Thêm sổ đỏ điện tử: Bước chuyển mới trong quản lý đất đai

Hoàn thiện cơ sở pháp lý cho sổ đỏ điện tử

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đến hết ngày 10/8/2026. Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm là đề xuất cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (thường gọi là sổ đỏ) dưới cả hai hình thức: bản giấy và bản điện tử.

Theo Điều 63 dự thảo, Giấy chứng nhận sẽ được cấp theo mẫu thống nhất trên phạm vi cả nước cho người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và công trình xây dựng gắn liền với đất.

Điểm mới đáng chú ý là người được cấp Giấy chứng nhận sẽ đồng thời nhận bản giấy và bản điện tử. Trong đó, Giấy chứng nhận điện tử được xác định có giá trị pháp lý tương đương bản giấy. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ ban hành mẫu Giấy chứng nhận thống nhất để áp dụng trên toàn quốc.

So với Luật Đất đai hiện hành, đây là bước thay đổi đáng kể khi lần đầu tiên hình thức Giấy chứng nhận điện tử được quy định cụ thể trong luật. Quy định này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý đồng bộ để triển khai chuyển đổi số trong công tác quản lý đất đai.

Giấy chứng nhận điện tử sẽ giúp người dân lưu trữ thông tin an toàn hơn, hạn chế nguy cơ thất lạc, hư hỏng hoặc phải thực hiện thủ tục cấp lại khi mất bản giấy.

Quy định rõ nguyên tắc cấp Giấy chứng nhận

Bên cạnh việc bổ sung hình thức điện tử, dự thảo cũng hoàn thiện các nguyên tắc cấp Giấy chứng nhận tại Điều 64.

Theo đó, Giấy chứng nhận được cấp theo từng thửa đất cho người có quyền sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc người quản lý đất đủ điều kiện theo quy định.

Đối với trường hợp một thửa đất có nhiều người cùng sử dụng, nhiều người cùng sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc quyền sử dụng đất thuộc hộ gia đình, Giấy chứng nhận phải ghi đầy đủ tên của tất cả những người có chung quyền.

Việc xác định các thành viên có chung quyền sử dụng đất của hộ gia đình sẽ do các thành viên tự thỏa thuận và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Dự thảo cũng quy định Giấy chứng nhận chỉ được cấp sau khi người sử dụng đất hoàn thành các nghĩa vụ tài chính theo quy định, trừ các trường hợp được miễn, được ghi nợ hoặc không phải thực hiện nghĩa vụ tài chính. Đối với trường hợp thuê đất trả tiền thuê hằng năm, việc cấp Giấy chứng nhận được thực hiện theo quy định riêng.

Tài sản gắn liền với đất được cấp Giấy chứng nhận gồm nhà ở, công trình xây dựng và các tài sản đã hình thành tại thời điểm cấp giấy.

Tạo động lực cho chuyển đổi số trong quản lý đất đai

Theo Luật sư Hoàng Tuấn Vũ, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội, việc cấp đồng thời sổ đỏ bản giấy và bản điện tử phù hợp với định hướng xây dựng Chính phủ số và phát triển cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia.

Theo phân tích của ông, Giấy chứng nhận điện tử sẽ giúp người dân lưu trữ thông tin an toàn hơn, hạn chế nguy cơ thất lạc, hư hỏng hoặc phải thực hiện thủ tục cấp lại khi mất bản giấy.

Trong nhiều giao dịch hành chính, dữ liệu điện tử có thể được sử dụng để đối chiếu, xác thực thông tin thay cho việc xuất trình bản giấy. Khi hệ thống dữ liệu đất đai được kết nối đồng bộ với cơ quan thuế, tổ chức công chứng, ngân hàng và cơ quan đăng ký đất đai, quá trình xử lý hồ sơ sẽ được rút ngắn, góp phần nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, theo vị luật sư, để mô hình này phát huy hiệu quả trên thực tế, hạ tầng công nghệ và hệ thống bảo mật cần được đầu tư đồng bộ nhằm bảo đảm an toàn dữ liệu, ngăn chặn nguy cơ giả mạo hoặc chỉnh sửa thông tin trái phép.

Thúc đẩy minh bạch hóa thị trường bất động sản

Nhiều chuyên gia nhận định việc bổ sung Giấy chứng nhận điện tử không chỉ mang lại lợi ích cho người dân mà còn góp phần hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước về đất đai.

Khi toàn bộ dữ liệu về quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất được số hóa, việc tra cứu, xác minh thông tin pháp lý của bất động sản sẽ diễn ra nhanh chóng và chính xác hơn. Điều này giúp giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục, đồng thời hạn chế tình trạng làm giả giấy tờ hoặc giao dịch dựa trên hồ sơ không đúng thực tế.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, đề xuất cấp sổ đỏ đồng thời dưới cả hai hình thức giấy và điện tử được đánh giá là bước tiến quan trọng nhằm xây dựng hệ thống quản lý đất đai hiện đại, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.