Doanh nghiệp cần mở rộng chia sẻ hạ tầng viễn thông với hạ tầng kỹ thuật khác

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội tiến hành thảo luận tại Hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung Phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Đại biểu Bế Trung Anh, Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk cho biết, thực tế hiện nay, công nghệ đã "hội tụ" nhưng quản trị vẫn còn rời rạc, doanh nghiệp vẫn phải đi qua nhiều "cửa" thủ tục khác nhau cho cùng một hoạt động kinh doanh thống nhất. Để xóa bỏ rào cản và đưa thể chế trở thành lợi thế cạnh tranh, đại biểu cho rằng cần tuân thủ các nguyên tắc: quản lý theo kiến trúc hạ tầng số thống nhất, tập trung về công nghệ để mở lối cho tương lai, chuyển từ tư duy cấp phát sang tối đa hóa giá trị tài nguyên.

Từ thực tế đó, đại biểu Bế Trung Anh đề xuất sửa đổi Điều 39 và Điều 47 Luật Viễn thông theo hướng khẳng định các giấy phép liên quan được cấp đồng thời và mở rộng chia sẻ hạ tầng viễn thông với các hạ tầng kỹ thuật khác gồm giao thông, điện lực và chiếu sáng.

Đại biểu Bế Trung Anh, Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk phát biểu. Ảnh: quochoi.vn

Kiến nghị mở rộng chia sẻ hạ tầng giải đúng bài toán chi phí mà mọi doanh nghiệp viễn thông đang phải giải quyết, khi doanh nghiệp tận dụng được mạng lưới cột điện, hành lang giao thông và hệ thống cột chiếu sáng công cộng vốn đã phủ khắp các đô thị lẫn vùng nông thôn thay cho việc tự dựng cột, kéo cáp và xây trạm riêng, qua đó cắt giảm trực tiếp vốn đầu tư ban đầu và rút ngắn thời gian triển khai mạng lưới.

Đại biểu Bế Trung Anh nhấn mạnh, thay vì sửa đổi đơn lẻ từng ngành, đây là cơ hội để sắp xếp lại nền móng pháp lý theo hướng hội tụ cho hạ tầng số quốc gia. Để xóa bỏ rào cản và đưa thể chế trở thành lợi thế cạnh tranh, đại biểu cho rằng cần quản lý theo kiến trúc hạ tầng số thống nhất, tập trung về công nghệ để mở lối cho tương lai và chuyển từ tư duy cấp phát sang tối đa hóa giá trị tài nguyên.

Đại biểu kết luận, trong bối cảnh ranh giới giữa viễn thông, tần số, dữ liệu và giao dịch điện tử đang mờ dần, lập pháp kiến tạo phải thiết lập cơ chế để các dịch vụ mới không bị rơi vào nhiều chiếc hộp pháp lý khác nhau, và triết lý một cửa thực sự là người dân cùng doanh nghiệp chỉ cần gõ cửa một lần, còn phía sau cánh cửa đó các cơ quan Nhà nước phải tự kết nối dữ liệu và phối hợp trách nhiệm.

Chia sẻ hạ tầng viễn thông nhìn từ vùng sâu vùng xa

Nhu cầu chia sẻ hạ tầng viễn thông càng trở nên cấp thiết khi nhìn từ địa bàn miền núi, biên giới. Đại biểu Sùng A Lềnh, Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai đánh giá cao việc dự thảo Luật lần này bổ sung cơ chế sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông, coi đây là vấn đề cần thiết vừa phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh vừa khai thác hiệu quả hạ tầng đã được đầu tư. Từ thực tiễn địa phương, đại biểu cho rằng cần nhìn vấn đề chia sẻ hạ tầng rộng hơn, dưới góc độ sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội.

Đại biểu Sùng A Lềnh, Đoàn ĐBQH Tỉnh Lào Cai phát biểu.Ảnh: quochoi.vn

Đại biểu phân tích rõ, đối với địa bàn miền núi, biên giới, địa hình chia cắt, dân cư phân tán, chi phí đầu tư cột ăng-ten, nhà trạm, tuyến truyền dẫn và duy trì vận hành lớn, trong khi hiệu quả kinh doanh thấp. Mỗi doanh nghiệp đều phải đầu tư một hệ thống riêng tại cùng một khu vực, vừa tăng phí đầu tư xã hội, vừa khó mở rộng vùng phủ sóng nhanh. Đại biểu chỉ ra dự thảo Luật hiện đang tập trung xử lý cơ chế chia sẻ hạ tầng phục vụ phòng quốc gia, an ninh nhưng chưa thể xác định một nguyên tắc chung để cuối cùng đưa ra hạ tầng giữa các doanh nghiệp trong các bàn địa chỉ riêng lẻ không có kết quả.

Từ đó, đại biểu Sùng A Lềnh đề nghị hoàn thiện khoản 3 Điều 2 dự thảo theo hai hướng. Thứ nhất, bên cạnh cơ chế đặc thù phục vụ quốc phòng, an ninh, cần xác định ngay trong Điều 47 nguyên tắc khuyến khích và tạo điều kiện sử dụng chung cơ sở hạ tầng, đặc biệt tại khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa và địa bàn có hiệu quả kinh doanh thấp. Thứ hai, giao Chính phủ quy định cơ chế thực hiện, trong đó có nguyên tắc xác định giá thuê, trách nhiệm đầu tư vận hành bảo trì, quyền và nghĩa vụ của các bên cùng cơ chế xử lý khi doanh nghiệp không thỏa thuận được phương án chia sẻ.

Phân định cơ chế đặc thù với yêu cầu cạnh tranh bình đẳng

Cùng quan tâm khoản 3 Điều 2 sửa Điều 47 Luật Viễn thông, đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú, Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An đồng tình với chủ trương dùng chung hạ tầng nhằm tránh đầu tư trùng lặp và tiết kiệm nguồn lực, song lưu ý dự thảo quy định cơ chế chia sẻ quá rộng. Theo báo cáo, cơ chế đặc thù dự kiến áp dụng cho doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, phạm vi chủ yếu là hạ tầng viễn thông thụ động, cột và sợi cáp quang.

Đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú, Đoàn ĐBQH Tỉnh Nghệ An phát biểu. Ảnh: quochoi.vn

Đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú cho rằng nếu đã xác định như vậy thì phạm vi chủ thể và những nguyên tắc cơ bản cần được đưa ngay vào Luật, bởi việc chia sẻ không đơn thuần là kỹ thuật viễn thông mà liên quan trực tiếp đến quyền tài sản, vốn nhà nước, thuế, chi phí doanh nghiệp và cạnh tranh. Đại biểu kiến nghị khoản 4 Điều 47 xác định rõ cơ chế đặc thù áp dụng cho chủ thể nào, chỉ phục vụ trực tiếp nhiệm vụ quốc phòng an ninh, phần hạ tầng được chia sẻ không được dùng cho mục tiêu kinh doanh, không làm suy giảm hoạt động bình thường của hạ tầng và bảo đảm an ninh mạng, bí mật nhà nước.

Vấn đề tách bạch tài nguyên cũng được đặt ra với băng tần khi đại biểu Tào Đức Thắng, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh dẫn lại kết quả nổi bật sau khi Quốc hội sửa Luật Tần số năm 2022, thời điểm các phiên đấu giá thành công băng tần 2.600 MHz, 3.500 MHz và gần đây là 700 MHz vừa mang lại nguồn thu cho ngân sách vừa tạo tiền đề để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư hạ tầng.

Đại biểu Tào Đức Thắng, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh phát biểu. Ảnh: quochoi.vn

Đại biểu cho biết, khi triển khai 5G, trong thời gian rất ngắn, khi được cấp băng tần, vùng phủ 5G đã đạt 92% dân số. Theo đánh giá của tổ chức đo lường quốc tế tốc độ truy cập mạng di động băng rộng của Việt Nam tăng 3,5 lần, từ 51 Mbps lên 180 Mbps, đưa Việt Nam từ vị trí thứ 58 lên vị trí thứ 13 thế giới. Điều đó khẳng định, khi tài nguyên tần số được phân bổ đúng thời điểm sẽ nhanh chóng chuyển hóa thành năng lực hạ tầng, chất lượng dịch vụ và lợi ích thiết thực cho xã hội", đại biểu Tào Đức Thắng khẳng định.

Đại biểu Trần Quang Tâm, Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk nhìn nhận việc Chính phủ ban hành cơ chế chính sách để huy động hạ tầng dân sự phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh là một tư duy chiến lược đúng đắn, mang tính lưỡng dụng kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh.

Đại biểu Trần Quang Tâm, Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk phát biểu. Ảnh: quochoi.vn

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý khi thực hiện chia sẻ hạ tầng theo hướng này, tính bảo mật và khả năng sẵn sàng đáp ứng ngay cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh phải được ưu tiên hàng đầu. Đại biểu đề xuất bổ sung các tiêu chuẩn kỹ thuật về mạng lưới dự phòng đặc thù đáp ứng ba yếu tố cốt lõi gồm cơ chế chuyển đổi tức thời, tiêu chuẩn an ninh thông tin độc lập và kiến trúc phân rã hạ tầng độc lập, để khi có tình huống khẩn cấp thì việc chuyển đổi hạ tầng dân sự sang phục vụ quốc phòng, an ninh diễn ra tức thời mà không ảnh hưởng đến an ninh thông tin.

Giải thích trình ý kiến ​​của các đại biểu tại phiên thảo luận, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nêu rõ mục tiêu của lần sửa đổi này là luật hóa các chính sách đã chín muồi về đơn giản hóa thủ tục và phân cấp quản lý. Về chuyển tiếp thẩm quyền phê duyệt chương trình quốc gia phát triển thị trường khoa học - công nghệ từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ Khoa học và Công nghệ trong sửa đổi Luật Chuyển giao công nghệ, Phó Thủ tướng cho biết, đây là nội dung quan trọng liên quan đến nhiều Bộ, chuyên ngành.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng giải trình ý kiến ​​của các đại biểu. Ảnh: quochoi.vn

Đối với vấn đề nhiều đại biểu quan tâm về bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp viễn thông khi chia sẻ cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nêu rõ, việc chia sẻ cơ sở hạ tầng viễn thông cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh phải được thực hiện trên cơ sở bảo đảm quyền, lợi ích của các bên, bảo đảm khả thi về kỹ thuật và không làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường của các doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng cho biết sau khi dự thảo Luật thông qua, trên cơ sở kế thừa Nghị định 66/2010/NĐ-CP, dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Viễn thông sẽ quy định cụ thể về đối tượng, phạm vi chia sẻ hạ tầng, cơ chế tài chính, cơ chế thanh toán bù chi phí và điều kiện chia sẻ, bảo đảm quyền lợi kinh doanh của doanh nghiệp phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng, an ninh của từng thời kỳ.

Kết luận nội dung phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị chỉnh lý hoàn thiện quy định về phạm vi, đối tượng và nguyên tắc chia sẻ, sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng an ninh và bảo đảm an toàn hạ tầng an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước. Dự án Luật sẽ được Quốc hội xem xét, thông qua vào cuối Kỳ họp này.

Nguồn: quochoi.vn