Sự kiện ra mắt robot Moya của Công ty công nghệ DroidUp diễn ra tại Thượng Hải đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của giới công nghệ quốc tế, đồng thời khơi dậy nhiều tranh luận về ranh giới giữa con người và máy móc trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.
Theo thông tin công bố từ DroidUp và ghi nhận của South China Morning Post (SCMP), Moya được thiết kế nhằm mô phỏng con người không chỉ ở hình dáng bên ngoài mà còn ở các đặc điểm sinh học và hành vi tương tác.
Robot có chiều cao 1,65 m, trọng lượng khoảng 32 kg, tỷ lệ cơ thể tương đương một người trưởng thành. Đây là thông số được các kỹ sư DroidUp tính toán nhằm đảm bảo sự cân đối trong vận động và tương tác trực tiếp với con người.
 |
| Robot Moya với vẻ ngoài giống người thật |
Một trong những điểm khác biệt đáng chú ý của Moya so với phần lớn robot nhân hình hiện nay nằm ở lớp da silicone đặc biệt. Lớp da này được tích hợp hệ thống kiểm soát nhiệt độ, cho phép duy trì mức nhiệt từ 32 đến 36 độ C, tương đương thân nhiệt của con người. Theo DroidUp, yếu tố này được phát triển nhằm tạo ra cảm giác tiếp xúc tự nhiên, giảm sự “lạnh lẽo” vốn thường gắn liền với các cỗ máy.
Không dừng lại ở mô phỏng hình thể, Moya được phát triển theo triết lý “trí tuệ nhân tạo hiện thân” (embodied AI). Khái niệm này nhấn mạnh việc AI không chỉ tồn tại dưới dạng thuật toán xử lý dữ liệu mà còn có khả năng nhận thức, phản ứng và học hỏi thông qua tương tác trực tiếp với môi trường vật lý.
Trong các đoạn video do SCMP chia sẻ, Moya có thể mỉm cười, gật đầu, thay đổi ánh nhìn và phản ứng theo hành động của người đối diện.
 |
| Khả năng giao tiếp bằng mắt là khả năng nổi bật nhất của Moya |
Khả năng giao tiếp bằng mắt được xem là một trong những yếu tố công nghệ quan trọng nhất của Moya. Hệ thống camera và cảm biến đặt trong mắt cho phép robot duy trì eye contact, yếu tố then chốt trong giao tiếp giữa con người. Bên cạnh đó, DroidUp cho biết Moya có thể tái hiện các “vi biểu cảm” trên khuôn mặt, bao gồm những thay đổi rất nhỏ ở cơ mặt thể hiện cảm xúc như đồng tình, do dự hay chú ý. Đây là khả năng hiếm thấy ở các robot thương mại hiện nay.
Về khả năng vận động, DroidUp tuyên bố dáng đi của Moya được mô phỏng với độ chính xác lên tới 92% so với dáng đi tự nhiên của con người. Điều này giúp robot duy trì sự ổn định khi di chuyển, đồng thời hạn chế cảm giác máy móc trong các chuyển động cơ bản.
Theo một số báo cáo từ RoboHorizon, nền tảng cơ khí của Moya được xây dựng trên khung gầm có tên “Walker 3”, với thiết kế mô-đun cho phép thay đổi lớp vỏ bên ngoài mà không ảnh hưởng đến hệ thống vận hành cốt lõi.
Tên gọi “Walker 3” cũng gây ra không ít nhầm lẫn, khi trùng với dòng robot Walker của hãng UBTECH. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, chưa có bất kỳ xác nhận chính thức nào về mối quan hệ hợp tác hay chia sẻ công nghệ giữa DroidUp và UBTECH.
 |
| Dáng đi của Moya được mô phỏng giống với con người tới 92% |
Sự xuất hiện của Moya đã nhanh chóng tạo ra làn sóng tranh luận trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc. Bên cạnh những ý kiến đánh giá cao bước tiến công nghệ, không ít người dùng bày tỏ cảm giác bất an trước mức độ chân thực của robot.
Hiện tượng này được giới nghiên cứu gọi là “thung lũng kỳ lạ” (uncanny valley), trạng thái tâm lý khi con người cảm thấy khó chịu hoặc sợ hãi trước các thực thể nhân tạo có hình dáng gần giống người thật nhưng chưa đạt đến mức tự nhiên hoàn toàn.
Theo các chuyên gia, chính sự kết hợp giữa làn da ấm, biểu cảm khuôn mặt và giao tiếp bằng mắt khiến Moya trở thành ví dụ điển hình cho thách thức của “thung lũng kỳ lạ”. DroidUp cho biết họ lựa chọn hướng đi khó khăn này nhằm từng bước vượt qua rào cản tâm lý, thay vì cố tình né tránh bằng các thiết kế robot mang phong cách hoạt hình hoặc công nghiệp.
 |
| Không ít người bày tỏ cảm giác bất an trước mức độ chân thực của robot Moya |
Về định hướng sản phẩm, DroidUp không xem Moya là một robot công nghiệp hay thiết bị trình diễn công nghệ. Công ty định vị sản phẩm này cho các lĩnh vực đòi hỏi mức độ tương tác cao như chăm sóc sức khỏe, giáo dục, dịch vụ và hỗ trợ người cao tuổi. Trong những môi trường này, khả năng nhận diện cảm xúc, giao tiếp bằng mắt và phản hồi linh hoạt được đánh giá là yếu tố quan trọng giúp tạo cảm giác tin cậy và dễ tiếp cận.
Theo kế hoạch, Moya sẽ được thương mại hóa vào cuối năm 2026. Mức giá dự kiến để sở hữu robot này vào khoảng 1,2 triệu nhân dân tệ, tương đương gần 500 triệu đồng. DroidUp cho biết giá bán cuối cùng và phạm vi phân phối vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, song Moya sẽ hướng tới nhóm khách hàng tổ chức và các đơn vị dịch vụ chuyên biệt trong giai đoạn đầu.
Dù còn nhiều câu hỏi xoay quanh tính ứng dụng thực tế và khả năng chấp nhận của xã hội, Moya được xem là một cột mốc đáng chú ý trong quá trình phát triển robot mô phỏng sinh học. Sự ra đời của robot này cho thấy trí tuệ nhân tạo đang tiến gần hơn tới việc hiện diện như một “thực thể vật lý” trong đời sống con người, thay vì chỉ tồn tại trên các nền tảng số.
Trong bối cảnh cuộc đua AI và robot nhân hình ngày càng gay gắt, Moya không chỉ là sản phẩm công nghệ, mà còn là phép thử quan trọng đối với cách con người sẵn sàng tiếp nhận những cỗ máy có diện mạo và hành vi ngày càng giống chính mình.
