Kinh tế AI sẽ trở thành trụ cột mới của Việt Nam

Vừa qua , tại Hà Nội, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026 với chủ đề “Mô hình phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Đây là sự kiện học thuật – chính sách quan trọng nhằm góp phần nhận diện những yêu cầu mới của phát triển đất nước trong bối cảnh quốc tế và trong nước biến đổi nhanh chóng, đồng thời làm rõ các luận cứ khoa học và thực tiễn cho việc xác lập mô hình phát triển mới của Việt Nam trong giai đoạn 2026–2030 và những năm tiếp theo.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, theo chương trình công tác năm 2026 của Bộ Chính trị, cơ quan này được giao chủ trì xây dựng đề án đổi mới mô hình phát triển quốc gia dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm định hình chiến lược phát triển dài hạn của nền kinh tế.

Diễn đàn cũng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và chuyển hóa tri thức khoa học thành các đề xuất chính sách có tính khả thi, phục vụ trực tiếp cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo ông Hiển, sau gần 40 năm Đổi mới, mô hình tăng trưởng của Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải chuyển đổi mạnh mẽ để thích ứng với bối cảnh mới, đồng thời tạo lập các động lực tăng trưởng bền vững hơn.

Tại diễn đàn, các chuyên gia nhận định Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu kinh tế – xã hội quan trọng, song vẫn tồn tại không ít hạn chế như phụ thuộc vào vốn đầu tư, lao động giá rẻ, năng lực nội sinh còn yếu và nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình.

Nhấn mạnh xu hướng mới, ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ CMC cho rằng cần nhanh chóng xác lập các động lực tăng trưởng mới mang tính đột phá, trong đó kinh tế số và kinh tế trí tuệ nhân tạo (AI) giữ vai trò trung tâm.

Theo Chủ tịch Tập đoàn CMC, dữ liệu ngày nay không còn đơn thuần là yếu tố công nghệ mà đã trở thành "hạ tầng sản xuất" mới, tương đương với đất đai, lao động, vốn và công nghệ. Dữ liệu chính là lực lượng lao động số, là nền tảng của đổi mới sáng tạo và là động lực nâng cao năng suất. Khi AI không chỉ là công nghệ mà đã trở thành hạ tầng chiến lược quốc gia, có khả năng lan tỏa tới mọi lĩnh vực, kinh tế AI sẽ trở thành trụ cột mới của nền kinh tế.

Chương trình có sự đồng hành của Tổng Công ty Khí Việt Nam – CTCP, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam.

Bên cạnh đó, các ý kiến tại diễn đàn cũng đề xuất cần hoàn thiện thể chế theo hướng linh hoạt, thúc đẩy cơ chế thử nghiệm chính sách, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao năng lực làm chủ công nghệ lõi “Make in Vietnam”.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn thống nhất cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới, Việt Nam cần có cách tiếp cận mới trong xác lập mô hình phát triển quốc gia một các xuyên suốt và đồng bộ, trong đó phải coi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trụ cột cốt lõi; đồng thời cần bảo đảm sự kết nối chặt chẽ giữa đổi mới thể chế, phát triển nguồn nhân lực, xây dựng kết cấu hạ tầng hiện đại, thúc đẩy liên kết vùng và phát huy vai trò của các chủ thể kinh tế, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời đầu tư xứng tầm cho văn hoá-di sản và đảm bảo môi trường sinh thái.