Ngày 12/01/2026, Chính phủ ban hành Quyết định số 76/QĐ-TTg ngày 12/01/2026 phê duyệt nhiệm vụ và giải pháp lưu trữ dự phòng tài liệu lưu trữ (sau đây gọi tắt là Nhiệm vụ). Với quyết định này, Việt Nam triển khai chiến lược bảo vệ tài liệu lịch sử quốc gia theo hướng hiện đại.
 |
| Tài liệu Mộc bản Triều Nguyễn được bảo quản trong kho chuyên dụng, theo chế độ thông gió tự nhiên, không sử dụng máy làm lạnh, cùng hệ thống phòng cháy tự động, an ninh nghiêm ngặt |
Mục tiêu của Nhiệm vụ là tập trung vào tài liệu có giá trị đặc biệt và tài liệu lưu trữ vĩnh viễn có nguy cơ bị hỏng thuộc Phông lưu trữ Nhà nước Việt Nam. Chính phủ sẽ ứng dụng công nghệ tiên tiến để tạo lập bản sao dự phòng, đáp ứng yêu cầu Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Quyết định xác định rõ phạm vi ưu tiên. Loại thứ nhất là tài liệu lưu trữ có giá trị đặc biệt gồm những tư liệu ghi dấu các mốc lịch sử trọng yếu của dân tộc. Loại thứ hai là tài liệu lưu trữ vĩnh viễn đang đối mặt nguy cơ hư hỏng do thời gian.
Những tài liệu cần bảo vệ hiện lưu giữ tại Trung ương và các cấp tỉnh. Một số tài liệu ghi trên giấy và vật mang tin khác như nhật mẫu, đối mẫu, rách, thùng lô, mủn, giòn, mờ chữ đã xuống cấp nghiêm trọng.
Bộ Nội vụ đảm nhận vai trò chủ trì với sáu nhiệm vụ cốt lõi. Nhiệm vụ đầu tiên là thống kê, lập danh mục tài liệu cần lưu trữ dự phòng theo điều cần lưu trữ dự phòng.
Nhiệm vụ thứ hai yêu cầu nghiên cứu, khảo sát, lựa chọn công nghệ và thiết bị phù hợp với từng loại hình tài liệu gốc. Việt Nam sẽ học hỏi kinh nghiệm từ các nước đi trước về số hóa và bảo quản tài liệu lịch sử.
Ba nhiệm vụ tiếp theo bao gồm đầu tư công nghệ và thiết bị thực hiện lưu trữ dự phòng, số hóa và tạo lập tài liệu dự phòng, xây dựng và hoàn thiện quy trình cùng định mức kinh tế - kỹ thuật. Nhiệm vụ cuối cùng tập trung vào xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý tài liệu dự phòng, tích hợp với cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ Phông lưu trữ Nhà nước Việt Nam.
Chính phủ đưa ra năm giải pháp thực hiện. Giải pháp thứ nhất nâng cao nhận thức về ý nghĩa và tầm quan trọng của nhiệm vụ lưu trữ dự phòng tài liệu lưu trữ.
Giải pháp thứ hai đề cao vai trò lựa chọn công nghệ và thiết bị, đáp ứng yêu cầu tạo lập và lưu trữ tài liệu dự phòng phù hợp với từng loại hình tài liệu lưu trữ và xu hướng của thế giới.
Ba giải pháp còn lại bao gồm phối hợp với các tổ chức nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước để khảo sát và đánh giá sự phù hợp của công nghệ, thiết bị thực hiện lưu trữ dự phòng theo điều kiện thực tiễn Việt Nam; tăng cường hợp tác quốc tế và trao đổi kinh nghiệm trong thực hiện lưu trữ dự phòng; đào tạo, tập huấn, chuyển giao công nghệ thực hiện lưu trữ dự phòng đối với tài liệu lưu trữ.
Quyết định có hiệu lực từ ngày ký và thay thế Quyết định số 71/QĐ-TTg ngày 10/02/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt các nhiệm vụ, giải pháp bảo hiểm tài liệu lưu trữ quốc gia, giai đoạn II.
Thời gian thực hiện từ 2026 đến 2035, ngân sách nhà nước sẽ bố trí trong dự toán hàng năm của Bộ Nội vụ và các địa phương theo phân cấp ngân sách hiện hành, lồng ghép trong các chương trình, dự án, đề án khác có liên quan.
Bộ Tài chính có trách nhiệm tổng hợp nhu cầu và bổ trí vốn đầu tư trung hạn, hàng năm của Bộ Nội vụ từ nguồn ngân sách trung ương để thực hiện nhiệm vụ theo quy định Luật Đầu tư công. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sẽ xây dựng kế hoạch cụ thể để triển khai thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến lưu trữ dự phòng đối với tài liệu lưu trữ hàng năm.
Quyết định giao Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm thi hành.
 Vì sao cần số hóa dữ liệu? Trong kỷ nguyên số, việc số hoá dữ liệu là quá trình quan trọng trong các lĩnh vực như khoa học dữ liệu, trí tuệ ... |
 Tọa đàm về lưu trữ học và chuyển đổi số ở Việt Nam Ngày 3/4/2025, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN) đã tổ chức tọa đàm ra mắt sách quốc tế với ... |
 Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn tài liệu cá nhân: Hướng đi bền vững từ ký ức đến di sản Trung tâm Lưu trữ quốc gia III (Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Bộ Nội vụ) vừa tổ chức Tọa đàm và Triển ... |
