| Ba thay đổi lớn sau cuộc gặp của Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Bắc Kinh Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tới Pháp Mỹ đề xuất cơ chế báo sự cố AI với Trung Quốc |
Danh sách khách mời dự tiệc chiêu đãi cấp nhà nước dành cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Nhà Trắng tối 24/9 có thể được đọc như một lát cắt về những lĩnh vực đang hiện diện nổi bật trong quan hệ Mỹ Trung: trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, điện toán, tài chính, hàng không, năng lượng và công nghiệp.
Nhà Trắng xác nhận Tổng thống Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump đón Chủ tịch Tập Cận Bình cùng phu nhân Bành Lệ Viện tại quốc yến ở Phòng Đông. Thành phần tham dự gồm các phái đoàn chính thức, lãnh đạo doanh nghiệp và quan chức chính phủ.
 |
| Danh sách khách mời tham dự tiệc chiêu đãi cấp nhà nước giữa ông Trump và ông Tập Cận Bình cho thấy gì? |
Danh sách khách mời do phía Mỹ công bố gây chú ý với sự xuất hiện của hàng loạt lãnh đạo công nghệ. Jensen Huang của Nvidia, Tim Cook của Apple, Mark Zuckerberg của Meta, Sam Altman và Greg Brockman của OpenAI, Satya Nadella của Microsoft, Sundar Pichai và Sergey Brin của Google cùng Elon Musk, Michael Dell, Lisa Su, Sanjay Mehrotra và Cristiano Amon đều có tên trong danh sách.
Trước quốc yến, Reuters cũng xác nhận nhiều lãnh đạo công nghệ dự kiến tham dự, gồm Jeff Bezos, Sundar Pichai, Sam Altman, Tim Cook, Elon Musk, Jensen Huang và Michael Dell. Thành phần này gắn với những nội dung được hai bên đưa vào chương trình nghị sự. Ông Trump cho biết AI sẽ là một chủ đề lớn trong cuộc trao đổi với ông Tập. Hai bên cũng dự kiến bàn về thương mại, Đài Loan, khoáng sản quan trọng và xung đột Iran. Sự góp mặt của nhiều lãnh đạo đứng đầu các tập đoàn công nghệ cho thấy AI, chip và các ngành công nghệ đang giữ vị trí ngày càng lớn trong các vấn đề kinh tế được Mỹ và Trung Quốc quan tâm.
 |
| Mỹ đề xuất cơ chế báo sự cố AI với Trung Quốc |
Nhìn vào danh sách khách mời, có thể thấy nhiều mắt xích quan trọng của hệ sinh thái công nghệ Mỹ cùng xuất hiện tại quốc yến. Nvidia và AMD tập trung vào chip tính toán cho AI, trong khi Micron hoạt động trong lĩnh vực bộ nhớ và Qualcomm cung cấp chip cho kết nối, thiết bị. Microsoft, Google, Meta và OpenAI phát triển mô hình, nền tảng hoặc hạ tầng AI, còn Apple, Dell và Amazon đưa công nghệ đến thị trường tiêu dùng và doanh nghiệp.
Việc nhiều doanh nghiệp ở các khâu khác nhau cùng xuất hiện không đồng nghĩa họ trực tiếp tham gia đàm phán Mỹ - Trung. Tuy nhiên, thành phần khách mời cho thấy Nhà Trắng dành vị trí nổi bật cho giới công nghệ trong một sự kiện ngoại giao cấp cao, đúng thời điểm AI trở thành một chủ đề chính thức trong cuộc trao đổi giữa hai nhà lãnh đạo. Washington Post cũng mô tả danh sách này có nhiều giám đốc AI và CEO nổi bật của Mỹ.
AI hiện gắn với hàng loạt vấn đề trong quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, từ quyền tiếp cận chip tiên tiến, trung tâm dữ liệu, kiểm soát xuất khẩu đến an toàn AI và năng lực tính toán. Vì thế, một chiếc ghế tại quốc yến không đồng nghĩa doanh nghiệp đó tham gia hoạch định chính sách, nhưng sự hiện diện đồng thời của các lãnh đạo trong lĩnh vực chip, mô hình AI, điện toán đám mây và thiết bị cho thấy công nghệ ngày càng gắn với ngoại giao kinh tế Mỹ - Trung.
Danh sách đoàn Trung Quốc có nhiều quan chức cấp cao, gồm Thái Kỳ, Vương Nghị, Hà Lập Phong, Bộ trưởng Thương mại Vương Văn Đào và Bộ trưởng Tài chính Lam Phật An, cùng các quan chức ngoại giao và trợ lý.
Trong danh sách được công bố, chưa thấy tên lãnh đạo các tập đoàn Trung Quốc. Chi tiết này khác với thông tin Reuters đưa ra vài ngày trước chuyến thăm, khi các nguồn tin cho biết lãnh đạo BYD, CATL, Xiaomi, Gotion, Hisense, Wanxiang Group, Bank of China và COFCO Group có khả năng tham gia đoàn. Tại thời điểm đó, danh sách thành viên cuối cùng vẫn chưa được chốt, vì vậy sự khác biệt giữa danh sách dự kiến và danh sách được công bố chưa đủ để đưa ra kết luận về vai trò của các doanh nghiệp Trung Quốc trong chuyến thăm.
 |
| An toàn AI được đưa vào chương trình nghị sự thượng đỉnh Trump – Tập Cận Bình |
Nếu danh sách khách mời Nhà Trắng được công bố là danh sách đầy đủ, sự vắng mặt của lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc tạo ra sự tương phản với số lượng lớn CEO và lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ tại quốc yến. Điều có thể xác nhận là Trung Quốc đưa đến Washington một đoàn gồm nhiều quan chức cấp cao phụ trách kinh tế, thương mại và đối ngoại, trong khi phía Mỹ mở rộng thành phần tham dự sang nhiều lĩnh vực doanh nghiệp.
Giới công nghệ cũng không xuất hiện riêng lẻ trong thành phần khách mời Mỹ. Lĩnh vực tài chính có Jamie Dimon, Larry Fink, Stephen Schwarzman, David Solomon và Jane Fraser, trong khi hàng không và quốc phòng có Kelly Ortberg, Jim Taiclet và Larry Culp. Darren Woods đại diện cho ngành năng lượng, Mary Barra đại diện ngành ôtô, còn Visa và Mastercard cũng có lãnh đạo tham dự.
Thành phần này cho thấy quan hệ kinh tế Mỹ - Trung liên quan đến nhiều ngành và chuỗi cung ứng đan xen. Chip cần khoáng sản và mạng lưới sản xuất, AI cần trung tâm dữ liệu, điện năng và vốn, còn thương mại gắn với ngân hàng, thanh toán, vận tải và sản xuất. Khoáng sản quan trọng là một ví dụ, khi trước hội nghị, Reuters dẫn các nguồn tin cho biết đất hiếm nằm trong nhóm vấn đề quan trọng của quan hệ song phương, cùng với thương mại và AI.
Từ góc nhìn đó, danh sách khách mời tại quốc yến phần nào cho thấy những ngành kinh tế có lợi ích gắn với cách Washington và Bắc Kinh quản lý thương mại, công nghệ và quan hệ kinh tế giữa hai nước.Một chi tiết đáng chú ý trong danh sách là OpenAI có Sam Altman và Greg Brockman, trong khi Anthropic không xuất hiện. Tuy nhiên, sự vắng mặt này chưa đủ để cho thấy Anthropic đứng ngoài các hoạt động AI của chính quyền Mỹ. Đầu tháng 9, Nhà Trắng cho biết Tom Brown, đồng sáng lập Anthropic, đã tham gia một phiên trao đổi tại Hội nghị Bộ trưởng Đổi mới G20 cùng Jensen Huang, Sam Altman và Alex Karp.
Vì vậy, việc Anthropic không có tên trong danh sách khách mời của một quốc yến cụ thể chưa thể dùng để kết luận công ty bị loại khỏi các cuộc trao đổi về AI của Washington hay cho thấy chính sách của chính quyền Mỹ đối với doanh nghiệp này đã thay đổi.
