| Tập trung xây dựng hạ tầng số cho đô thị Quy hoạch sông Hồng: Cơ hội trăm năm của Hà Nội Hà Nội triển khai kế hoạch thu phí khai thác không gian ngầm, không gian tầm thấp |
 |
| Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu tại Hội thảo. (Ảnh: baochinhphu.vn) |
Phát biểu tại Hội thảo quốc tế "Không gian phát triển Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Định hướng chiến lược và lựa chọn chính sách" ngày 28/7, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng sau gần 40 năm đổi mới, các động lực tăng trưởng truyền thống của Việt Nam đang dần tiệm cận giới hạn. Trong bối cảnh đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần đóng vai trò kiến tạo những không gian phát triển hoàn toàn mới.
Một trong những nội dung đáng chú ý được Bộ trưởng đề cập là việc phát triển Digital Twin (bản sao số) cho các đô thị và hạ tầng quốc gia.
Theo Bộ trưởng, đối với không gian ngầm, thách thức không chỉ là khai thác tài nguyên dưới lòng đất mà còn là quản trị đồng bộ giữa hạ tầng mặt đất và không gian ngầm. Để giải quyết bài toán này, cần xây dựng cơ sở dữ liệu địa chất, địa chính 3D kết hợp với các mô hình bản sao số nhằm mô phỏng toàn bộ hệ thống hạ tầng trong môi trường số.
Digital Twin cho phép các cơ quan quản lý quan sát, phân tích và mô phỏng hoạt động của đô thị theo thời gian thực, từ đó tối ưu hóa quy hoạch, dự báo xung đột hạ tầng và nâng cao hiệu quả đầu tư. Đây cũng là công nghệ đang được nhiều quốc gia ứng dụng trong phát triển đô thị thông minh và quản lý hạ tầng số.
Theo Bộ trưởng, khoa học và công nghệ không chỉ giúp số hóa hiện trạng mà còn tạo nền tảng để quy hoạch đi trước một bước, giảm thiểu rủi ro trong phát triển hạ tầng và khai thác hiệu quả các nguồn lực mới.
Không chỉ dừng ở không gian ngầm, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng Việt Nam cần chủ động khai thác các không gian tầm thấp và không gian vũ trụ - những lĩnh vực đang hình thành các ngành công nghiệp mới trên thế giới.
Đối với không gian tầm thấp, sự phát triển của thiết bị bay không người lái (UAV), logistics thông minh, giám sát hạ tầng, nông nghiệp chính xác và dịch vụ số đòi hỏi phải xây dựng đồng bộ hạ tầng số, bản đồ số vùng bay, hành lang ưu tiên và hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật để quản lý theo mức độ rủi ro.
Theo Bộ trưởng, đây sẽ là nền tảng để Việt Nam phát triển các dịch vụ mới dựa trên UAV, đồng thời bảo đảm an toàn trong khai thác không phận tầm thấp.
 |
| Hội thảo quốc tế "Không gian phát triển Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Định hướng chiến lược và lựa chọn chính sách". |
Ở lĩnh vực vũ trụ, Việt Nam cần từng bước phát triển hệ sinh thái công nghệ gồm vệ tinh, trạm mặt đất, công nghệ viễn thám và các nền tảng phân tích dữ liệu không gian. Dữ liệu vệ tinh kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và điện toán đám mây sẽ hỗ trợ giám sát tài nguyên, cảnh báo thiên tai, quy hoạch đô thị, phát triển nông nghiệp thông minh và quản lý môi trường.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức quản lý khoa học và công nghệ, chuyển từ mô hình quản lý hành chính sang quản trị dựa trên tiêu chuẩn, quy chuẩn và đánh giá rủi ro. Đồng thời, cần mở rộng cơ chế sandbox để thử nghiệm các công nghệ mới, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và rút ngắn quá trình thương mại hóa công nghệ.
Bên cạnh đó, Nhà nước cần phát huy vai trò "khách hàng đầu tiên" thông qua cơ chế đặt hàng nghiên cứu, mua sắm công và hỗ trợ thị trường cho các doanh nghiệp công nghệ trong nước.
Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, việc mở rộng các không gian phát triển không chỉ là mở rộng dư địa tăng trưởng kinh tế mà còn là mở rộng không gian thể chế cho đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện để khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển chủ đạo của Việt Nam trong giai đoạn mới.
