công nghiệp văn hóa.
Theo bà Đường Ngọc Hà, thông qua ngôn ngữ thời trang, các thí sinh đã tìm tòi, nghiên cứu và chuyển hóa những chất liệu văn hóa, kiến trúc, biểu tượng và tinh thần của Văn Miếu – Quốc Tử Giám thành những thiết kế giàu cảm xúc, mang hơi thở đương đại.
 |
| Nhà thiết kế Quang Hòa, đến từ Cố đô Huế, thành viên Ban Giám khảo chia sẻ tại sự kiện. |
Nhà thiết kế Quang Hòa, thành viên Ban Giám khảo, đánh giá các tác phẩm vào vòng chung kết cho thấy sự tìm hiểu nghiêm túc của thí sinh về văn hóa khoa cử, đồng thời thể hiện khả năng kết hợp sáng tạo giữa những giá trị truyền thống với nhịp sống hôm nay.
“Mỗi thiết kế là một góc nhìn riêng, góp phần làm phong phú thêm cách cảm nhận về trang phục khoa cử, nơi tinh thần truyền thống được tiếp nối bằng ngôn ngữ thời trang đương đại”, nhà thiết kế Quang Hòa chia sẻ.
 |
| Giải thưởng cao nhất của cuộc thi, giải thiết kế tiêu biểu "Tinh thần Văn hiến" đã được trao cho nhà thiết kế Nguyễn Thùy Linh với tác phẩm "Văn Uyên. |
Ông cho rằng phát huy văn hóa không chỉ dừng ở việc bảo tồn những giá trị thuộc về quá khứ mà còn cần tạo điều kiện để các giá trị ấy tiếp tục được sáng tạo và hiện diện trong đời sống đương đại.
Tại đêm chung kết, tác phẩm “Văn uyên” của tác giả Nguyễn Thùy Linh đã giành giải thưởng cao nhất – “Tinh thần Văn hiến”. Lấy cảm hứng từ Nho học, “Văn uyên” khai thác hình ảnh người học trò như một ẩn dụ cho hành trình chinh phục tri thức. Ý tưởng được chuyển hóa thông qua sự thay đổi về tỷ lệ cấu trúc, lớp lang chất liệu và chuyển động của trang phục.
Thiết kế đồng thời kế thừa và tái cấu trúc một số yếu tố của trang phục truyền thống và văn hóa khoa cử Việt Nam, trong đó có áo giao lĩnh với cấu trúc nhiều lớp và tay áo rộng. Những đặc điểm này được phóng đại, biến đổi để phù hợp với tinh thần thời trang trình diễn.
Họa tiết, hoa văn trên bia Tiến sĩ cũng được cách điệu, phân tán trên bề mặt trang phục, gợi liên tưởng đến sự lan tỏa của tri thức từ không gian lịch sử đến cơ thể đương đại.
 |
Bên cạnh giải “Tinh thần Văn hiến”, cuộc thi trao các hạng mục gồm “Mạch nguồn di sản” với 2 giải, “Diễn giải đương đại” với 2 giải, “Khơi nguồn sáng tạo” với 1 giải, Giải Bình chọn online và 8 giải Khuyến khích.
Từ không gian từng gắn với việc đào tạo, bồi dưỡng nhân tài, Văn Miếu – Quốc Tử Giám tiếp tục được mở rộng vai trò trong đời sống đương đại, trở thành nguồn cảm hứng cho các hoạt động sáng tạo.
Cuộc thi “Khoa phục Việt Nam” góp phần mở ra cách tiếp cận mới với di sản, trong đó các giá trị lịch sử không chỉ được bảo tồn mà còn được chuyển hóa thành nguồn lực cho sáng tạo và phát triển công nghiệp văn hóa.
