Chiến lược dữ liệu quốc gia 2026-2030 đặt trọng tâm hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu

Việt Nam đặt mục tiêu đột phá về dữ liệu số quốc gia đến 2030

Bài toán đưa dữ liệu và AI thành động lực tăng trưởng của Việt Nam

AI thực chiến 2026: Dữ liệu và trí tuệ nhân tạo xây dựng hệ sinh thái đổi mới

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 1308/QĐ-TTg ngày 18/7/2026 phê duyệt Chiến lược dữ liệu quốc gia giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Văn bản có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký và thay thế Quyết định số 142/QĐ-TTg ngày 02/02/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược dữ liệu quốc gia đến năm 2030.

Chiến lược dữ liệu quốc gia lần này xác định dữ liệu là tài nguyên chiến lược, là tài sản quốc gia và tư liệu sản xuất mới của nền kinh tế. Cùng với đó, dữ liệu được xem là nền tảng của quản trị quốc gia hiện đại, gắn chặt với phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Chính phủ giao Bộ Công an làm cơ quan thường trực, hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện Chiến lược dữ liệu quốc gia trên phạm vi toàn quốc. Bộ Công an đồng thời chủ trì xây dựng, quản lý, vận hành Trung tâm dữ liệu quốc gia cùng các nền tảng dữ liệu dùng chung, hạ tầng tính toán và hạ tầng AI dùng chung.

Ba trung tâm dữ liệu quốc gia trở thành hạ tầng lõi của hệ sinh thái dữ liệu

Ba trung tâm dữ liệu quốc gia trở thành hạ tầng lõi của hệ sinh thái dữ liệu

Đến năm 2030, Việt Nam hoàn thành xây dựng và đưa vào vận hành chính thức 03 Trung tâm dữ liệu quốc gia theo lộ trình tại Nghị quyết số 175/NQ-CP. Trung tâm dữ liệu quốc gia giữ vai trò hạ tầng lõi và hạt nhân điều phối của toàn bộ hệ sinh thái dữ liệu, thay cho mô hình đầu tư phân tán ở từng bộ, ngành.

Chiến lược yêu cầu hoàn thành thiết lập hạ tầng tính toán hiệu năng cao và hạ tầng trí tuệ nhân tạo ngay tại Trung tâm dữ liệu quốc gia. Nhà nước sẽ ban hành cơ chế cấp quyền truy cập, sử dụng tài nguyên tính toán dùng chung cho 100% cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu và tổ chức đủ điều kiện để xử lý dữ liệu lớn, huấn luyện và triển khai các mô hình AI.

Một chỉ tiêu kỹ thuật khác đặt ra yêu cầu 100% dữ liệu cốt lõi và nền tảng số trọng yếu được thiết lập cơ chế dự phòng nhiều lớp. Các dịch vụ dữ liệu thiết yếu phải khôi phục trong thời gian không quá 04 giờ sau khi xảy ra sự cố hoặc thảm họa, đồng thời duy trì hoạt động liên tục.

Toàn bộ dữ liệu thuộc danh mục được phê duyệt sẽ đồng bộ về Trung tâm dữ liệu quốc gia và khai thác thống nhất qua Nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu NDOP. Chỉ những trường hợp đặc thù được cấp có thẩm quyền cho phép mới kết nối trực tiếp, nhằm hạn chế các mô hình kết nối cục bộ, chồng chéo.

Thị trường dữ liệu và mô hình AI Make in Vietnam có mục tiêu định lượng rõ ràng

Chiến lược dữ liệu quốc gia đưa ra mục tiêu vận hành tối thiểu 05 sàn dữ liệu theo quy định của pháp luật, hình thành thị trường dữ liệu minh bạch, an toàn và có kiểm soát. Song song, Việt Nam phát triển ít nhất 1.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ dữ liệu, phân tích dữ liệu, nền tảng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Về trí tuệ nhân tạo, cơ quan chức năng hoàn thành chuẩn hóa, làm sạch, gắn nhãn và ẩn danh 100% bộ dữ liệu thuộc Danh mục bộ dữ liệu phục vụ phát triển AI trong các lĩnh vực thiết yếu như tiếng Việt, internet vạn vật và dữ liệu thời gian thực. Các bộ dữ liệu được tích hợp lên Kho dữ liệu AI quốc gia đặt tại Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Từ nguồn dữ liệu đó, Việt Nam hỗ trợ phát triển và huấn luyện thành công tối thiểu 150 sản phẩm, dịch vụ dữ liệu và mô hình AI mang thương hiệu Make in Vietnam. Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì theo dõi chỉ tiêu này cùng chỉ tiêu hỗ trợ ít nhất 1.000 doanh nghiệp công nghiệp AI và công nghệ dữ liệu.

Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia được khai thác theo ba chặng. Giai đoạn 2026-2027 tập trung cải cách thủ tục hành chính với cơ chế dữ liệu thay giấy tờ và khai một lần, sử dụng nhiều lần. Giai đoạn 2027-2028 phục vụ quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh trật tự và phát hiện sớm rủi ro. Giai đoạn 2028-2030 hướng tới kinh tế số và các mô hình kinh doanh mới.

Về thể chế, Bộ Công an chủ trì xây dựng Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dữ liệu trong giai đoạn 2026-2027. Bộ Tài chính chủ trì xây dựng Thông tư quy định phí khai thác, sử dụng thông tin trong Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Chiến lược dữ liệu quốc gia 2026-2030 với hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu quốc gia. Ảnh tạo bằng AI

Nhân lực và an ninh dữ liệu quyết định kết quả thực hiện chiến lược dữ liệu quốc gia

Chiến lược đặt mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng tối thiểu 50.000 lượt cán bộ, công chức, viên chức có năng lực quản trị, phân tích và khai thác dữ liệu. Khoảng 300.000 lượt người lao động trong doanh nghiệp được đào tạo kỹ năng dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Việt Nam hình thành đội ngũ tối thiểu 5.000 chuyên gia dữ liệu nòng cốt, với trên 50 cơ sở giáo dục đại học đào tạo các ngành về khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và an ninh dữ liệu.

Để giữ chân nhân lực chất lượng cao, Bộ Nội vụ chủ trì xây dựng cơ chế đặc thù, vượt trội về tiền lương, thu nhập và đãi ngộ đối với lực lượng trực tiếp xây dựng, quản trị, vận hành và bảo vệ dữ liệu quốc gia. Nhiệm vụ được ấn định thời hạn 2026-2028, sớm hơn phần lớn nhiệm vụ khác trong Phụ lục II.

Ở nhóm an ninh dữ liệu, Hệ thống giám sát an ninh dữ liệu quốc gia hoạt động 24/7 được đưa vào vận hành tại Trung tâm dữ liệu quốc gia. Hệ thống ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường, nguy cơ tấn công, lộ lọt hoặc can thiệp trái phép vào dữ liệu.

Chiến lược yêu cầu thiết lập cơ chế kiểm soát toàn bộ vòng đời dữ liệu đối với 100% cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống dữ liệu trọng yếu. Mọi lịch sử xử lý, khai thác dữ liệu đều phải truy xuất được, đồng thời cung cấp công cụ trực tuyến để người dân và tổ chức trực tiếp giám sát việc sử dụng dữ liệu của mình.

Một quy định tác động trực tiếp tới doanh nghiệp là 100% cơ quan, tổ chức xử lý từ 01 triệu bản ghi dữ liệu trở lên được kiểm toán dữ liệu định kỳ với chu kỳ 02 năm một lần. Nội dung kiểm toán bao gồm chất lượng dữ liệu, an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, quản lý quyền truy cập và đánh giá tác động đối với các hệ thống AI có rủi ro cao.

Tầm nhìn đến năm 2045 xác định Việt Nam làm chủ tối thiểu 80% nền tảng, công nghệ và sản phẩm cốt lõi phục vụ quản trị, lưu trữ, xử lý, phân tích và bảo vệ dữ liệu. Việt Nam đặt mục tiêu thuộc nhóm 30 quốc gia dẫn đầu về năng lực quản trị, khai thác dữ liệu và phát triển trí tuệ nhân tạo, đồng thời trở thành trung tâm dữ liệu của khu vực ASEAN.