 |
| Ảnh minh họa: carscoops |
Hệ thống cửa điện tử xuất hiện trên ô tô từ nhiều thập kỷ trước. Các hãng xe từ Mercedes-Benz, BMW cho đến Audi đều ứng dụng công nghệ này. Tesla lại trở thành tâm điểm tranh cãi gay gắt nhất xoay quanh vấn đề an toàn của loại cửa này.
Thời gian qua, carscoops đã ghi nhận hàng chục vụ việc liên quan đến chốt cửa điện tử trên xe Tesla. Ba vụ tai nạn cháy xe ở California, Texas và Florida từ 2019 đến 2023 khiến người bên trong không thoát ra được. Hậu quả bi thảm nhất xảy ra tại Fort Lauderdale tháng 2/2023 khi bốn người tử vong trong chiếc Model S bốc cháy sau va chạm.
Nghiên cứu từ Viện An toàn Đường cao tốc Mỹ (IIHS) cho thấy 68% chủ xe Tesla không biết vị trí tay mở cửa thủ công. Con số này cao gấp ba lần so với các hãng xe khác sử dụng cửa điện tử. Nguyên nhân chính nằm ở thiết kế giấu kín và hướng dẫn sử dụng chưa rõ ràng của Tesla.
Thực tế đa số người ngồi trong xe có thể tự cứu mình nếu nắm rõ cách thức. Tâm lý hoảng loạn sau va chạm hoặc khi phát hiện khói lửa lại là rào cản lớn nhất. Tình huống trở nên nghiêm trọng gấp bội khi có trẻ em ngồi ghế sau, nơi cơ chế thoát hiểm phức tạp hơn nhiều so với ghế lái.
Các hãng xe khác như Ford Mustang Mach-E hay Rivian R1T đặt tay mở thủ công ở vị trí dễ nhận biết hơn. Tesla lại chọn cách tích hợp chúng vào thiết kế tối giản, đôi khi phải tháo tấm ốp hoặc kéo thảm mới tiếp cận được.
 |
| Hàng ghế sau Model Y. Ảnh: carscoops |
Dòng xe bán chạy nhất của Tesla hiện chiếm 55% tổng doanh số toàn cầu năm 2024. Thiết kế cửa trên Model Y đơn giản hơn các anh em khác trong gia đình. Hãng bổ sung nãy mở với biểu tượng tam giác kèm hình cửa mở từ phiên bản 2023 sau nhiều khiếu nại về tính an toàn.
 |
| Vị trí nãy mở của thủ công trên cửa trước. Ảnh: carscoops |
Tay nắm cơ học nằm ngay trước cụm phím điều khiển kính ở hai ghế trước. Vị trí này trùng với thói quen tìm kiếm của hầu hết người dùng khi gặp nguy hiểm. Người dùng chỉ cần kéo thẳng nãy lên sẽ kích hoạt cơ chế cơ học bật cửa ra ngoài.
 |
| Vị trí mở cửa thủ công trên cửa sau. Ảnh: carscoops |
Hai cửa sau phức tạp hơn đôi chút. Người ngồi phải mở tấm ốp nhỏ trong hốc chứa đồ cửa. Tấm ốp này có biểu tượng tương tự phía trước. Bên dưới là vòng dây bọc nhựa màu đỏ hoặc cam tùy phiên bản. Giật mạnh về phía trước sẽ kéo cơ cấu chốt mở ra.
 |
| Nội thất Model 3. Ảnh: carscoops |
Mẫu sedan này đóng góp 32% doanh số Tesla năm 2024. Thiết kế cửa thay đổi hoàn toàn từ đời 2024 sau sự cố một gia đình mắc kẹt trong xe Model 3 đời 2022 tại Arizona hồi tháng 7/2023.
 |
| Vị trí mở cửa thủ công trên cửa trước. Ảnh: carscoops |
Các xe từ 2024 trở đi áp dụng hệ thống giống Model Y. Tay nắm thủ công xuất hiện ở vị trí dễ tiếp cận trên ghế trước. Ghế sau có tấm ốp che vòng dây kéo trong hốc cửa. Cơ chế hoạt động tương tự anh em Model Y.
 |
| Vị trí mở cửa thủ công trên cửa sau. Ảnh: carscoops |
Điểm đáng lo ngại nằm ở các xe đời 2023 về trước. Tesla không lắp đặt hệ thống mở thủ công cho hai cửa sau trên những chiếc này. Ước tính khoảng 1,2 triệu xe Model 3 đang lưu hành toàn cầu thuộc nhóm thiếu tính năng quan trọng này. Chủ xe chỉ có cách gập ghế sau xuống để trèo ra cốp hoặc chờ cứu hộ từ bên ngoài.
 |
| Nội thất Cybertruck. Ảnh: carscoops |
 |
| Vị trí mở cửa thủ công trên cửa trước. Ảnh: carscoops |
Mẫu bán tải điện ra mắt cuối 2023 này tiếp thu kinh nghiệm từ Model Y. Tesla đặt tay nắm phẳng màu bạc ở vị trí quen thuộc trên cửa trước. Thiết kế tối giản hòa vào nội thất nhưng vẫn dễ nhận biết nhờ màu sắc tương phản.
 |
| Vị trí mở cửa thủ công trên cửa sau. Ảnh: carscoops |
Cửa sau của Cybertruck yêu cầu tháo hoàn toàn tấm ốp trong hốc chứa. Động tác này mất thêm 3-4 giây so với Model Y vì tấm ốp gắn chặt hơn. Vòng dây kéo bên trong có đường kính lớn hơn, giúp người lớn và trẻ em dễ nắm giữ hơn trong hoảng loạn.
 |
| Nội thất Model X. Ảnh: carscoops |
Chiếc SUV này chỉ chiếm 8% doanh số nhưng lại là mẫu xe gây tranh cãi nhiều nhất về thiết kế cửa. Hệ thống cửa cánh chim falcon-wing nặng hơn cửa thường gấp đôi, cần lực mở thủ công lên đến 40 kg theo đo đạc của Motor Trend.
 |
| Vị trí mở cửa thủ công trên cửa trước. Ảnh: carscoops |
Các xe từ 2021 giữ nguyên thiết kế tay nắm thủ công ở ghế trước. Hai cửa cánh chim phía sau lại đòi hỏi quy trình phức tạp. Người ngồi phải kéo toàn bộ tấm che loa khỏi tấm cửa. Sau đó, họ sẽ tìm thấy một dây cáp nhả cơ học gần phần trên của phần nội thất lộ ra. Kéo dây cáp xuống và hơi về phía sau sẽ mở cửa.
 |
| Vị trí mở cửa thủ công trên cửa sau. Ảnh: carscoops |
Thế hệ Model X từ 2015 đến 2020 có cửa trước thuận tiện hơn. Tay nắm làm việc được cả hai chế độ điện và thủ công. Tesla từ bỏ thiết kế này ở đời sau vì chi phí sản xuất cao hơn 180 USD mỗi cửa theo ước tính ngành.
 |
| Nội thất Model S. Ảnh: carscoops |
Sedan hạng sang này mở đầu hành trình của Tesla từ 2012. Các xe đời đầu duy trì thiết kế tay nắm cửa trước đa năng giống Model X cũ. Từ 2021, Tesla chuyển sang hệ thống tách biệt như các mẫu khác.
 |
| Vị trí mở cửa thủ công trên cửa trước. Ảnh: carscoops |
Ghế sau Model S mới là thử thách lớn nhất trong toàn bộ dòng xe. Cơ chế mở thủ công ẩn dưới ghế ngồi và sau lớp thảm lót sàn. Bộ phận mở cửa thủ công nằm dưới ghế ngồi và phía sau tấm thảm trải sàn hướng về phía trước xe. Hành khách phải gập mép thảm lại rồi kéo bộ phận mở cửa thủ công về phía giữa xe. Toàn bộ quá trình này cần ít nhất 15-20 giây trong điều kiện bình thường.
 |
| Vị trí mở cửa thủ công trên cửa sau. Ảnh: carscoops |
Trẻ em dưới 10 tuổi hầu như không thể tự thực hiện được. Người lớn tuổi hoặc người có vấn đề về lưng cũng gặp khó khăn với tư thế cúi sâu. Thiết kế này vi phạm nguyên tắc cơ bản về ergonomics và an toàn thoát hiểm.
Đội cứu hỏa quận Los Angeles chia sẻ kinh nghiệm từ 47 vụ giải cứu xe Tesla trong hai năm qua. Họ khuyến cáo chủ xe nên mang theo búa phá kính khẩn cấp và dao cắt dây an toàn. Hai dụng cụ này giúp thoát hiểm khi khung cửa biến dạng sau va chạm mạnh.
Tai nạn nghiêm trọng có thể bẻ cong khung xe đến mức cửa không mở được dù dùng cơ chế thủ công. Thống kê từ National Highway Traffic Safety Administration cho thấy 23% vụ va chạm ở tốc độ trên 80 km/h gây biến dạng khung xe điện. Con số này cao hơn 9% so với xe động cơ đốt trong vì pin nặng tập trung dưới sàn.
Chuyên gia an toàn ô tô từ Consumer Reports khuyến nghị Tesla nên thiết kế lại hệ thống mở cửa đơn giản hơn. Họ đề xuất dùng tay nắm phát sáng hoặc màu sắc nổi bật để người dùng dễ nhận biết trong bóng tối. Việc in hướng dẫn ngay trên tấm ốp cửa cũng giúp tiết kiệm thời gian quý giá trong tình huống khẩn cấp.
