 |
| Gian hàng của USSEC (Hội đồng Xuất khẩu Đậu nành Hoa Kỳ) vào ngày 8 /11/2025, tại Triển lãm Nhập khẩu Quốc tế Trung Quốc lần thứ 8 ở Thượng Hải. |
Nhà Trắng ngày 18/5 cho biết Trung Quốc đã đồng ý tăng mua nông sản Mỹ và giải quyết các vấn đề liên quan đến nguồn cung đất hiếm sau hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh tuần trước.
Theo tuyên bố từ phía Mỹ, Trung Quốc sẽ mua ít nhất 17 tỷ USD hàng nông sản Mỹ mỗi năm đến năm 2028. Nhà Trắng cho biết con số này bổ sung cho các cam kết nhập khẩu đậu nành mà Bắc Kinh từng đưa ra cuối năm 2025.
Dù vậy, phía Trung Quốc không công bố số lượng cụ thể về đậu nành hay các mặt hàng nông sản khác. Bộ Thương mại Trung Quốc chỉ xác nhận hai bên đã nhất trí thúc đẩy thương mại nông sản và tiếp tục mở rộng hợp tác kinh tế.
Một trong những nội dung được Washington nhấn mạnh là việc Trung Quốc sẽ xử lý tình trạng thiếu hụt nguồn cung đất hiếm cho thị trường Mỹ. Đây là nhóm khoáng sản có vai trò quan trọng trong sản xuất điện thoại thông minh, xe điện, chip bán dẫn và công nghiệp quốc phòng.
Mỹ đặc biệt đề cập đến các loại khoáng sản như yttrium, scandium, neodymium và indium. Bắc Kinh hiện kiểm soát phần lớn chuỗi cung ứng toàn cầu đối với nhiều nguyên liệu trong số này.
Trong khi Nhà Trắng coi đây là kết quả cụ thể của hội nghị, phía Trung Quốc không nhắc trực tiếp đến đất hiếm trong thông cáo chính thức. Điều này cho thấy hai bên vẫn giữ cách tiếp cận khác nhau trong việc công bố nội dung đàm phán.
Theo Jacob Shapiro, cố vấn địa chính trị tại The Bespoke Group, quan hệ Mỹ - Trung có thể cải thiện theo từng bước nhỏ trong nhiệm kỳ hiện tại của ông Trump, nhưng cạnh tranh chiến lược dài hạn vẫn khó thay đổi.
Mỹ cũng cho biết Trung Quốc có kế hoạch mua 200 máy bay Boeing. Trong khi đó, Bắc Kinh chỉ xác nhận hai bên đạt thỏa thuận về máy bay dân dụng và Mỹ sẽ tiếp tục cung cấp động cơ cùng các linh kiện quan trọng.
Điều này phản ánh thực tế Trung Quốc vẫn phụ thuộc vào công nghệ hàng không phương Tây, dù nước này đang thúc đẩy chương trình phát triển máy bay nội địa.
Một điểm khác biệt đáng chú ý là vấn đề thuế quan. Trung Quốc cho biết việc cắt giảm thuế sẽ nằm trong lộ trình hợp tác sắp tới, nhưng phía Mỹ chưa đề cập nội dung này trong thông cáo.
Các chuyên gia cho rằng điều đó cho thấy Washington vẫn ưu tiên sử dụng thuế quan như công cụ gây sức ép thương mại, trong khi Bắc Kinh muốn đưa vấn đề này trở lại bàn đàm phán để giảm áp lực lên xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế.
Các cam kết liên quan đến đất hiếm và hàng không cho thấy cạnh tranh công nghệ tiếp tục là trọng tâm trong quan hệ Mỹ - Trung. Với các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu, việc Bắc Kinh duy trì xuất khẩu đất hiếm ổn định có thể giúp giảm áp lực chi phí sản xuất trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng Washington vẫn sẽ thúc đẩy chiến lược giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng Trung Quốc, nhất là trong các lĩnh vực chip, AI và quốc phòng.
Hội nghị Trump - Tập lần này chưa tạo ra đột phá lớn về thương mại hay công nghệ, nhưng cho thấy hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang tìm cách duy trì đối thoại để tránh căng thẳng leo thang trong giai đoạn mới.
