Ngày 9/11/2026, UBND TP Hà Nội ban hành Kế hoạch số 436/KH-UBND về kiểm tra an toàn điện, an toàn phòng cháy, chữa cháy trong quản lý, sử dụng điện trên địa bàn. Trong đó, khu vực để xe và sạc xe điện tại nhà trọ, nhà ở nhiều căn hộ, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh là những vị trí được yêu cầu chú trọng kiểm tra.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu sử dụng phương tiện điện ngày càng tăng, đặt ra yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống điện tại các công trình dân cư. Cùng với hoạt động kiểm tra của Hà Nội, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới về nhà chung cư cũng chuẩn bị có hiệu lực, bổ sung các yêu cầu cụ thể đối với khu vực để xe điện, khu vực sạc và đổi pin.
Theo Kế hoạch số 436/KH-UBND, thành phố triển khai kiểm tra theo từng nhóm đối tượng, ưu tiên các công trình, cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao. Trong năm 2026, các địa phương tập trung kiểm tra, xử lý cơ sở xây dựng trái phép, vi phạm trật tự xây dựng và cơ sở đã bị đình chỉ hoạt động do vi phạm quy định phòng cháy, chữa cháy.
Đối với nhà ở nhiều căn hộ, nhà trọ và nhà ở kết hợp kinh doanh, việc kiểm tra tập trung vào thiết bị bảo vệ mạch điện, nguy cơ sử dụng điện quá tải, tình trạng đấu nối tạm thời và hệ thống dây dẫn. Đây là những yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ mất an toàn khi nhiều thiết bị điện cùng hoạt động.
Đặc biệt, khu vực để xe và sạc xe điện được đưa vào nội dung kiểm tra nhằm phát hiện những nguy cơ phát nhiệt, chập điện hoặc bố trí thiết bị điện không bảo đảm khoảng cách an toàn với vật liệu dễ cháy. Việc kiểm tra không chỉ hướng đến các thiết bị sạc mà còn bao gồm hệ thống cấp điện, thiết bị bảo vệ và điều kiện tổ chức không gian sử dụng.
 |
| Trạm sạc ô tô điện trong tầng hầm chung cư, thể hiện rõ hệ thống điện và khu vực bố trí sạc. Nguồn: Báo Đầu tư |
UBND các xã, phường có trách nhiệm phối hợp với lực lượng công an và đơn vị điện lực rà soát, lập danh sách cơ sở thuộc diện kiểm tra. Những tồn tại được phát hiện phải có biện pháp xử lý, hướng dẫn khắc phục phù hợp với trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân.
Từ quý I/2027, hoạt động kiểm tra tiếp tục được triển khai trên diện rộng. Thành phố đặt mục tiêu đến hết năm 2028 cơ bản hoàn thành việc kiểm tra toàn bộ nhà ở, công trình và cơ sở sử dụng điện thuộc phạm vi kế hoạch.
Bên cạnh công tác kiểm tra, Hà Nội đang thúc đẩy phát triển mạng lưới trạm sạc và tủ đổi pin xe điện phục vụ lộ trình chuyển đổi giao thông xanh. Tuy nhiên, việc mở rộng hạ tầng sạc phải gắn với khả năng cung cấp điện, điều kiện mặt bằng và các yêu cầu phòng cháy, chữa cháy tại từng công trình. Đối với các khu chung cư có mật độ dân cư cao, đây là vấn đề cần được tính toán ngay từ giai đoạn thiết kế và tổ chức vận hành.
Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 31/2026/TT-BXD ngày 15/6/2026, kèm theo Sửa đổi 01:2026 QCVN 04:2021/BXD về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với nhà chung cư. Văn bản chính thức có hiệu lực từ ngày 15/12/2026.
Quy chuẩn bổ sung các yêu cầu kỹ thuật đối với khu vực để xe điện, khu vực sạc và khu vực đổi pin, áp dụng cho cả nhà chung cư xây mới và chung cư hiện hữu. Đối với chung cư xây mới, việc bố trí khu vực để xe điện và khu vực sạc phải phù hợp với lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông xanh của địa phương.
Về vị trí, quy chuẩn ưu tiên bố trí khu vực sạc ngoài trời, trên mặt đất, tiếp đến là tầng bán hầm, tầng hầm thứ nhất và các tầng hầm tiếp theo. Trường hợp bố trí tại tầng hầm, công trình phải có giải pháp xử lý phương tiện xảy ra cháy, bảo đảm điều kiện thoát nạn và khả năng tiếp cận của lực lượng chữa cháy. Những yêu cầu này nhằm hạn chế nguy cơ cháy lan và tạo điều kiện xử lý sự cố trong không gian kín.
Quy chuẩn cũng yêu cầu tách biệt khu vực sạc xe điện với các khu vực khác, đồng thời phân vùng riêng cho ô tô điện và các phương tiện hai bánh chạy điện. Việc bố trí phải tính đến đặc điểm vận hành, mật độ phương tiện và yêu cầu bảo đảm an toàn của từng loại hình.
Đối với khu vực sạc trong tầng bán hầm hoặc tầng hầm, mỗi phân vùng không được bố trí quá 25 chỗ sạc ô tô điện hoặc 50 chỗ sạc xe mô tô điện, xe gắn máy điện, xe đạp điện. Những phân vùng này phải đáp ứng các yêu cầu về khoảng cách an toàn, ngăn cháy và hệ thống phòng cháy, chữa cháy.
Đáng chú ý, hệ thống cấp điện cho khu vực sạc phải tách biệt với các phụ tải khác của tòa nhà, bảo đảm đủ công suất vận hành và dự phòng khả năng mở rộng số lượng trụ sạc. Hệ thống phải có khả năng tự động ngắt nguồn điện khi nhận tín hiệu từ thiết bị báo cháy, chữa cháy và có thiết bị ngắt điện khẩn cấp. Quy định này đặt ra yêu cầu tính toán năng lực cấp điện ngay từ khi thiết kế, thay vì chỉ bổ sung thiết bị sạc sau khi công trình đã đưa vào sử dụng.
Đối với nhà chung cư hiện hữu, trong thời hạn sáu tháng kể từ khi Thông tư số 31/2026/TT-BXD có hiệu lực, chủ sở hữu hoặc tổ chức, cá nhân được ủy quyền phải hoàn thành việc rà soát theo quy định. Trường hợp chưa đáp ứng yêu cầu, công trình phải thực hiện sửa chữa, cải tạo theo quy định pháp luật.
Riêng tại Hà Nội, Nghị quyết số 70/2026/NQ-HĐND còn đặt ra yêu cầu về khả năng kết nối, tương thích và sử dụng chung đối với hạ tầng trạm sạc công cộng đầu tư mới. Đối với công trình kết cấu hạ tầng đường bộ đang khai thác có chỗ đỗ đủ điều kiện lắp đặt, tỷ lệ bố trí trạm sạc được quyết định trên cơ sở điều kiện thực tế.
Những quy định trên tạo cơ sở để chủ đầu tư, đơn vị quản lý vận hành và cơ quan chức năng tổ chức hạ tầng sạc điện an toàn hơn. Tuy nhiên, quy chuẩn nhà chung cư hiện hành chưa xác lập tỷ lệ chung bắt buộc 30% chỗ đỗ phải có thiết bị sạc hoặc yêu cầu phủ kín 100% vị trí đỗ xe vào năm 2030.
Việc phát triển hạ tầng sạc tại các khu dân cư vì vậy cần được triển khai đồng bộ với nâng cấp hệ thống điện, tổ chức không gian đỗ xe và bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy. Đây cũng là cơ sở để hạ tầng chung cư thích ứng với nhu cầu sử dụng phương tiện điện ngày càng lớn trong những năm tới.
