Khảo sát do Q&Me thực hiện trên 200 cư dân Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh trong độ tuổi 20 đến 49, với tỷ lệ nam nữ ngang nhau, ghi nhận 97% người tham gia dùng điều hòa không khí để vượt qua mùa hè và cách dùng điều hòa tiết kiệm điện trở thành mối quan tâm hàng ngày. Tỷ lệ gần như tuyệt đối thể hiện điều hòa không còn là "tài sản xa xỉ" mà đã trở thành thiết bị sinh hoạt cơ bản tại các đô thị lớn của Việt Nam. Tuy nhiên, điều thú vị hơn chính là cách người Việt ra quyết định vận hành điều hòa trong từng thời điểm cụ thể của mùa hè.
 |
| Điều hòa không khí AIR CREATOR AC với thiết kế tối giản, siêu mỏng (185 mm) và tích hợp công nghệ kiểm soát không khí tiên tiến với 3 mức điều khiển độ ẩm |
Điều thực sự chi phối cách người Việt dùng điều hòa mỗi ngày hè chính là hóa đơn tiền điện cuối tháng, 85% người được hỏi xếp hóa đơn tiền điện là mối lo lớn nhất trong mùa hè, vượt xa nỗi sợ về sức khỏe như say nắng ở mức 66% hay nguy cơ cháy nám da ở mức 63%. Mối lo tiền điện tháng hè đẩy 64% người tiêu dùng chủ động rút ngắn thời gian chạy điều hòa, 56% kết hợp thêm quạt điện để phân tán khí lạnh tốt hơn trong khi giữ máy ở nhiệt độ cao hơn, và 25% cài nhiệt độ cao hơn mức thông thường để giảm tải điện năng tiêu thụ.
Người Việt tính từng giờ chạy điều hòa vì tiền điện tháng hè, không phải vì "sợ lạnh". Tư duy đó ăn sâu vào từng quyết định vận hành và tạo ra hành vi tiêu dùng điều hòa khác hẳn so với nhiều thị trường trong khu vực.
 |
| Mối quan tâm về thời tiết nóng và các biện pháp tiết kiệm chi phí. Nguồn: Q&Me |
Một trong những phát hiện nổi bật nhất của khảo sát là chỉ 18% người Việt chủ yếu dùng một thiết bị làm mát duy nhất. 38% bật đồng thời nhiều thiết bị, và 44% phân phối thiết bị linh hoạt tùy theo tình huống. Khi được hỏi lý do kết hợp nhiều thiết bị, 77% trả lời để cảm thấy mát hơn, 76% muốn khí lạnh lưu thông khắp phòng, 32% dùng thiết bị khác nhau ở các phòng khác nhau và 27% muốn giảm thời gian chạy từng máy riêng lẻ.
Sự kết hợp phổ biến nhất là điều hòa chạy song song với quạt điện, và tỷ lệ này đạt khoảng 57% đồng đều trên tất cả các nhóm thu nhập khác nhau. Sự đồng đều đó có ý nghĩa quan trọng vì nó bác bỏ giả định rằng người thu nhập thấp mới dùng quạt cùng điều hòa để tiết kiệm, còn người thu nhập cao chỉ dùng mình điều hòa. Người Việt ở mọi mức thu nhập đều vận hành điều hòa và quạt như hai thiết bị luôn đi cùng nhau, trong đó điều hòa tạo ra khí lạnh còn quạt thổi khí lạnh tỏa khắp phòng. Đây là văn hóa làm mát ăn sâu vào hành vi tiêu dùng, không phải giải pháp tình thế.
Người tiêu dùng Việt còn tự đúc rút ba cách vận hành điều hòa rất riêng mà không nhà sản xuất nào lường trước khi thiết kế sản phẩm.
 |
| 38% người dùng kết hợp nhiều thiết bị làm mát để giảm nhiệt trong mùa nóng. Nguồn: Q&Me |
Cách đầu tiên là "tránh sốc nhiệt" khi người dùng không bật điều hòa ngay lúc vừa từ ngoài nắng bước vào nhà mà cố tình hạ thân nhiệt theo từng nấc bằng cách mở cửa sổ đón gió hoặc bật quạt trước. Họ gọi việc vào thẳng phòng lạnh sau khi phơi nắng là mối nguy cho sức khỏe chứ không phải chuyện cảm giác thông thường. Lối dùng điều hòa đó tác động trực tiếp đến thời điểm bật máy và trình tự vận hành thiết bị trong nhà.
Cách thứ hai là điều chỉnh nhiệt độ điều hòa theo từng giai đoạn trong một phiên sử dụng. Người dùng bật máy ở mức lạnh nhất ngay khi về nhà hoặc trước khi ngủ để làm mát nhanh, sau đó nâng dần nhiệt độ lên 2 đến 3 độ C khi cơ thể đã hạ nhiệt xuống mức thoải mái. Họ tự ví thao tác này như "sang số" trên xe máy, điều chỉnh liên tục theo cảm giác cơ thể và đồng hồ điện thay vì cố định một mức nhiệt độ duy nhất suốt cả buổi.
Cách thứ ba định hình toàn bộ lối hình dung của người Việt về điều hòa trong không gian sống. Thay vì coi điều hòa là thiết bị làm mát hoàn chỉnh, người dùng coi nó như nguồn phát khí lạnh còn quạt điện là bộ phận dẫn khí đi khắp phòng. Điều hòa sản xuất lạnh, quạt vận chuyển lạnh đến từng góc trong phòng, hai máy tạo thành một dây chuyền liên hoàn. Tư duy hai thiết bị song hành này giải thích tại sao 56% người tiêu dùng chọn dùng điều hòa kết hợp quạt như một cách tiết kiệm điện thực tế mà vẫn giữ được hiệu quả làm mát.
Một góc nhìn sâu hơn về cách lựa chọn điều hòa của người Việt nằm ở chỗ họ không bật máy ngay khi cảm thấy nóng mà đặt điều hòa vào vị trí cuối cùng trong một hệ thống phân cấp ba tầng có ngưỡng nhiệt độ cụ thể. Quạt điện phát huy tác dụng khi nhiệt độ dưới 28 đến 30 độ C. Quạt hơi nước trở thành lựa chọn trung gian trong khoảng 28 đến 32 độ C khi quạt thường không đủ mát mà bật điều hòa cảm giác lãng phí. Điều hòa chỉ được kích hoạt khi nhiệt độ chạm từ 32 độ C trở lên.
Quạt hơi nước có mặt trong bộ ba thiết bị này cho thấy người Việt không đặt vấn đề chọn quạt hay chọn điều hòa theo kiểu hai thái cực. Họ tính tiền điện theo từng nấc tăng dần từ quạt điện qua quạt hơi nước rồi mới đến điều hòa, và quyết định chuyển thiết bị phụ thuộc vào cả nhiệt kế lẫn khả năng chi tiền điện của từng nhà.
Sự xuất hiện của quạt hơi nước trong bộ ba thiết bị này bộc lộ rõ người Việt không nhìn nhận việc lựa chọn thiết bị làm mát theo kiểu hoặc quạt hoặc điều hòa. Họ tư duy theo từng nấc tiền điện tăng dần từ quạt điện lên quạt hơi nước rồi đến điều hòa, và quyết định leo lên một nấc cao hơn phụ thuộc vào cả nhiệt độ thực tế lẫn ngưỡng chịu đựng hóa đơn điện của từng hộ gia đình.
Dữ liệu khảo sát bộc lộ sự khác biệt về hành vi vận hành điều hòa giữa các nhóm tuổi, trong đó nhóm lớn tuổi gắn bó trung thành với một thiết bị đến mức 25% trong số họ chủ yếu dùng duy nhất một máy suốt cả mùa hè, trong khi tỷ lệ này ở nhóm trẻ chỉ dừng ở mức 15% vì nhóm trẻ có xu hướng bật nhiều thiết bị cùng lúc và chuyển đổi liên tục tùy theo cảm giác từng thời điểm trong ngày.
Vậy mà nhóm trẻ lại lo lắng về hóa đơn điện cao hơn hẳn với 49% "rất lo" so với chỉ 27% ở nhóm lớn tuổi, dù thu nhập trung bình thấp hơn. Thực tế đó cho thấy nhóm trẻ đô thị Việt Nam vừa dùng điều hòa tích cực hơn vừa "xót" từng đồng tiền điện bỏ ra, muốn mát mà lại sợ tiền điện cuối tháng nên buộc họ tìm cách dùng điều hòa tiết kiệm điện thông minh hơn so với thế hệ trước.
Cách người Việt lựa chọn và vận hành điều hòa không khí cho thấy một tư duy tiêu dùng tinh tế hơn nhiều so với chuyện chỉ biết bật tắt máy khi nóng. Người tiêu dùng Việt Nam xây dựng cả một hệ thống ra quyết định xung quanh điều hòa, từ ngưỡng nhiệt độ để kích hoạt máy, cách phối hợp với quạt điện, cách điều chỉnh nhiệt độ trong từng phiên sử dụng đến thói quen tránh sốc nhiệt vì sức khỏe. Với 85% người dùng đặt hóa đơn điện là mối lo hàng đầu, việc dùng điều hòa tiết kiệm điện tại Việt Nam không phải lời khuyên từ nhà sản xuất mà là chuyện phải tính mỗi ngày của hàng triệu gia đình đô thị tại Việt Nam.
 Huyền thoại SANYO trở lại Thông qua dải sản phẩm điều hòa không khí mới, SANYO khẳng định sự chuyển mình trong ngành điều hòa không khí, đồng thời đặt ... |
 Panasonic khai trương HVAC Innovation Center 800m² đầu tiên tại Việt Nam Ngày 30/3, Panasonic khai trương HVAC Innovation Center tại Khu công nghiệp Thăng Long, Hà Nội. Đây là trung tâm HVAC tích hợp đa chức ... |
 TCL ra mắt thế hệ điều hòa mới, với tâm điểm là dòng máy lạnh khí tươi FreshIN 3.0 Dòng điều hòa thế hệ mới của TCL nhấn mạnh đến thông điệp “Smart Saving, Fresh Living - Tiết kiệm thông minh, Khí tươi mát ... |
