 |
| Thanh tra Agribank Đại Tân Hải Dương II phát hiện gì? Hình minh họa. |
Dù duy trì tỷ lệ nợ xấu chỉ 0,28%, Agribank Chi nhánh Đại Tân Hải Dương II vẫn bị cơ quan thanh tra chỉ ra hạn chế trong việc thu thập tài liệu chứng minh mục đích sử dụng vốn vay, qua đó đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hồ sơ tín dụng ngay từ khâu giải ngân.
Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 6 vừa công bố kết luận thanh tra đối với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) Chi nhánh Đại Tân Hải Dương II. Theo đó, bên cạnh những kết quả tích cực trong hoạt động huy động vốn và cho vay, cơ quan thanh tra đã chỉ ra tồn tại liên quan đến việc thu thập tài liệu chứng minh mục đích sử dụng vốn vay, đồng thời đưa ra hai kiến nghị yêu cầu chi nhánh khắc phục, chấn chỉnh hoạt động cấp tín dụng.
Thông tin được nêu tại văn bản số 51/CBTT-TTNH ngày 9/10/2026 của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 6, công bố nội dung Kết luận thanh tra số 51/KL-TTNH cùng ngày. Cuộc thanh tra được thực hiện theo kế hoạch năm 2026, căn cứ Quyết định thanh tra số 95/QĐ-TTNH ngày 13/8/2026.
Điểm đáng quan tâm trong kết luận lần này là sự khác biệt giữa những chỉ tiêu phản ánh chất lượng tín dụng và mức độ hoàn thiện của hồ sơ cho vay. Trong khi tỷ lệ nợ xấu của chi nhánh ở mức thấp, cơ quan thanh tra vẫn yêu cầu khắc phục hạn chế liên quan đến tài liệu chứng minh mục đích sử dụng vốn, một nội dung có vai trò quan trọng trong việc xác định khoản vay có được quản lý đúng quy định hay không.
Theo thông tin công bố, Agribank Chi nhánh Đại Tân Hải Dương II trực thuộc sự quản lý, điều hành và chịu trách nhiệm về mọi hoạt động của Agribank Chi nhánh Hải Dương II. Đến thời điểm thanh tra ngày 31/7/2026, đơn vị có 15 cán bộ, nhân viên, trong đó 100% có trình độ đại học trở lên.
Bộ máy tổ chức của chi nhánh gồm Ban Giám đốc với một Giám đốc và hai Phó Giám đốc, cùng hai phòng nghiệp vụ là Phòng Khách hàng và Phòng Kế toán. Chi nhánh không có phòng giao dịch trực thuộc.
Mặc dù hoạt động trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, Agribank Đại Tân Hải Dương II vẫn duy trì được quy mô huy động vốn và cho vay. Tính đến ngày 31/7/2026, tổng nguồn vốn huy động của chi nhánh đạt trên 1.300 tỷ đồng, dư nợ cho vay vượt 850 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu chỉ chiếm 0,28% tổng dư nợ, trong khi kết quả kinh doanh bảy tháng đầu năm ghi nhận chênh lệch thu nhập lớn hơn chi phí.
Đây là những chỉ tiêu cho thấy hoạt động kinh doanh của chi nhánh vẫn duy trì được sự ổn định trong kỳ được xem xét. Cơ quan thanh tra cũng ghi nhận đơn vị về cơ bản chấp hành nghiêm túc các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động cấp tín dụng, phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro, thu hồi nợ đã xử lý rủi ro, huy động vốn và lãi suất huy động.
Tuy nhiên, kết quả kinh doanh và tỷ lệ nợ xấu thấp không đồng nghĩa mọi khâu trong quy trình cấp tín dụng đều đã được thực hiện đầy đủ.
Tại mục "Những tồn tại, hạn chế và cảnh báo rủi ro", Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 6 xác định Agribank Chi nhánh Đại Tân Hải Dương II còn tồn tại, hạn chế trong việc thu thập tài liệu chứng minh mục đích sử dụng vốn vay, cần được khắc phục nhằm bảo đảm hoạt động cấp tín dụng đúng quy định.
Đây cũng là nội dung hạn chế cụ thể được nêu trong bản công bố kết luận thanh tra dài hai trang. Trên cơ sở kết quả thanh tra, cơ quan chức năng đã đưa ra hai kiến nghị đối với Agribank Đại Tân Hải Dương II, yêu cầu đơn vị thực hiện khắc phục, chấn chỉnh ngay những tồn tại, hạn chế trong hoạt động cấp tín dụng.
Trong hoạt động ngân hàng, hồ sơ tín dụng là căn cứ để tổ chức cho vay xem xét nhu cầu sử dụng vốn, đánh giá khả năng trả nợ và kiểm soát rủi ro trong suốt thời gian khoản vay còn hiệu lực. Tùy từng khoản vay và phương thức cho vay, tài liệu chứng minh mục đích sử dụng vốn có thể bao gồm hợp đồng mua bán, hóa đơn, chứng từ thanh toán, phương án sản xuất kinh doanh hoặc những giấy tờ liên quan đến nhu cầu vay vốn của khách hàng.
Chẳng hạn, một hộ kinh doanh đề nghị vay tiền để nhập hàng hóa phục vụ hoạt động buôn bán. Ngoài việc đánh giá khả năng tài chính và phương án trả nợ, ngân hàng cần có căn cứ phù hợp để xác định nhu cầu sử dụng vốn của khách hàng. Việc thu thập và kiểm tra tài liệu theo quy định giúp ngân hàng có cơ sở đánh giá tính hợp lý của khoản vay, đồng thời phục vụ công tác kiểm tra, giám sát sau giải ngân.
Nếu tài liệu chứng minh mục đích sử dụng vốn chưa được thu thập đầy đủ, ngân hàng có thể gặp khó khăn khi cần đối chiếu thông tin, kiểm tra dòng tiền hoặc xác định khách hàng đã sử dụng vốn phù hợp với thỏa thuận cho vay hay chưa.
Điều cần phân biệt là thiếu hoặc chưa hoàn thiện tài liệu chứng minh mục đích sử dụng vốn không mặc nhiên có nghĩa khoản vay đã bị sử dụng sai mục đích. Đây là hai vấn đề khác nhau về bản chất và cần được đánh giá trên cơ sở hồ sơ, chứng cứ của từng trường hợp.
Đối với Agribank Đại Tân Hải Dương II, cơ quan thanh tra mới công bố hạn chế ở khâu thu thập tài liệu chứng minh mục đích sử dụng vốn vay. Tuy nhiên, từ góc độ quản trị rủi ro, kết luận thanh tra cho thấy một vấn đề cần được quan tâm: chất lượng tín dụng không thể chỉ đánh giá thông qua tỷ lệ nợ xấu tại một thời điểm, mà còn phụ thuộc vào việc tuân thủ quy trình thẩm định, hoàn thiện hồ sơ và giám sát sử dụng vốn trong toàn bộ vòng đời khoản vay.
Một khoản vay có thể đang được khách hàng trả nợ đúng hạn nhưng vẫn tồn tại những điểm cần hoàn thiện về hồ sơ hoặc quy trình kiểm soát. Ngược lại, hồ sơ được lập đầy đủ cũng không bảo đảm khoản vay sẽ không phát sinh nợ xấu khi điều kiện kinh doanh hoặc khả năng tài chính của khách hàng thay đổi.
Trong bối cảnh các ngân hàng đẩy mạnh số hóa hoạt động tín dụng, yêu cầu quản lý hồ sơ càng cần được nhìn nhận từ cả hai phía: bảo đảm tính đầy đủ, hợp lệ của tài liệu và nâng cao khả năng kiểm tra, truy xuất thông tin trong quá trình quản lý khoản vay.
Việc lưu trữ hồ sơ điện tử, kết nối dữ liệu và tự động hóa một số bước kiểm tra có thể hỗ trợ cán bộ tín dụng phát hiện tài liệu còn thiếu hoặc thông tin chưa thống nhất. Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi dữ liệu đầu vào được kiểm tra phù hợp và quy trình xác định rõ trách nhiệm của từng bộ phận. Việc chuyển một bộ hồ sơ chưa hoàn thiện từ giấy sang môi trường số không tự động giải quyết được những hạn chế về chất lượng thông tin.
Đây là vấn đề có thể rút ra từ góc độ quản trị tín dụng nói chung, không phải kết luận của cơ quan thanh tra về hệ thống công nghệ tại Agribank Đại Tân Hải Dương II. Tài liệu công bố không đánh giá hạ tầng số, phần mềm quản lý tín dụng hoặc hệ thống lưu trữ dữ liệu của chi nhánh.
Trở lại với kết luận thanh tra, hai kiến nghị mà Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 6 đưa ra đặt trách nhiệm khắc phục trực tiếp đối với Agribank Chi nhánh Đại Tân Hải Dương II. Việc chấn chỉnh cần tập trung vào nội dung đã được cơ quan chức năng xác định, bảo đảm hồ sơ chứng minh mục đích sử dụng vốn đáp ứng yêu cầu pháp luật và quy trình cấp tín dụng.
Với quy mô dư nợ hơn 850 tỷ đồng, việc duy trì chất lượng tín dụng tại Agribank Đại Tân Hải Dương II đòi hỏi sự kết hợp giữa kiểm soát nợ xấu và tuân thủ quy trình cho vay. Tỷ lệ nợ xấu 0,28% là một chỉ tiêu tích cực tại thời điểm thanh tra, nhưng việc hoàn thiện hồ sơ tín dụng vẫn là yêu cầu cần thiết để hạn chế những rủi ro có thể phát sinh trong tương lai.
Kết luận thanh tra lần này vì vậy đặt ra một vấn đề rộng hơn trong hoạt động ngân hàng: quản trị rủi ro hiệu quả cần bắt đầu từ chất lượng thông tin và hồ sơ của từng khoản vay, thay vì chỉ dựa vào các chỉ tiêu phản ánh kết quả kinh doanh.
