 |
| Gặp gỡ những người đang dạy robot thực hiện các nhiệm vụ thường nhật |
Cuộc đua phát triển robot AI đang bước sang một giai đoạn mới khi dữ liệu trở thành tài nguyên quan trọng không kém chip xử lý hay mô hình ngôn ngữ lớn.
Nếu trước đây các mô hình AI chủ yếu học từ văn bản, hình ảnh và âm thanh, thì robot hình người cần nhiều hơn thế. Chúng phải học cách quan sát, cầm nắm, di chuyển và xử lý các tình huống trong môi trường thực. Điều này đòi hỏi hàng chục triệu giờ dữ liệu ghi lại hành động của con người dưới góc nhìn thứ nhất. Đó chính là khoảng trống mà Ấn Độ muốn khai thác.
Thay vì cạnh tranh trực tiếp với Mỹ hay Trung Quốc trong lĩnh vực sản xuất robot hoặc phát triển phần cứng, nhiều doanh nghiệp Ấn Độ đang xây dựng ngành công nghiệp thu thập và xử lý dữ liệu phục vụ huấn luyện robot.
Một giáo viên tại bang Andhra Pradesh mỗi ngày dành khoảng ba đến bốn giờ đeo điện thoại trên đầu để ghi lại quá trình nấu ăn, rửa bát và chuẩn bị bữa ăn. Những đoạn video này sau đó được gắn nhãn và chuyển thành dữ liệu huấn luyện cho các hệ thống AI.
Đây là loại dữ liệu mà giới phát triển robot gọi là dữ liệu góc nhìn thứ nhất, giúp robot học cách quan sát thế giới giống con người.
Khác với chatbot chỉ cần xử lý ngôn ngữ, robot phải hiểu thế giới vật lý.
Một robot cần biết lực bóp bao nhiêu để cầm một quả trứng mà không làm vỡ, nhưng cũng phải đủ mạnh để nâng một chai nước đầy. Những kỹ năng tưởng chừng đơn giản này lại rất khó mô phỏng bằng thuật toán nếu không có lượng dữ liệu thực tế đủ lớn.
Startup Neocambrian AI cho biết họ đang xây dựng mạng lưới hơn 100 cơ sở thu thập dữ liệu và ước tính robot sẽ cần khoảng 100 triệu giờ video để đạt khả năng thao tác gần giống con người.
Trong khi đó, Humyn Labs tập trung vào việc chuẩn hóa, chuyển đổi và sở hữu các bộ dữ liệu nhằm tạo ra giá trị cao hơn thay vì chỉ làm dịch vụ thu thập.
Theo các chuyên gia, đây mới là mắt xích có khả năng mang lại lợi nhuận dài hạn.
 |
| Lý do khiến giới tài chính toàn cầu đổ xô vào IPL Ấn Độ |
Trong nhiều thập kỷ, Ấn Độ đã trở thành trung tâm gia công phần mềm của thế giới nhờ lực lượng kỹ sư đông đảo.
Hiện nay, các doanh nghiệp AI của nước này kỳ vọng có thể tái lập mô hình đó với dữ liệu robot.
Theo các nhà sáng lập startup trong lĩnh vực AI, nếu phần cứng robot vẫn do Mỹ, Trung Quốc hoặc Nhật Bản dẫn đầu thì Ấn Độ có thể trở thành nơi cung cấp dữ liệu, xử lý dữ liệu và phát triển hệ điều hành cho robot.
Đây là lĩnh vực có rào cản gia nhập thấp hơn sản xuất chip hay chế tạo robot, đồng thời tận dụng được lợi thế về nhân lực quy mô lớn và chi phí lao động cạnh tranh.
Tuy nhiên, lợi thế này không kéo dài mãi. Các doanh nghiệp cho biết số lượng công ty tham gia thu thập dữ liệu đang tăng rất nhanh, khiến giá dịch vụ giảm khoảng một nửa chỉ trong vài tháng. Điều này buộc doanh nghiệp phải chuyển từ mô hình bán sức lao động sang sở hữu dữ liệu và phát triển tài sản trí tuệ.
Xu hướng này cũng đặt ra nhiều gợi mở cho Việt Nam. Thực tế, Việt Nam khó cạnh tranh với các cường quốc về sản xuất robot trong ngắn hạn, nhưng có thể tham gia vào các khâu có giá trị cao hơn như xây dựng bộ dữ liệu tiếng Việt, dữ liệu hành vi cho robot dịch vụ, phát triển phần mềm điều khiển hoặc các nền tảng AI ứng dụng.
Trong bối cảnh robot hình người được nhiều tổ chức tài chính dự báo sẽ tăng trưởng mạnh trong nhiều thập kỷ tới, quốc gia nào sở hữu dữ liệu chất lượng cao sẽ có lợi thế đáng kể trong chuỗi giá trị AI vật lý.
Điều này cho thấy cuộc cạnh tranh AI không còn chỉ xoay quanh năng lực tính toán hay bán dẫn, mà đang mở rộng sang cuộc đua thu thập, xử lý và sở hữu dữ liệu phục vụ thế hệ robot thông minh tiếp theo.
| Thị trường robot được dự báo tăng tốc Barclays dự báo thị trường robot hình người có thể đạt khoảng 200 tỷ USD trước năm 2035. Morgan Stanley dự báo quy mô thị trường robot hình người có thể vượt 5.000 tỷ USD vào năm 2050, với hơn 1 tỷ robot được đưa vào sử dụng, chủ yếu trong công nghiệp và dịch vụ. |
