Việt Nam nghiên cứu trung tâm năng lượng tái tạo gắn với hệ sinh thái công nghiệp

Pin kẽm-iốt mở thêm lựa chọn cho năng lượng tái tạo

Phát thải khí nhà kính ngành viễn thông giảm 5% nhưng chưa đủ nhanh

Hà Đô (HDG): 888 tỷ đồng doanh thu điện, 804 tỷ đồng nợ xấu điện mặt trời

Ngày 8/9 tại Hà Nội, Cục Điện lực, Bộ Công Thương phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tổ chức Hội thảo “Thúc đẩy phát triển Trung tâm Năng lượng tái tạo tại Việt Nam”.

Sự kiện diễn ra trong khuôn khổ Dự án “Thúc đẩy chuyển dịch ngành năng lượng tại Việt Nam” (TEV) do Chính phủ Đức tài trợ, tập trung thảo luận mô hình phát triển các trung tâm năng lượng tái tạo phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Gắn năng lượng tái tạo với công nghiệp và công nghệ

Theo ông Tăng Thế Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, trong quá trình chuyển dịch năng lượng và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, phát triển năng lượng tái tạo cần đi cùng công nghiệp, hạ tầng, chuỗi cung ứng, khoa học công nghệ và nguồn nhân lực.

Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đã xác định định hướng phát triển các trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng tại những khu vực có tiềm năng lớn. Mục tiêu không chỉ gia tăng nguồn điện sạch mà còn từng bước hình thành chuỗi giá trị và nâng cao năng lực sản xuất trong nước.

Nghiên cứu ban đầu hoàn thành vào tháng 7/2025 đề xuất xây dựng Trung tâm Năng lượng tái tạo theo mô hình hệ sinh thái tích hợp. Trong đó, nguồn điện tái tạo được kết nối với công nghiệp chế tạo, hạ tầng, dịch vụ hỗ trợ, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực.

Ông Tăng Thế Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công thương. (Ảnh: GIZ cung cấp)

Các nghiên cứu tiếp theo đang đánh giá điều kiện và tiềm năng triển khai mô hình, trước mắt tập trung tại khu vực miền Trung và miền Nam. Đây là những khu vực có nhiều lợi thế để phát triển năng lượng tái tạo và các ngành công nghiệp, dịch vụ liên quan.

Một trong những lĩnh vực được chú ý là điện gió ngoài khơi. Đại diện Viện Dầu khí Việt Nam (VPI), Petrovietnam cho rằng Việt Nam đã có những năng lực nền tảng trong chế tạo kết cấu thép, công trình ngoài khơi, cảng biển, logistics và nguồn nhân lực kỹ thuật.

Việc tận dụng những năng lực sẵn có có thể tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị điện gió ngoài khơi. Khi đó, giá trị kinh tế tạo ra từ năng lượng tái tạo không chỉ nằm ở khâu sản xuất điện mà có thể mở rộng sang thiết kế, chế tạo, xây dựng, vận hành và bảo dưỡng.

Hướng tới hệ sinh thái công nghiệp năng lượng trong nước

Tại hội thảo, các chuyên gia trong nước và quốc tế tập trung trao đổi về lựa chọn mô hình, địa điểm xây dựng trung tâm, phát triển cảng biển và logistics, cơ chế quản trị, huy động vốn cũng như khả năng phát triển chuỗi cung ứng và năng lực sản xuất trong nước.

Bà Nethe Veje Laursen, Tham tán ngành năng lượng và khí hậu, Đại sứ quán Đan Mạch chia sẻ kinh nghiệm trong phát triển Trung tâm Năng lượng tái tạo. (Ảnh: GIZ cung cấp)

Các nội dung về vận hành, bảo dưỡng thiết bị, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo cũng được đặt trong tổng thể của hệ sinh thái năng lượng. Đây là những lĩnh vực có thể tạo thêm nhu cầu về thiết bị điện, điện tử, hệ thống điều khiển, tự động hóa, dữ liệu và các giải pháp công nghệ phục vụ vận hành nguồn điện tái tạo.

Kinh nghiệm được chia sẻ từ Đức, Trung Quốc, Anh và Đan Mạch cho thấy không có một mô hình trung tâm năng lượng tái tạo duy nhất phù hợp với mọi quốc gia. Tuy nhiên, điểm chung là sự kết hợp giữa nguồn điện với cảng biển, công nghiệp chế tạo, chuỗi cung ứng, dịch vụ vận hành, nghiên cứu và đào tạo nhân lực.

Bà Christiana Hageneder, Giám đốc Chương trình Hỗ trợ Năng lượng của GIZ cho biết tổ chức này đang phối hợp với Cục Điện lực thực hiện nghiên cứu nhằm cung cấp cơ sở phục vụ quá trình xây dựng mô hình.

Nghiên cứu sẽ đánh giá năng lực hiện có, những khoảng trống về cơ sở hạ tầng cũng như yêu cầu pháp lý và tài chính đối với việc triển khai các Trung tâm Năng lượng tái tạo tại Việt Nam.

Theo định hướng được trao đổi tại hội thảo, Trung tâm Năng lượng tái tạo có thể trở thành điểm kết nối giữa sản xuất điện sạch với công nghiệp chế tạo, logistics, dịch vụ kỹ thuật và hoạt động nghiên cứu công nghệ.

Nếu được xây dựng phù hợp với lợi thế từng vùng, mô hình này được kỳ vọng góp phần mở rộng không gian phát triển công nghiệp, nâng tỷ lệ giá trị tạo ra trong nước và tăng khả năng tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo khu vực.