Làm rõ điểm mới, quản trị rủi ro pháp lý trong hợp đồng xây dựng

Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo chuyên gia trong lĩnh vực xây dựng và pháp lý, đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội doanh nghiệp, doanh nghiệp, luật gia và luật sư tại Hà Nội và các địa phương lân cận, tạo không gian trao đổi chuyên sâu về các điểm mới của Luật Xây dựng sửa đổi cũng như những vấn đề nổi bật trong thực tiễn giao kết, thực hiện và quản trị rủi ro hợp đồng xây dựng.

GS.TS. Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC).

Luật Xây dựng (sửa đổi) năm 2025, được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động đầu tư xây dựng tại Việt Nam. Luật mới tập trung vào tinh giản thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý dự án, tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia và hoàn thiện các cơ chế quản lý chi phí, hợp đồng xây dựng.

Tuy nhiên, những thay đổi này cũng đặt ra nhiều thách thức về mặt pháp lý, đặc biệt trong việc soạn thảo, quản lý hợp đồng xây dựng và kiểm soát rủi ro pháp lý phát sinh. Việc nắm bắt kịp thời các quy định mới là yếu tố then chốt để doanh nghiệp và các chuyên gia pháp lý chủ động ứng phó, tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và hạn chế tranh chấp.

Thực tiễn cho thấy, tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng ngày càng gia tăng cả về số lượng và mức độ phức tạp, liên quan đến tiến độ, chi phí, thay đổi thiết kế, bồi thường thiệt hại và trách nhiệm giữa các bên và do vậy, công tác soạn thảo, quản lý và thực hiện hợp đồng là một bước rất quan trọng, góp phần không nhỏ vào hiệu quả của dự án.

PGS.TS Tô Văn Hòa - Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội.

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS. Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) nhấn mạnh rằng tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng hiện là một trong những nhóm tranh chấp lớn và phức tạp nhất tại VIAC. Trong những năm gần đây, các vụ việc xây dựng chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng số tranh chấp được giải quyết tại VIAC, phản ánh đặc thù rủi ro cao của lĩnh vực này, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của trọng tài thương mại như một cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, linh hoạt và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Phát biểu tại Hội thảo, PGS.TS Tô Văn Hòa - Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội cho biết: Lĩnh vực xây dựng là một lĩnh vực kinh tế mũi nhọn, có quy mô lớn, thu hút nguồn lực khổng lồ của quốc gia và có vai trò trực tiếp trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước. Cùng với sự phát triển kinh tế, các quan hệ pháp lý, đặc biệt là các tranh chấp phát sinh trong lĩnh vực này ngày càng phức tạp.

Quanh cảnh hội thảo.

Thời gian vừa qua, Quốc hội và các cơ quan chức năng đã ban hành nhiều văn bản pháp luật mới, với nhiều quy định được kỳ vọng là sẽ tháo gỡ vướng mắc, tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn. Tuy nhiên, do đặc thù lĩnh vực xây dựng có tính chất giao thoa giữa nhiều ngành luật (dân sự, thương mại, hành chính, đất đai...), nên việc áp dụng pháp luật trên thực tế vẫn còn nhiều thách thức và điểm nghẽn.

Chính vì vậy, Hội thảo ngày hôm nay có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là diễn đàn quý báu để các nhà làm luật, học giả, chuyên gia pháp lý của Nhà trường và các trọng tài viên, luật sư giàu kinh nghiệm của VIAC và SCLVN cùng nhau trao đổi, phân tích những điểm mới, nhận diện các khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực xây dựng, PGS.TS Tô Văn Hòa chia sẻ thêm.

Đại diện Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN) cho rằng Luật Xây dựng sửa đổi năm 2025 đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với hoạt động hành nghề trong lĩnh vực xây dựng, đặc biệt là trong quản trị hợp đồng và phòng ngừa rủi ro pháp lý; đồng thời khẳng định vai trò của các tổ chức nghề nghiệp trong việc hỗ trợ hội viên, doanh nghiệp và giới hành nghề tiếp cận, hiểu đúng và vận dụng hiệu quả các quy định mới của pháp luật.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Tại hội thảo, ông Bùi Văn Dưỡng – Phó Cục trưởng Cục Kinh tế – Quản lý Đầu tư Xây dựng, Bộ Xây dựng, Trọng tài viên VIAC – đã trình bày tham luận dẫn đề tập trung phân tích những nội dung mới trọng tâm của Luật Xây dựng sửa đổi năm 2025.

Theo đó, các nội dung cải cách được chia thành ba nhóm lớn: đổi mới phương thức và nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư xây dựng; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh; và phân định rõ hơn trách nhiệm quản lý nhà nước với trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng. Tham luận đã cung cấp cái nhìn tổng thể và có hệ thống về định hướng lập pháp, tạo nền tảng cho các phiên thảo luận chuyên sâu tiếp theo.

Thông qua hội thảo, Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN), Trung tâm trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) mong muốn được đồng hành, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, giới hành nghề và các chủ thể trong lĩnh vực xây dựng hiểu đúng, vận dụng hiệu quả các quy định mới của Luật Xây dựng sửa đổi, đồng thời nâng cao nhận thức về phòng ngừa và quản trị rủi ro pháp lý, hướng tới phát triển bền vững hoạt động đầu tư xây dựng tại Việt Nam.