Mục tiêu tổng quát của Kế hoạch nhằm xây dựng và vận hành thí điểm mô hình tiêu dùng số và bảo trợ thương mại điện tử (TMĐT) do Thành phố dẫn dắt nhằm hình thành môi trường mua sắm số minh bạch, an toàn, có truy xuất, có cơ chế hỗ trợ và bảo vệ người tiêu dùng; đồng thời tạo nguồn dữ liệu tin cậy phục vụ công tác quản lý, điều hành, dự báo, cảnh báo rủi ro và phát triển thị trường.
Đến năm 2028, phấn đấu 500 chủ thể tham gia/kết nối mô hình; 1.000 sản phẩm được công khai trên gian hàng số/chuyên mục liên kết; tối thiểu 80% sản phẩm có truy xuất nguồn gốc hoặc mã định danh phù hợp; 100% chủ thể được hướng dẫn công khai thông tin bắt buộc; 90% phản ánh/khiếu nại được phân loại và chuyển xử lý đúng hạn; 70% vụ việc được phản hồi cho người tiêu dùng trong thời hạn công bố; 20 lớp tập huấn/chương trình hướng dẫn; 01 bộ Dashboard điều hành; 80% mức hài lòng của chủ thể tham gia.
 |
| Tạo niềm tin cho người tiêu dùng số trong hoạt động giao dịch, mua bán trực tuyến. |
Để triển khai hiệu quả Đề án, Thành phố xác định nhiệm vụ trọng tâm là biến khái niệm "bảo trợ thương mại điện tử" thành một bộ quy tắc vận hành có thể áp dụng thống nhất trên địa bàn Thành phố. Quy chế phải xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, trách nhiệm của địa phương, trách nhiệm của sàn TMĐT/doanh nghiệp nền tảng và trách nhiệm pháp lý của chủ thể kinh doanh. Xây dựng quy chế phối hợp liên ngành giữa Sở Công Thương, Sở Khoa học và Công nghệ, Cơ quan Thuế, Chi cục Hải quan khu vực I, Công an Thành phố, UBND xã/phường và doanh nghiệp nền tảng.
Hạ tầng công nghệ của Đề án được phát triển theo hướng "lớp điều phối - xác thực - dữ liệu - phản ánh" liên kết với nền tảng hiện có. Mục tiêu là tạo điểm truy cập tin cậy cho người dân và công cụ điều hành cho cơ quan quản lý. Tận dụng cổng thông tin, chuyên trang, ứng dụng công dân số, hệ thống phản ánh và nền tảng dữ liệu hiện có của Thành phố; không đầu tư hệ thống trùng lặp nếu có thể thuê dịch vụ hoặc tích hợp.
Cụ thể: Kết nối các kênh hiện có của Thành phố như cổng thông tin, iHanoi, tổng đài, kênh phản ánh địa phương và các nền tảng doanh nghiệp theo nguyên tắc không trùng lặp, không độc quyền, không thu thập dữ liệu vượt mục đích. Xây dựng chuyên trang hoặc module "Gian hàng số Thủ đô" để công khai danh mục chủ thể/sản phẩm đủ điều kiện, đường dẫn kênh bán hợp lệ, thông tin truy xuất, chính sách đổi trả và kênh phản ánh. Kết nối với sàn TMĐT, mạng xã hội, nền tảng giao hàng, đơn vị thanh toán, truy xuất nguồn gốc theo nguyên tắc tự nguyện, có thỏa thuận dữ liệu tổng hợp/ẩn danh và tuân thủ pháp luật...
Đối với giải pháp phòng, chống hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và gian lận thương mại: Trong giai đoạn thí điểm, Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội được xác định là đầu mối phối hợp chuyên ngành đối với nhóm dấu hiệu hàng giả; hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ; hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; hàng hóa nhập lậu; gian lận thương mại và quảng cáo sai sự thật trong hoạt động kinh doanh hàng hóa. Dữ liệu kiểm tra, xử lý vi phạm do lực lượng Quản lý thị trường cung cấp được sử dụng để cập nhật bản đồ rủi ro.
Về phát triển dữ liệu, phân tích, cảnh báo sớm và ứng dụng AI, nhiệm vụ này có tính nền tảng, quyết định khả năng vận hành bền vững của Đề án. Khi triển khai cần phân định rõ việc nào thuộc trách nhiệm cơ quan nhà nước, việc nào do doanh nghiệp cung cấp giải pháp, việc nào do địa phương tổ chức tại cơ sở và việc nào do chủ thể kinh doanh tự chịu trách nhiệm.
Ngoài ra, giải pháp truyền thông, đào tạo và huy động nguồn lực xã hội hóa cũng được chú trọng. Thành phố yêu cầu xây dựng chiến dịch truyền thông "Tiêu dùng số an toàn - chủ thể kinh doanh đạt tiêu chí minh bạch - sản phẩm rõ nguồn gốc" trên cổng thông tin, mạng xã hội, loa truyền thanh, hội nghị địa phương, chợ và tuyến phố thương mại.
Tổ chức đào tạo theo nhóm đối tượng: cán bộ địa phương; ban quản lý chợ; hộ kinh doanh/tiểu thương; chủ thể OCOP/làng nghề; doanh nghiệp nhỏ; người tiêu dùng; tổ chuyển đổi số cộng đồng. Xây dựng bộ thông điệp thống nhất: "Người bán rõ danh tính - sản phẩm rõ nguồn gốc - giao dịch có chứng từ - phản ánh có đầu mối". Huy động doanh nghiệp nền tảng, logistics, ngân hàng, ví điện tử, đơn vị truy xuất, hiệp hội, cơ sở đào tạo tham gia bằng công cụ, chuyên gia, tài liệu, ưu đãi kỹ thuật; không để doanh nghiệp chi phối tiêu chí công nhận hoặc dữ liệu quản lý nhà nước.
Thiết lập cơ chế ghi nhận đóng góp xã hội hóa nhưng không để doanh nghiệp chi phối tiêu chí công nhận, dữ liệu quản lý hoặc nội dung bảo trợ của Nhà nước. Truyền thông riêng cho nhóm dễ tổn thương như người cao tuổi, lao động thu nhập thấp, người mua lần đầu, tiểu thương chợ truyền thống và chủ thể làng nghề chưa quen vận hành số.
