| Đề xuất cắt giảm 25 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện Chưa chuyển đồng loạt thủ tục hành chính lên cấp bộ từ 01/7 Chính phủ cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh ở 11 lĩnh vực |
 |
| Rút thời gian cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ còn 7 ngày. Ảnh minh họa: Getty. |
Thời gian giải quyết thủ tục cấp giấy phép xây dựng sẽ được rút xuống còn 10 ngày làm việc, trong khi việc cấp hoặc điều chỉnh giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ chỉ còn 7 ngày làm việc kể từ khi cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Nội dung này được quy định tại Phụ lục I.8 ban hành kèm theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.
 |
| Chính phủ cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh ở 11 lĩnh vực |
Theo phương án mới, cơ quan chức năng giải quyết thủ tục cấp giấy phép xây dựng trong 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đối với trường hợp điều chỉnh giấy phép xây dựng, thời gian giải quyết là 9 ngày làm việc.
Riêng hồ sơ đề nghị cấp hoặc điều chỉnh giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ, thời gian giải quyết được rút xuống còn 7 ngày làm việc.
Trước đó, điểm e khoản 1 Điều 102 Luật Xây dựng năm 2014, đã được sửa đổi năm 2020, quy định thời gian cấp giấy phép xây dựng đối với công trình là 20 ngày và đối với nhà ở riêng lẻ là 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Như vậy, thời gian xử lý hồ sơ theo Nghị quyết mới giảm khoảng một nửa so với quy định trước đây.
Việc rút ngắn thời gian cấp phép có thể giúp người dân chủ động hơn trong kế hoạch xây nhà, lựa chọn nhà thầu và chuẩn bị vật liệu. Doanh nghiệp cũng có thể giảm thời gian chờ đợi trước khi triển khai dự án. Tuy nhiên, mốc 7, 9 hoặc 10 ngày chỉ được tính từ thời điểm cơ quan chức năng xác định đã nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Phụ lục I.8 cũng quy định thời gian giải quyết thủ tục thẩm định quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch đô thị và nông thôn là 20 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan thẩm định nhận đầy đủ hồ sơ theo quy định.
Trong lĩnh vực nhà ở, Nghị quyết quy định không thực hiện thủ tục thông báo đơn vị đủ điều kiện quản lý vận hành nhà chung cư.
Đồng thời, đơn vị quản lý vận hành chung cư không phải thực hiện thủ tục thông báo thay đổi thông tin theo quy định trước đây tại Luật Nhà ở năm 2023 và Nghị định số 95/2024/NĐ-CP.
Như vậy, doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc đơn vị sự nghiệp tham gia quản lý vận hành chung cư sẽ giảm được một số bước hành chính trước và trong quá trình hoạt động.
Về điều kiện kinh doanh, Nghị quyết quy định không thực hiện một số điều kiện đối với đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã tham gia quản lý vận hành nhà chung cư. Chính phủ cũng không tiếp tục quy định chi tiết điều kiện của đơn vị quản lý vận hành chung cư theo khoản 3 Điều 150 Luật Nhà ở năm 2023 trong thời gian áp dụng cơ chế này.
Cắt giảm thủ tục không đồng nghĩa đơn vị quản lý chung cư được miễn trách nhiệm về an toàn, phòng cháy, vận hành thiết bị, quản lý kinh phí hay cung cấp dịch vụ cho cư dân. Các nghĩa vụ chuyên ngành còn hiệu lực vẫn phải được thực hiện.
Phụ lục I.8 quy định không thực hiện thủ tục cấp, cấp lại và gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc. Thủ tục công nhận, chuyển đổi chứng chỉ hành nghề đối với người nước ngoài hành nghề kiến trúc tại Việt Nam cũng không được thực hiện trong thời gian Nghị quyết có hiệu lực.
 |
| Thúc đẩy quá trình phân cấp, phân quyền và loại bỏ tất cả các thủ tục không cần thiết |
Cơ quan quản lý cũng không thực hiện thủ tục công nhận tổ chức xã hội nghề nghiệp đủ điều kiện tổ chức sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc.
Dù cắt giảm các thủ tục trên, Nghị quyết vẫn giữ yêu cầu về năng lực đối với một số vị trí chuyên môn. Cá nhân có thể hành nghề kiến trúc khi có trình độ từ đại học trở lên trong lĩnh vực kiến trúc.
Người đảm nhận chức danh chủ nhiệm thiết kế hoặc chủ trì thiết kế kiến trúc phải có chứng chỉ hành nghề còn thời hạn đã được cấp hoặc công nhận trước khi Nghị quyết có hiệu lực. Trường hợp không có chứng chỉ này, cá nhân phải có bằng đại học trở lên về kiến trúc, có ít nhất ba năm kinh nghiệm tham gia thiết kế và đáp ứng yêu cầu phát triển nghề nghiệp liên tục.
Cách quy định này cho thấy cơ quan quản lý chuyển trọng tâm từ kiểm soát thủ tục sang kiểm soát trình độ, kinh nghiệm và trách nhiệm của người trực tiếp thực hiện công việc chuyên môn.
 |
| Bỏ thủ tục cấp chứng chỉ thẩm tra viên an toàn giao thông đường bộ. Ảnh minh họa: Getty. |
Trong lĩnh vực hoạt động xây dựng, cá nhân đảm nhận chức danh chủ trì xác định, thẩm tra và quản lý chi phí đầu tư xây dựng không phải đáp ứng điều kiện có chứng chỉ hành nghề theo quy định được dẫn chiếu tại Nghị quyết.
Cá nhân đảm nhận chức danh chủ trì kiểm định xây dựng cũng không phải thực hiện một số điều kiện về năng lực và kinh nghiệm nghề nghiệp theo quy định cũ.
Đối với chức danh chỉ huy trưởng công trường, cá nhân đã đáp ứng điều kiện về năng lực, kinh nghiệm quản lý dự án đầu tư xây dựng sẽ không phải đáp ứng thêm một nhóm điều kiện năng lực, kinh nghiệm khác.
Trong lĩnh vực đường bộ, Nghị quyết bãi bỏ các thủ tục chấp thuận cơ sở kinh doanh đào tạo thẩm tra viên an toàn giao thông; cấp, cấp đổi và cấp lại chứng chỉ thẩm tra viên an toàn giao thông đường bộ.
Thẩm tra viên vẫn phải đáp ứng các tiêu chuẩn về năng lực hành vi dân sự, sức khỏe, trình độ và kinh nghiệm. Người thực hiện công việc này phải tốt nghiệp đại học trở lên về công trình đường bộ và có ít nhất ba năm kinh nghiệm, hoặc tốt nghiệp đại học ở lĩnh vực khác nhưng có ít nhất năm năm tham gia quản lý giao thông, vận tải, xây dựng hoặc bảo trì đường bộ.
Như vậy, Nghị quyết giảm lớp thủ tục cấp phép nhưng vẫn duy trì chuẩn năng lực đối với người trực tiếp thực hiện công việc liên quan đến an toàn giao thông.
Phụ lục I.8 dành một phần lớn để cắt giảm điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực hàng hải và đường thủy. Các nhóm hoạt động chịu tác động gồm đại lý tàu biển, lai dắt tàu biển, nhập khẩu và phá dỡ tàu biển đã qua sử dụng, khai thác cảng biển, vận tải biển, vận tải đường thủy và dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải.
Doanh nghiệp kinh doanh đại lý tàu biển và lai dắt tàu biển không phải thực hiện một số điều kiện được quy định tại Bộ luật Hàng hải Việt Nam và các nghị định liên quan. Tuy nhiên, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trong các lĩnh vực này vẫn phải bảo đảm tỷ lệ vốn góp không vượt quá 49% vốn điều lệ.
Đối với kinh doanh khai thác cảng biển, một số điều kiện về tổ chức, nhân lực và cơ sở vật chất không tiếp tục được thực hiện. Nếu nhà đầu tư nước ngoài tham gia dịch vụ bốc dỡ hàng hóa tại cảng biển, doanh nghiệp chỉ được thành lập dưới hình thức công ty liên doanh, tỷ lệ vốn góp thực hiện theo cam kết của Việt Nam khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới, viết tắt là WTO.
Trong lĩnh vực vận tải biển, tổ chức nước ngoài tham gia vận chuyển nội địa bằng tàu mang cờ Việt Nam vẫn phải tuân thủ giới hạn tỷ lệ vốn góp không quá 49% vốn điều lệ.
Nghị quyết cũng không thực hiện quy định tại các nghị định về điều kiện kinh doanh vận tải đường thủy nội địa. Nhiều điều kiện đối với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải, khảo sát luồng, phát hành hải đồ, thông tin điện tử hàng hải, hoa tiêu và nhập khẩu pháo hiệu hàng hải được cắt giảm.
Riêng doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hoa tiêu hàng hải vẫn phải bảo đảm Nhà nước nắm giữ tối thiểu 75% vốn điều lệ.
Phụ lục I.8 cho thấy phạm vi cải cách của Bộ Xây dựng trải rộng từ những thủ tục gần với đời sống như cấp phép xây nhà, quản lý chung cư đến các hoạt động chuyên môn như kiến trúc, kiểm định xây dựng, thẩm tra an toàn giao thông và khai thác cảng biển.
Tác động rõ nhất đối với người dân là thời gian cấp, điều chỉnh giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ giảm xuống còn 7 ngày làm việc. Với doanh nghiệp, việc loại bỏ giấy phép, chứng chỉ và điều kiện trùng lặp có thể giảm chi phí gia nhập thị trường và thời gian thực hiện thủ tục.
Tuy nhiên, cụm từ “không thực hiện” trong Nghị quyết cần được hiểu đúng. Đây là cơ chế được áp dụng trong thời gian Nghị quyết có hiệu lực, không đồng nghĩa mọi quy định được dẫn chiếu đã bị xóa vĩnh viễn khỏi hệ thống pháp luật.
Phần lớn nội dung của Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 28/2/2027. Trong thời gian này, các bộ, ngành phải xây dựng hoặc trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật để đưa những phương án cắt giảm, đơn giản hóa vào hệ thống pháp luật ổn định trước ngày 1/3/2027.
Kết quả của đợt cải cách sẽ phụ thuộc vào khâu thực thi. Nếu quy trình tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra thành phần giấy tờ và phối hợp giữa các cơ quan chưa được cập nhật đồng bộ, thời gian xử lý trên văn bản có thể chưa chuyển ngay thành thời gian thực tế mà người dân và doanh nghiệp trải nghiệm.
