Bot mua vé tự động khiến người hâm mộ ngày càng lép vế

Ảnh minh họa hành khách đang đi qua cổng tại Ga tàu hỏa Tây Phúc Dương ở Phúc Dương, Trung Quốc - Getty.

Bot mua vé đang thắng thế nhưng đó chưa phải gốc rễ của khủng hoảng vé

Bot mua vé tự động đang trở thành nỗi ám ảnh của người hâm mộ trên toàn thế giới. Chỉ trong vài giây sau khi hệ thống mở bán, hàng nghìn vé hòa nhạc hoặc sự kiện lớn có thể biến mất khỏi hệ thống, rồi nhanh chóng xuất hiện trên thị trường thứ cấp với mức giá cao gấp nhiều lần. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng bot không phải là nguyên nhân duy nhất khiến người tiêu dùng ngày càng khó tiếp cận vé chính thức.

Bryce Sng, 23 tuổi, một người thường xuyên tham dự các buổi hòa nhạc tại Singapore, cho biết việc săn vé vốn đã phụ thuộc nhiều vào may mắn. Khi các chương trình mua vé tự động tham gia cuộc chơi, cảm giác cạnh tranh công bằng gần như biến mất.

Theo khảo sát của Hiệp hội Người tiêu dùng Singapore thực hiện vào tháng 12/2025, gần 65% người được hỏi cho rằng nạn đầu cơ và bán vé chợ đen khiến những người hâm mộ thực sự mất cơ hội tham dự các sự kiện. Nhiều ý kiến cho biết bot có thể mua số lượng lớn vé chỉ trong vài giây trước khi bán lại với giá cao hơn.

Không chỉ các buổi hòa nhạc, tình trạng này còn lan sang những dịch vụ thiết yếu như đặt vé tàu tại một số quốc gia có nhu cầu đi lại lớn.

Giới trẻ Ấn Độ biến các buổi hòa nhạc thành nền kinh tế tỷ đô

Chính phủ siết quản lý nhưng bot ngày càng tinh vi

Nhiều quốc gia đã bắt đầu tăng cường biện pháp quản lý.

Hàn Quốc từ ngày 29/1 đã mở rộng các quy định chống đầu cơ vé, tập trung vào những hành vi sử dụng công nghệ nhằm làm gián đoạn quá trình mua vé công bằng để bán lại kiếm lời.

Tại Trung Quốc, cơ quan quản lý nhiều lần cảnh báo các nền tảng trực tuyến không được sử dụng phần mềm tự động để tranh mua vé. Tháng 2 năm nay, cơ quan quản lý thị trường Bắc Kinh đã làm việc với 12 doanh nghiệp lớn như JD.com, Tencent và Didi sau làn sóng phản ánh của người dân về tình trạng mua vé tàu. Đến tháng 4, thêm nhiều nền tảng như Ctrip, Fliggy và Meituan tiếp tục bị triệu tập để rà soát hoạt động bán vé.

Theo Cục Quản lý Đường sắt Quốc gia Trung Quốc, chỉ trong ba tháng đầu năm 2026, hệ thống đường sắt nước này đã phục vụ hơn 1,13 tỷ lượt hành khách. Quy mô thị trường rất lớn khiến việc kiểm soát bot càng trở nên phức tạp.

Tuy nhiên, theo Marc Hershberg, Giám đốc phụ trách kinh doanh và pháp lý của Music Theatre International, các quy định pháp luật chỉ giải quyết được một phần vấn đề bởi hoạt động đầu cơ vé vẫn tuân theo quy luật cung và cầu.

Trong khi đó, David Irecki, Giám đốc Công nghệ của Boomi, cho rằng việc phát hiện bot không thể chỉ dựa trên một dấu hiệu riêng lẻ. Các nền tảng cần phân tích đồng thời tốc độ mua vé, lịch sử thanh toán, hành vi người dùng, hoạt động của thẻ tín dụng và nhiều tín hiệu dữ liệu khác để nhận diện những tài khoản bất thường.

Ticketmaster cho biết họ đang triển khai nhiều lớp bảo vệ như chặn phần mềm tự động, khóa các tài khoản giả mạo và hủy các giao dịch vi phạm chính sách. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng thừa nhận các mạng lưới bot ngày càng tinh vi khi có thể mô phỏng hành vi của người dùng thật để vượt qua hệ thống kiểm tra.

Nguồn cung vé hạn chế và giá bán lại tăng cao vẫn là những rào cản chính bất chấp các biện pháp chống bot. Ảnh: Getty.

Nguồn cung hạn chế mới là gốc rễ của cuộc khủng hoảng

Theo các chuyên gia, ngay cả khi bot bị loại bỏ hoàn toàn thì thị trường vé vẫn khó trở nên công bằng nếu nguồn cung không đáp ứng được nhu cầu.

Điển hình là vụ bán vé tour diễn "Eras" của Taylor Swift vào cuối năm 2022. Ticketmaster và công ty mẹ Live Nation đã hứng chịu làn sóng chỉ trích dữ dội sau khi hệ thống quá tải và hàng triệu người không thể mua vé. Sau đó, doanh nghiệp còn phải đối mặt với nhiều vụ kiện liên quan đến hành vi cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng.

Tháng 4 vừa qua, Live Nation chấp nhận dàn xếp vụ kiện với chính quyền Đặc khu Columbia trị giá 9,9 triệu USD liên quan đến cáo buộc quảng bá mức giá thấp rồi bổ sung các khoản phí bắt buộc, đồng thời sử dụng nhiều hình thức tạo cảm giác khan hiếm nhằm thúc đẩy người mua đưa ra quyết định nhanh. Công ty phủ nhận các cáo buộc trong thỏa thuận dàn xếp.

Theo Bộ trưởng Tư pháp Đặc khu Columbia Brian L. Schwalb, người tiêu dùng phải chịu nhiều khoản phí phát sinh khiến chi phí thực tế cao hơn đáng kể so với giá quảng cáo ban đầu.

Thực tế cho thấy giá vé gốc của tour diễn "Eras" dao động từ 49 đến 450 USD, trong khi các gói VIP có giá từ 199 đến 899 USD. Tuy nhiên, trên thị trường bán lại, nhiều vé được rao với mức giá từ 800 USD đến 20.000 USD mỗi vé.

Marc Hershberg cho rằng hiện tượng này cũng diễn ra với nhiều vở nhạc kịch nổi tiếng trên Broadway. Một số vé của vở "Hamilton" được bán lại với giá khoảng 2.000 USD, trong khi mức giá chính thức cao nhất chỉ khoảng 800 USD.

Theo ông, điều đó phản ánh khoảng cách rất lớn giữa nhu cầu thực tế của thị trường và chính sách định giá của đơn vị tổ chức. Các nhà sản xuất không muốn đặt giá quá cao để bảo đảm khán giả phổ thông vẫn có cơ hội tiếp cận, nhưng khoảng chênh lệch này lại tạo điều kiện cho giới đầu cơ thu lợi.

Một vấn đề khác là không ít người tiêu dùng không nhận ra họ đang mua vé từ các nền tảng bán lại thay vì nhà phân phối chính thức. Điều này càng khiến thị trường thiếu minh bạch và tạo cơ hội cho các đối tượng đầu cơ nâng giá.

Theo David Irecki, sẽ không có một giải pháp duy nhất để xử lý vấn đề. Muốn xây dựng một thị trường bán vé công bằng cần kết hợp đồng thời công nghệ phát hiện bot, chính sách quản lý hiệu quả, quy trình bán vé minh bạch và các hệ thống dữ liệu được kết nối chặt chẽ.

Các chuyên gia cũng thống nhất rằng những người hưởng lợi nhiều nhất từ việc giá vé tăng cao không phải nghệ sĩ hay đơn vị tổ chức chương trình, mà chính là các đầu nậu và những người bán vé chợ đen đứng giữa chuỗi giao dịch. Muốn giải quyết tận gốc bài toán này, cuộc chiến không thể chỉ dừng ở việc chống bot mà còn phải xử lý toàn bộ hệ sinh thái đầu cơ vé đang ngày càng chuyên nghiệp.