Thủ tướng Phạm Minh Chính - Ảnh: GIA HÂN.
Sáng 20-10, tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã có báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và 5 năm 2021 - 2025, dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.
Theo Thủ tướng, nhiệm kỳ 2021-2025 diễn ra trong bối cảnh hết sức phức tạp, khó lường, nhiều vấn đề vượt dự báo. Đặc biệt là hậu quả nặng nề của đại dịch COVID-19, nhiều khó khăn hơn thuận lợi, song đã có 22/26 chỉ tiêu kinh tế xã hội đạt và vượt, xấp xỉ đạt 2/26 chỉ tiêu. Trong đó, đạt và vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội.
Cùng với việc ứng phó tốt với dịch COVID-19 giúp nền kinh tế phục hồi nhanh, Thủ tướng cho hay kinh tế Việt Nam khẳng định đủ sức chống chịu trước các cú sốc bên ngoài, duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao hàng đầu thế giới.
Quy mô nền kinh tế tăng từ 346 tỉ USD năm 2020 lên 510 tỉ USD năm 2025, tăng 5 bậc, lên vị trí 32 thế giới; GDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt khoảng 5.000 USD, gấp 1,4 lần năm 2020, vào nhóm thu nhập trung bình cao.
Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định; lạm phát được kiểm soát dưới 4%, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm. Các động lực tăng trưởng truyền thống đều phát huy hiệu quả. Ba đột phá chiến lược được triển khai quyết liệt, hiệu quả, mở ra không gian và kiến tạo phát triển.
Hệ thống kết cấu hạ tầng phát triển đột phá với nhiều công trình quy mô lớn, hiện đại, có tính kết nối, lan tỏa và định hình cho tương lai. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được triển khai quyết liệt, đạt kết quả bước đầu quan trọng.
Đáng chú ý, nhiều dự án tồn đọng, kéo dài nhiều năm được xử lý quyết liệt, đạt kết quả tích cực, góp phần giải phóng nguồn lực cho phát triển. Các lĩnh vực văn hóa, xã hội có bước tiến bộ cả về nhận thức, hành động và kết quả; đời sống của nhân dân được nâng lên.
Thủ tướng cũng cho hay Chính phủ đã triển khai quyết liệt, hiệu quả việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy của Chính phủvà tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp gắn với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.
Trong đó, biên chế khối hành chính nhà nước giảm 145.000 người; chi thường xuyên giảm 39.000 tỉ đồng/năm, hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp dần đi vào nề nếp, chuyển từ quản lý hành chính sang phục vụ nhân dân, kiến tạo phát triển.
Công tác thanh tra, kiểm tra, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được đẩy mạnh. Kiến nghị thu hồi gần 425.000 tỉ đồng và 2.200ha đất. Xử lý nghiêm và thu hồi tiền, tài sản từ các vụ án tham nhũng, kinh tế gần 13.600 tỉ đồng, 520.000 USD; kê biên tài sản giá trị gần 438.000 tỉ đồng.
Tiềm lực quốc phòng, an ninh được củng cố, tăng cường, trong đó nâng cao tiềm lực quốc phòng, an ninh, đủ sức tự vệ; sản xuất được một số loại vũ khí quan trọng. Đối ngoại và hội nhập quốc tế là điểm sáng, đặc biệt khi Việt Nam tái đắc cử Hội đồng nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026 - 2028.
Thủ tướng Phạm Minh Chính trình bày báo cáo kinh tế - xã hội - Ảnh: GIA HÂN.
Trong bối cảnh đó, mục tiêu Chính phủ đặt ra năm 2026 là tăng trưởng GDP phấn đấu đạt 10% trở lên; GDP bình quân đầu người đạt 5.400 - 5.500 USD; CPI bình quân tăng khoảng 4,5%; năng suất lao động xã hội bình quân tăng khoảng 8%; tỉ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm khoảng 1 - 1,5%...
Các giải pháp tập trung là ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; kiểm soát nợ công, bội chi ngân sách trong giới hạn quy định. Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế; thực hiện quyết liệt các quyết sách của Bộ Chính trị trên các lĩnh vực quan trọng, then chốt. Tập trung xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển.
Tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy hành chính nhà nước; tập trung xử lý các dự án tồn đọng kéo dài. Tập trung đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng chiến lược, bao gồm tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đường sắt kết nối với Trung Quốc, đường sắt đô thị Hà Nội và TP.HCM; phấn đấu khởi công đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đào tạo nhanh 100.000 kỹ sư lĩnh vực chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và 11 nhóm ngành công nghệ chiến lược. Chú trọng phát triển văn hóa, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, phấn đấu hoàn thành trên 110.000 căn nhà ở xã hội.
Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng, chống thiên tai, tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường. Bao gồm việc xử lý ô nhiễm không khí và ùn tắc giao thông ở thành phố lớn với lộ trình phù hợp, triển khai công trình phòng chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu...
Mặc dù những kết quả đạt được song người đứng đầu Chính phủ nhìn nhận những thách thức lớn về áp lực điều hành ổn định kinh tế vĩ mô. Các thị trường bất động sản, vàng, trái phiếu còn diễn biến phức tạp. Sản xuất kinh doanh trong một số lĩnh vực còn khó khăn. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa thực sự trở thành động lực tăng trưởng chính.
Việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp là việc khó, thực hiện trên quy mô lớn, thời gian ngắn, yêu cầu cao nên có nơi còn lúng túng, chưa đồng bộ. Việc xử lý các dự án, cơ sở nhà đất tồn đọng, kéo dài vẫn phải nỗ lực hơn nữa. Đời sống của một bộ phận người dân còn khó khăn; ô nhiễm môi trường...
Dù vậy, theo Thủ tướng, nhiệm kỳ vừa qua là hành trình của ý chí kiên cường, bản lĩnh vững vàng, trí tuệ sáng tạo; là chặng đường của niềm tin, khát vọng và tinh thần vượt khó vì nước, vì dân. Chúng ta đã biến nguy thành cơ; biến tư duy thành nguồn lực; biến thách thức thành động lực, đạt những thành tựu rất đáng trân trọng, tự hào.
"Bước vào giai đoạn mới, với sức mạnh đại đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường, tự hào dân tộc, khát vọng vươn lên và phong trào đổi mới sáng tạo, xây dựng Chính phủ số, xã hội số, công dân số, chúng ta nhất định sẽ hoàn thành thắng lợi những nhiệm vụ rất nặng nề nhưng vô cùng vinh quang" - Thủ tướng nhấn mạnh.
