Sau quy hoạch báo chí: Gần 18.000 người bị tác động, đặt ra yêu cầu mới về mô hình phát triển

Quy hoạch báo chí, xuất bản phải đột phá, phù hợp xu thế

Báo chí Liên hiệp Hội Việt Nam: Kết quả và bài học từ Quyết định 362

Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc trình bày tham luận tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, ngày 26/6. Ảnh: Trần Huấn.

Mô hình mới, vai trò mới, sứ mệnh lớn lao

Thông tin được Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc đưa ra tại một hội nghị mới đây, cho thấy quy mô và chiều sâu tác động của quy hoạch báo chí giai đoạn mới. Theo ông, nếu Quy hoạch báo chí năm 2019 chỉ tác động đến khoảng 1.500 người, thì lần này số lượng người bị ảnh hưởng đã tăng gấp hơn 10 lần, đặc biệt trong lĩnh vực phát thanh - truyền hình với khoảng 9.000 người.

“Gần 44% nhân lực báo chí trên toàn quốc bị tác động bởi sắp xếp, tinh gọn”, ông Phúc cho biết.

Đặt ra hàng loạt câu hỏi lớn: sau khi tinh gọn, quan điểm và chính sách phát triển báo chí của Đảng, Nhà nước là gì? Báo chí sẽ giữ vai trò nào trong bối cảnh mới? Và cần làm gì để xứng đáng với Huân chương Hồ Chí Minh lần thứ hai vừa được trao tặng?, ông Phúc nhấn mạnh: Báo chí cách mạng Việt Nam cần phải giữ được vai trò chủ lực, chi phối mặt trận thông tin, tiếp tục là công cụ sắc bén của Đảng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa.

Bên cạnh vai trò thông tin, báo chí còn là lực lượng quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện trong kỷ nguyên mới.

Dưới góc nhìn chiến lược, ông Phúc cho rằng lực lượng báo chí hiện nay “nhiều nhưng dàn trải”, cần xây dựng các cơ quan báo chí chủ lực quốc gia và có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong nước và quốc tế, đóng vai trò trụ cột định hướng dư luận, giữ nhịp và dẫn dắt dòng chảy thông tin.

Yêu cầu tinh gọn báo chí không chỉ là thu hẹp quy mô, mà sâu xa là tái cấu trúc mô hình phát triển, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hiệu suất và hiệu quả công việc, đồng thời tiến tới xây dựng một nền báo chí chuyên nghiệp, hiện đại, nhân văn.

Báo chí không chỉ đưa tin, mà phải “thổi lửa” khát vọng phát triển

“Báo chí phải là lực lượng chủ lực trong công tác truyền thông”, ông Phúc khẳng định. Trong cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, báo chí cần dẫn dắt nhận thức xã hội, lan tỏa khát vọng phát triển quốc gia hùng cường, khơi dậy tinh thần tự hào, tự lực và ý chí vươn lên.

Không chỉ truyền thông về cải cách, báo chí còn cần làm tốt trách nhiệm kép: vừa đồng hành tuyên truyền, vừa tự đổi mới chính mình để ngày càng chuyên nghiệp và phù hợp với thời đại số.

4 bài học kinh nghiệm từ thực tiễn quy hoạch báo chí

Từ quá trình triển khai quy hoạch, ông Lưu Đình Phúc chỉ ra bốn bài học kinh nghiệm quan trọng:

Thứ nhất, thế trận truyền thông bắt đầu từ lòng dân: Chính sách dù đúng cũng cần được truyền thông khéo léo, gắn bó với người dân để tạo sự đồng thuận thực chất. Sự đồng thuận bắt đầu từ việc dân hiểu, dân tin và dân theo.

Thứ hai là học tập sâu sắc tinh thần nghị quyết: Những người làm quản lý, lãnh đạo báo chí phải thực sự “thấu cảm” và hiểu rõ nghị quyết thì mới triển khai đúng, trúng, hiệu quả.

Thứ ba là nhìn từ đại cục: Việc tinh gọn báo chí cần đặt trong tổng thể mục tiêu phát triển đất nước. Đó không chỉ là tái cơ cấu hệ thống truyền thông, mà là bước đi để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh hội nhập.

Thứ tư phải nhất quán nhận thức, quyết liệt hành động: Từ nhận thức đến hành động phải thống nhất. Có như vậy, mới đủ quyết tâm thực hiện phân cấp, phân quyền, tinh gọn hiệu quả bộ máy.

Dù tinh gọn hay đổi mới mô hình, báo chí vẫn giữ một sứ mệnh không thay đổi: phụng sự Tổ quốc và nhân dân, là công cụ sắc bén của Đảng, là ngọn cờ tiên phong trên mặt trận tư tưởng. Cuộc cách mạng tinh gọn báo chí không chỉ là thu gọn về số lượng, mà là cuộc cải cách toàn diện để nền báo chí cách mạng Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới, chuyên nghiệp, hiện đại và có sức cạnh tranh toàn cầu.