'Hạ tầng 5G Việt Nam đã sẵn sàng nhưng bài toán lớn hơn mới bắt đầu'

VinaPhone được vinh danh là “Nhà mạng 5G tốt nhất Việt Nam và Đông Nam Á”

Ông Kalvin Bahia, Chuyên gia kinh tế trưởng tại GSMA Intelligence, mở đầu phiên thảo luận buổi sáng với nhận định cá nhân rằng trong 12 tháng qua, 5G Việt Nam đã mở rộng vùng phủ sóng đến khoảng 90% dân số và theo quan sát của ông, đây là tốc độ triển khai 5G nhanh nhất mà GSMA Intelligence ghi nhận được trên phạm vi toàn cầu tính đến thời điểm hiện tại.

Các diễn giả tại phiên thảo luận "Tương lai số Việt Nam - Cạnh tranh và phát triển trong nền kinh tế AI" thuộc khuôn khổ GSMA Digital Summit Hanoi 2026, từ trái sang gồm ông Kalvin Bahia, Chuyên gia kinh tế trưởng GSMA Intelligence; ông Phạm Nam Long, Nhà sáng lập kiêm CEO ABIVIN Vietnam; bà Rita Mokbel, Giám đốc Ericsson Việt Nam; Trung tá Thiềm Công Nguyên, Phó Tổng Giám đốc MobiFone; và ông Vũ Hoàng Liên, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ, chỉ ra khoảng cách giữa hạ tầng đã triển khai và mức độ khai thác thực tế. Ông Nhã cho biết hạ tầng 5G đã được xây dựng xong nhưng ứng dụng 5G tại Việt Nam hiện vẫn còn rất hạn chế.

Cùng nhìn nhận về thực trạng đó, Trung tá Thiềm Công Nguyên, Phó Tổng Giám đốc MobiFone, cho rằng mọi nhu cầu của thị trường hiện nay đều có thể giải quyết được bằng công nghệ đang có trong tay, và đây chính là thời điểm các nhà mạng di động phải tự tìm ra dịch vụ đặc thù của riêng mình cho từng phân khúc thị trường, khai thác hiệu quả hạ tầng 5G đã xây dựng với chi phí đầu tư không nhỏ. Phó Tổng Giám đốc MobiFone cũng nhấn mạnh rằng khi các công nghệ thế hệ cũ dần được thay thế, nhu cầu học hỏi kinh nghiệm từ các nước đi trước để phát triển mạng 5G thành hạ tầng chính phục vụ toàn bộ hoạt động kinh tế sẽ càng trở nên cấp thiết hơn, và bài toán đó chỉ có lời giải khi tất cả các ngành nghề cùng tham gia chứ không thể để riêng lĩnh vực viễn thông gánh một mình, từ đó mới đảm bảo mạng 5G Việt Nam vận hành an toàn, ổn định và đáp ứng được nhu cầu của toàn bộ nền kinh tế.

Bà Rita Mokbel, Giám đốc Ericsson Việt Nam cho rằng nhìn lại lịch sử, mọi nền kinh tế đều được thúc đẩy bởi hạ tầng của thời đại mình, từ đường bộ đến đường sắt, và ngày nay hạ tầng số đang giữ đúng vai trò đó. Riêng trong bối cảnh nền kinh tế AI đang định hình, bà Mokbel cho rằng 5G đóng vai trò của một đường cao tốc số thiết yếu bởi AI muốn mở rộng quy mô thì cần kết nối ổn định, đáng tin cậy và có hiệu suất đủ lớn để xử lý khối lượng dữ liệu lớn theo thời gian thực, điều mà không công nghệ kết nối nào trước đây đáp ứng được ở mức tương đương.

Bà Rita Mokbel, Giám đốc Ericsson Việt Namcho rằng 5G đóng vai trò đường cao tốc số thiết yếu để AI có thể mở rộng quy mô trong nền kinh tế số Việt Nam.

Bà Mokbel dẫn chứng cụ thể từ ngành sản xuất khi cho rằng 5G kết nối con người, thiết bị và máy móc thành một hệ thống liên thông để AI phân tích dữ liệu ngay tại dây chuyền, dự báo sự cố trước khi xảy ra, tự động hóa các quy trình lặp lại và nâng cao chất lượng vận hành xuyên suốt. Cùng với sản xuất, bà đánh giá 5G đang làm thay đổi cách logistics vận hành, cách bệnh viện theo dõi bệnh nhân từ xa, cách sân bay quản lý luồng hành khách và cách hệ thống giao thông phản ứng theo điều kiện thực tế.

Về mối quan hệ giữa 5G và AI, bà Mokbel nhận định đây là quan hệ bổ trợ lẫn nhau không thể tách rời theo cả hai chiều. Bà lập luận rằng 5G cần AI để vận hành hiệu quả vì mạng lưới ngày càng phức tạp đến mức không thể tối ưu hóa thủ công, còn AI cần 5G để mở rộng quy mô vì cần kết nối ổn định và băng thông đủ rộng. Chính vì vậy, bà Mokbel cho rằng trong thế hệ mạng 6G sắp tới, kiến trúc AI-native sẽ được tích hợp ngay từ lõi thiết kế chứ không phải ghép vào sau khi mạng đã triển khai xong.

Một trong những góc nhìn gây chú ý trong phiên thảo luận đến từ ông Phạm Nam Long, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc ABIVIN Vietnam, ông cho biết sau nhiều năm nghiên cứu hệ sinh thái logistics khu vực, ông nhận ra 30% lưu thông thương mại toàn cầu đi qua vùng biển Đông của Việt Nam, biến quốc gia thành một nút trung chuyển thực sự trong dòng hàng hóa thế giới thay vì mãi giữ vai trò điểm sản xuất đơn thuần trong chuỗi cung ứng thông thường.

Ông Phạm Nam Long, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc ABIVIN Vietnam, phát biểu tại phiên thảo luận "Tương lai số Việt Nam - Cạnh tranh và phát triển trong nền kinh tế AI" trong khuôn khổ GSMA Digital Nation Hanoi ngày 26/5/2026

Từ góc nhìn đó, ông Long cho rằng chuỗi cung ứng số và chuỗi cung ứng vật lý không thể tách rời nhau và 5G chính là công nghệ kết nối hai luồng đó thành một hệ thống có thể quan sát, điều phối và tối ưu hóa theo thời gian thực. Bởi lẽ lưu lượng hàng hóa vật lý lớn, lượng dữ liệu logistics phát sinh cũng tăng theo, và theo ông, chủ thể nào kiểm soát được hạ tầng xử lý dữ liệu đó sẽ nắm lợi thế cạnh tranh thực chất trong thương mại khu vực.

Trong phiên chuyên đề về kiến trúc mạng mở và tích hợp AI do bà Jeanette Whyte, Trưởng bộ phận Chính sách Công và Đối ngoại khu vực Châu Á Thái Bình Dương tại GSMA điều phối, với sự tham gia của ông Sadayuki Abeta, Chiến lược gia Open RAN trưởng tại NTT DOCOMO. Trong phiên thảo luận, ông Vũ Tuấn Đức đại diện Viettel High Tech xác nhận Viettel đã triển khai thành công 20.000 trạm Open RAN, con số mà các chuyên gia tại hội nghị nhìn nhận là minh chứng cụ thể nhất cho năng lực làm chủ kiến trúc mạng mở của doanh nghiệp viễn thông Việt Nam.

Ông Vũ Tuấn Đức, Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật Công nghệ Viettel High Tech xác nhận Viettel đã triển khai thành công 20.000 trạm Open RAN, minh chứng cụ thể cho năng lực làm chủ kiến trúc mạng mở của doanh nghiệp viễn thông Việt Nam

Ông Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, nhìn lại hành trình phát triển ngành theo trục thời gian gồm bốn chặng liên tiếp là tiếp nhận chuyển giao công nghệ, tham gia vận hành, tham gia thiết kế rồi đến tối ưu hóa mạng lưới. Ông đánh giá đội ngũ kỹ sư Việt Nam đã trưởng thành qua từng giai đoạn và lấy Viettel làm dẫn chứng trực tiếp khi doanh nghiệp đã tham gia sản xuất các phần tử và thành phần lõi cho băng thông rộng, tạo tiền đề để triển khai Open RAN ở quy mô 20.000 trạm như hiện nay. Ông Nguyễn Phong Nhã cũng khẳng định lập trường của cơ quan quản lý rằng Việt Nam không đóng cửa với bất kỳ công nghệ nào đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời nhấn mạnh tiêu chí cuối cùng mà Cục Viễn thông đặt ra vẫn là chất lượng và sự ổn định của mạng lưới, còn lựa chọn kiến trúc phần tử mạng là quyết định thuộc về từng thời điểm và điều kiện thị trường cụ thể.

Phó Cục trưởng Cục Viễn thông đánh giá Open RAN mở ra cơ hội cho trường đại học, viện nghiên cứu cùng doanh nghiệp công nghệ trong nước tham gia xây dựng hệ sinh thái riêng, bắt đầu từ thử nghiệm trên môi trường mạng 5G private (riêng) rồi mở rộng dần ra khu vực công cộng, qua đó hoàn thiện sản phẩm trên điều kiện vận hành thực tế chứ không chỉ trong phòng thí nghiệm.

Ông Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông khẳng định Việt Nam không đóng cửa với bất kỳ công nghệ nào đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và Open RAN mở ra cơ hội thực chất để doanh nghiệp, trường đại học cùng viện nghiên cứu trong nước tham gia xây dựng hệ sinh thái mạng riêng.

Ông Abeta, từ góc nhìn của NTT DOCOMO, lý giải rằng sức mạnh cốt lõi của Open RAN nằm ở tính mở cho phép nhiều nhà cung cấp thiết bị cùng tham gia một hệ thống, từ đó nhà mạng có thể chia sẻ kinh nghiệm triển khai, giảm chi phí vận hành và điều chỉnh cấu hình mạng theo nhu cầu thực tế của từng thị trường. Đại diện DOCOMO cũng cho rằng với AI tích hợp, Open RAN cho phép giám sát chi tiết trạng thái từng thiết bị, phát hiện sớm bất thường bảo mật và tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng theo lưu lượng thực tế, đặc biệt hiệu quả trong mô hình mạng tập trung hóa.

Khi được hỏi về bước đi quan trọng nhất Việt Nam cần thực hiện trong những năm tới, ông Abeta cho rằng Việt Nam có đủ nền tảng kỹ thuật để tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái công nghệ mở toàn cầu và bước đi quyết định là xây dựng hệ sinh thái đa nhà cung cấp thay vì tiếp tục phụ thuộc vào chuỗi khép kín. Ông nhìn nhận NTT DOCOMO và Viettel là ví dụ về cách các doanh nghiệp từ hai quốc gia có thể chia sẻ kinh nghiệm để cùng phát triển hệ sinh thái Open RAN.

Ông Sadayuki Abeta, đại diện NTT DOCOMO, lý giải sức mạnh cốt lõi của Open RAN nằm ở tính mở cho phép nhiều nhà cung cấp thiết bị cùng tham gia một hệ thống, giúp nhà mạng chia sẻ kinh nghiệm triển khai, giảm chi phí vận hành

Phó Cục trưởng Cục Viễn thông nhấn mạnh vai trò hợp tác và xây dựng cộng đồng, điều mà các diễn đàn như GSMA Digital Summit đang thực hiện, sẽ ngày càng quan trọng hơn trong giai đoạn tới. Ông Nhã bày tỏ mong muốn các cơ hội trao đổi thực chất như vậy được duy trì và mở rộng để cộng đồng công nghệ Việt Nam tiếp cận kinh nghiệm từ các thị trường đã đi trước, từ cộng đồng doanh nghiệp, nhà phát triển công nghệ đến các chuyên gia vận hành mạng ở nhiều quốc gia, qua đó hoàn thiện công nghệ và đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế.

Đại diện nhà mạng di động trong phiên thảo luận cũng cho rằng khi các công nghệ thế hệ cũ dần được thay thế, nhu cầu học hỏi kinh nghiệm từ các nước đi trước để phát triển mạng 5G thành hạ tầng phục vụ các hoạt động kinh tế sẽ càng trở nên cấp thiết hơn, và theo ông, bài toán đó chỉ có lời giải khi tất cả các ngành nghề cùng tham gia chứ không thể để riêng lĩnh vực viễn thông gánh một mình.

Từ mục tiêu xây dựng quốc gia số phát triển cao vào năm 2045 trên ba trụ cột chính phủ số, kinh tế số và xã hội số mà các diễn giả nhắc đến xuyên suốt GSMA Digital Summit Hanoi 2026, Việt Nam đang đứng trước thời điểm chín muồi khi 5G đã phủ sóng khoảng 90% dân số, 20.000 trạm Open RAN của Viettel đã vận hành thực tế và 30% lưu thông thương mại toàn cầu đi qua vùng biển Đông theo phân tích của ông Phạm Nam Long. Hạ tầng đã sẵn sàng, điều Việt Nam cần lúc này là toàn bộ hệ sinh thái từ nhà mạng đến doanh nghiệp, từ trường đại học đến cơ quan quản lý cùng vào cuộc để biến hạ tầng thành giá trị kinh tế thực chất, điều mà chính ông Nguyễn Phong Nhã đã nhấn mạnh.

Ba trụ cột hạ tầng, đổi mới và niềm tin quyết định tương lai kinh tế số Việt Nam Ông Julian Gorman, Trưởng khu vực châu Á-Thái Bình Dương của GSMA, đã khẳng định tại GSMA Digital Summit Hanoi 2026 ngày 26/5 tại Hà ...

Doanh nghiệp phía Nam tìm lời giải hạ tầng số tại DCCI Summit 2026 DCCI Summit 2026 tại TP. Hồ Chí Minh sẽ diễn ra ngày 16/6, tiếp tục mang đến diễn đàn chuyên sâu về hạ tầng số ...

Hạ tầng viễn thông là 'nền tảng' cho mọi khát vọng số của Việt Nam Phát biểu tại GSMA Digital Summit Hanoi 2026 diễn ra ngày 26/5 tại Hà Nội, ông Alex Sinclair, Giám đốc Công nghệ GSMA, khẳng định ...