UBND phường Hà Đông, TP Hà Nội đã đề xuất lựa chọn làng lụa Vạn Phúc làm mô hình thí điểm cấp thành phố về "làng nghề sáng tạo và điểm đến số". Trong đó, định danh sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung được xác định là những nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ thương hiệu lụa truyền thống.
Theo phương án được đưa ra tại Hội nghị thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày 21/8/2026, địa phương đề xuất chương trình thí điểm kéo dài 100 ngày. Mục tiêu gồm xây dựng bản đồ số, hồ sơ số cho 120–135 cơ sở; cấp hộ chiếu số cho 300–500 sản phẩm cao cấp tại 20–30 cơ sở và hỗ trợ 30–50 cơ sở mở gian hàng trực tuyến.
Hộ chiếu số được kỳ vọng giúp người mua tiếp cận thông tin về nguồn gốc nguyên liệu, cơ sở sản xuất, quy trình dệt và đặc điểm sản phẩm. Đây cũng là cơ sở để phân biệt lụa được sản xuất tại Vạn Phúc với hàng hóa gia công hoặc sản phẩm thương mại đưa vào kinh doanh tại làng nghề.
 |
| Các sản phẩm lụa truyền thống Vạn Phúc được trưng bày, giới thiệu tới khách hàng. Nguồn ảnh: Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. |
Nhu cầu xác thực nguồn gốc đang trở nên cấp thiết khi thương hiệu lụa Vạn Phúc phải cạnh tranh với các sản phẩm sản xuất công nghiệp. Theo thông tin TTXVN công bố ngày 3/11, dù toàn bộ cơ sở kinh doanh tại làng nghề đã áp dụng thanh toán số, hóa đơn điện tử và thiết bị thanh toán, tỷ lệ sản phẩm có mã QR truy xuất nguồn gốc vẫn dưới 5%.
Vạn Phúc hiện có khoảng 150 cơ sở sản xuất, kinh doanh, mỗi năm cung cấp ra thị trường khoảng 1,2 triệu mét lụa, doanh thu ước đạt trên 200 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc chuẩn hóa dữ liệu, xác thực xuất xứ và bảo vệ quyền tác giả đối với hoa văn truyền thống vẫn là những vấn đề cần giải quyết.
Công nghệ blockchain được xem là một hướng hỗ trợ truy xuất nguồn gốc nhờ khả năng lưu vết và kiểm chứng dữ liệu. Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã xác định việc phát triển hạ tầng blockchain, các ứng dụng truy xuất nguồn gốc là một trong những định hướng công nghệ chiến lược.
Tuy nhiên, việc sử dụng hộ chiếu số không đồng nghĩa toàn bộ dữ liệu sản phẩm đã được ghi nhận trên blockchain công khai. Hiện chưa có xác nhận chính thức về việc triển khai hệ thống blockchain cho 50 cơ sở sản xuất lụa Vạn Phúc trong ngày 10/11, cũng như mức phí duy trì dưới 50.000 đồng/tháng/hộ.
Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình định danh và truy xuất nguồn gốc không chỉ góp phần bảo vệ uy tín lụa Vạn Phúc mà còn tạo nền tảng mở rộng thương mại điện tử, nâng cao giá trị sản phẩm và thúc đẩy chuyển đổi số tại các làng nghề truyền thống của Hà Nội.
