Thời AI bùng nổ khiến lương lao động kỹ thuật tăng vọt

Nghề tay nghề cao tăng lương mạnh thời AI bùng nổ. Ảnh Nữ kỹ sư học việc đang làm việc với máy CNC trong nhà máy. Getty Images.

Quan niệm “phải học đại học mới có công việc lương cao” đang dần thay đổi khi các ngành nghề kỹ thuật và lao động tay nghề cao bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh nhờ làn sóng đầu tư AI toàn cầu.

Theo ông Sander van’t Noordende, Giám đốc điều hành tập đoàn nhân sự Randstad, thời đại chỉ theo đuổi công việc văn phòng sau đại học “đã qua rồi”. Phát biểu trên CNBC, ông khuyến nghị giới trẻ nên cân nhắc các ngành nghề kỹ thuật, công nghệ và hạ tầng vận hành AI.

“Bạn phải thông minh hơn thế. Công nghệ và các ngành nghề kỹ thuật vẫn là con đường nghề nghiệp tốt”, ông Noordende nói.

Dữ liệu mới nhất của Randstad cho thấy thu nhập của nhóm lao động tay nghề cao đã tăng mạnh trong vài năm qua. Tại Mỹ, mức lương nhóm nghề này tăng khoảng 30% trong bốn năm gần đây. Tại Hà Lan, mức tăng là 21%, Đức tăng 18% và Anh tăng 9%.

Một số vị trí kỹ thuật hiện có thu nhập ngang hoặc vượt nhiều công việc văn phòng truyền thống. Thợ máy tại Hà Lan có thu nhập trung bình khoảng 79.000 USD/năm, trong khi tại Đức đạt khoảng 76.600 USD. Ở Anh, lao động trong lĩnh vực xây dựng và nhà ở có mức lương trung bình trên 78.500 USD.

Theo Randstad, động lực lớn nhất đến từ sự bùng nổ trung tâm dữ liệu AI trên toàn cầu. Các tập đoàn công nghệ lớn như Alphabet, Microsoft, Meta và Amazon dự kiến chi gần 700 tỷ USD vốn đầu tư trong năm nay để xây dựng hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu.

Điều này kéo theo nhu cầu tuyển dụng lớn đối với các vị trí kỹ thuật vận hành hạ tầng. Phân tích từ hơn 50 triệu tin tuyển dụng của Randstad cho thấy, giai đoạn 2022–2026, nhu cầu tuyển kỹ thuật viên robot tăng 107%, kỹ sư HVAC tăng 67% và kỹ thuật viên tự động hóa công nghiệp tăng 51%.

Ông Noordende nhận định, AI không thể tự xây dựng hạ tầng vật lý cho chính nó. Các trung tâm dữ liệu cần đội ngũ kỹ sư điện, kỹ thuật viên bảo trì, chuyên gia tự động hóa và nhân lực vận hành thực địa với số lượng lớn.

Không chỉ lao động kỹ thuật, nhóm lao động trẻ có kỹ năng AI cũng đang được hưởng lợi về thu nhập và cơ hội thăng tiến.

Theo Randstad, người mới đi làm có chuyên môn AI đang nhận mức lương cao hơn tới 25% so với nhóm thông thường. Trong lĩnh vực phát triển phần mềm tại Mỹ, mức lương khởi điểm tăng từ khoảng 85.000 USD lên 105.000 USD nếu ứng viên có thêm kỹ năng AI.

Ngoài mức lương, tốc độ thăng tiến cũng được cải thiện rõ rệt. Dữ liệu của Randstad cho thấy lao động sở hữu chứng chỉ AI có khả năng được thăng chức nhanh hơn tới 3,5 lần.

Tuy nhiên, AI cũng đang làm thay đổi mạnh cấu trúc tuyển dụng. Khi doanh nghiệp tự động hóa nhiều vị trí đầu vào, cơ hội dành cho lao động mới tốt nghiệp trở nên cạnh tranh hơn. Theo công ty tư vấn Challenger Gray & Christmas, AI đã liên quan tới gần 50.000 đợt cắt giảm việc làm tại Mỹ tính từ đầu năm.

Trong bối cảnh đó, các kỹ năng “mang tính con người” lại trở thành lợi thế mới. Randstad ghi nhận nhu cầu tuyển dụng liên quan tới trí tuệ cảm xúc tăng 173%, còn kỹ năng sáng tạo tăng 168%.

Theo CEO Randstad, kỹ năng kỹ thuật có thể học nhanh hơn, nhưng khả năng giao tiếp, hợp tác, thấu cảm và xây dựng quan hệ khách hàng là những năng lực khó thay thế bằng AI.

Xu hướng này cho thấy thị trường lao động đang bước sang giai đoạn mới, nơi giá trị không còn nằm hoàn toàn ở tấm bằng đại học, mà chuyển sang năng lực thực hành, khả năng thích nghi công nghệ và các kỹ năng xã hội khó tự động hóa.