 |
| VETC và ePass thuộc doanh nghiệp nào? |
Thu phí điện tử không dừng, thường gọi là ETC, đã trở thành phương thức thanh toán quen thuộc với người đi ô tô trên các tuyến đường có thu phí. Đứng sau hai thương hiệu lớn trên thị trường hiện nay là hai hệ sinh thái doanh nghiệp lớn: ePass gắn với Viettel, còn VETC thuộc hệ sinh thái Tasco.
Hai cái tên này càng nhận được sự quan tâm sau khi chính sách thu phí liên quan đến tài khoản, ví điện tử giao thông được công bố áp dụng từ tháng 8/2026. Cùng xuất hiện mức phí 6.600 đồng mỗi tháng
 |
| Từ tháng 8, người dùng ePass, VETC lưu ý khoản phí mới |
Theo biểu phí được VETC công bố, từ ngày 01/8/2026, phí dịch vụ quản lý tài khoản đối với Ví điện tử VETC là 6.600 đồng/ví/tháng với khách hàng cá nhân và 66.000 đồng/ví/tháng đối với khách hàng tổ chức. Mức phí đã bao gồm VAT.
Trong khi đó, Viettel Money cũng thông báo áp dụng phí xử lý giao dịch xe qua trạm ePass từ ngày 1/8. Khách hàng cá nhân sử dụng Viettel Money đang liên kết tài khoản giao thông ePass chịu mức phí 6.600 đồng/tháng, khách hàng tổ chức, doanh nghiệp là 66.000 đồng/tháng, đã gồm VAT.
Theo Viettel Money, khoản phí được sử dụng cho việc duy trì, nâng cấp hạ tầng công nghệ, vận hành và đối soát giao dịch theo thời gian thực, tăng cường bảo mật và chất lượng dịch vụ.
Điểm cần lưu ý là không thể lấy tổng số khách hàng của VETC và ePass nhân trực tiếp với mức 6.600 đồng để xác định doanh thu phí hàng tháng.
VETC công bố năm 2025 có 4,3 triệu khách hàng trên ứng dụng nhưng khoảng 3 triệu khách hàng sử dụng Ví điện tử VETC. Với ePass, chính sách được Viettel Money công bố áp dụng cho khách hàng Viettel Money đang liên kết tài khoản giao thông ePass. Hiện chưa có số liệu công khai cho thấy toàn bộ khách hàng ePass đều thuộc nhóm này.
Vì vậy, con số doanh thu thực tế từ chính sách phí mới phụ thuộc vào số ví, tài khoản đáp ứng điều kiện thu phí trong từng tháng.
ePass được vận hành bởi Công ty Cổ phần Giao thông số Việt Nam (VDTC), doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội (Viettel).
VDTC ra đời năm 2020 trong quá trình triển khai dự án thu phí không dừng giai đoạn 2.
Theo thông tin về dự án, Viettel liên danh cùng Công ty Cổ phần Đầu tư Công nghệ Hạ tầng Vietin và Công ty Cổ phần Công nghệ Tiên Phong, ITD, để thành lập Công ty Cổ phần Giao thông số Việt Nam. Trong cơ cấu vốn ban đầu, Viettel nắm 86%, Vietin giữ 12% và ITD sở hữu 2%. Điều đó đồng nghĩa Viettel giữ quyền chi phối doanh nghiệp vận hành ePass.
Mô hình hoạt động ban đầu của VDTC là ký hợp đồng với các nhà đầu tư BOT để thu hộ phí sử dụng đường bộ từ phương tiện qua trạm ETC. VDTC và VETC đồng thời kết nối hệ thống để khách hàng sử dụng thẻ của một bên vẫn có thể đi qua trạm do bên còn lại quản lý, ePass xuất hiện sau VETC nhưng mở rộng khá nhanh.
Theo thông tin do phía Viettel công bố nhân dịp 5 năm phát triển ePass, nền tảng này đã có mặt tại 50 trạm thu phí, 235 điểm đỗ xe và cung cấp dịch vụ tại 5 sân bay lớn gồm Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Cát Bi, Đà Nẵng và Phú Bài.
Doanh nghiệp cũng đang mở rộng ePass khỏi phạm vi thanh toán phí đường bộ truyền thống, đưa dịch vụ vào bãi đỗ xe, sân bay, bảo hiểm và các tiện ích giao thông số khác.
ePass tự công bố đang chiếm 42% thị phần ETC. Tuy nhiên, con số này không nên so sánh trực tiếp với mức thị phần 75% do VETC công bố do hai doanh nghiệp có thể sử dụng cách tính, phạm vi hoặc thời điểm thống kê khác nhau. [Chưa xác minh được cùng một hệ quy chiếu thị phần độc lập cho hai số liệu].
Nếu ePass gắn với Viettel, VETC nằm trong hệ sinh thái Công ty Cổ phần Tasco, mã chứng khoán HUT. Tasco hiện hoạt động trên nhiều lĩnh vực, trong đó có hạ tầng giao thông thông minh, phân phối và dịch vụ ô tô, bảo hiểm và đầu tư. VETC được Tasco xác định là nền tảng quan trọng để phát triển hệ sinh thái dịch vụ dành cho người sử dụng ô tô.
VETC tham gia thị trường ETC sớm hơn ePass. Năm 2016, doanh nghiệp ký hợp đồng BOO với Bộ Giao thông Vận tải để triển khai dự án thu phí tự động không dừng và kiểm soát tải trọng xe.
Theo số liệu Tasco công bố về kết quả năm 2025, VETC đạt doanh thu 666 tỷ đồng, tăng 35% so với năm trước và duy trì 75% thị phần thu phí không dừng.
 |
| Tasco ra mắt One Tasco tích hợp AI, Big Data cho giao thông thông minh |
Hệ thống kết nối 136 trạm và 765 làn thu phí cao tốc trên cả nước. Bình quân mỗi ngày, VETC xử lý khoảng 1,8 triệu giao dịch, thời điểm cao nhất lên 2,3 triệu giao dịch. Tổng số giao dịch trong năm vượt 700 triệu lượt.
Nền tảng này có khoảng 4,3 triệu khách hàng trên ứng dụng, trong đó khoảng 3 triệu khách hàng sử dụng Ví điện tử VETC.
Những con số trên cho thấy ETC không còn đơn thuần là hoạt động thu tiền tại trạm. Với lượng người dùng lên tới hàng triệu và số giao dịch hàng ngày rất lớn, tài khoản giao thông đang dần trở thành cửa ngõ để các doanh nghiệp đưa thêm dịch vụ vào hệ sinh thái dành cho chủ xe.
Quy mô hiện tại của VETC khác xa giai đoạn đầu triển khai dự án. Từ khi hoạt động năm 2016 đến năm 2022, doanh nghiệp liên tục thua lỗ. Năm 2020, mức lỗ lên tới khoảng 300 tỷ đồng. Trước đó một năm, Tasco từng tính tới phương án trả lại dự án cho Bộ Giao thông Vận tải trong bối cảnh dự án gặp khó khăn và doanh nghiệp lo ngại nguy cơ phá sản.
Bước ngoặt xuất hiện từ tháng 8/2022 khi VETC bắt đầu thu phí dán thẻ ETC. Đến tháng 4/2023, doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, gồm cổng thanh toán điện tử, hỗ trợ thu hộ, chi hộ và ví điện tử. Đây là cơ sở để VETC mở rộng từ thu phí đường bộ sang một nền tảng thanh toán gắn với phương tiện.
Tuy nhiên, quá trình chuyển từ lỗ sang lãi không diễn ra ngay lập tức. Năm 2023, VETC vẫn lỗ hơn 88 tỷ đồng. Từ năm 2024, tình hình bắt đầu đảo chiều. Doanh nghiệp lãi khoảng 23 tỷ đồng và đến năm 2025 lợi nhuận sau thuế tăng lên hơn 136 tỷ đồng.
Kết quả này giúp khoản lỗ lũy kế giảm từ hơn 589 tỷ đồng cuối năm 2024 xuống khoảng 468 tỷ đồng cuối năm 2025. Vốn chủ sở hữu cũng tăng từ gần 83 tỷ đồng lên hơn 219 tỷ đồng.
Lợi nhuận cải thiện nhưng bảng cân đối tài chính của VETC vẫn cho thấy quy mô nợ lớn so với vốn chủ sở hữu.
Tính đến cuối năm 2025, tổng nợ phải trả của doanh nghiệp đạt khoảng 3.003 tỷ đồng. Trong đó, khoản phải trả ngắn hạn khác hơn 1.437 tỷ đồng, còn vay ngân hàng khoảng 677 tỷ đồng. VETC cũng có gần 500 tỷ đồng dư nợ trái phiếu.
Lô trái phiếu chuyển đổi này được phát hành năm 2025, kỳ hạn 5 năm, dự kiến đáo hạn vào tháng 7/2030. Bên mua là Tổ chức Tài chính Quốc tế, IFC, thành viên của Nhóm Ngân hàng Thế giới. Trái phiếu có lãi suất cố định bằng đồng Việt Nam ở mức 5% một năm.
Với vốn chủ sở hữu hơn 219 tỷ đồng và tổng nợ phải trả khoảng 3.003 tỷ đồng, quy mô nợ của VETC tương đương gần 14 lần vốn chủ sở hữu vào cuối năm 2025.
Tỷ lệ này đã giảm mạnh so với năm trước nhờ lợi nhuận và vốn chủ sở hữu tăng, nhưng vẫn cho thấy doanh nghiệp sử dụng mức đòn bẩy tài chính cao.
VETC và ePass ra đời từ bài toán thu phí đường bộ, nhưng chiến lược của cả hai hiện đã vượt khỏi chiếc barie tại trạm BOT.
VETC đang phát triển nền tảng số dành cho người sở hữu ô tô, từ ETC, bãi đỗ xe, sân bay đến cứu hộ, bảo hiểm, thanh toán và các dịch vụ tài chính.
ePass cũng mở rộng sang thu phí bãi đỗ, sân bay, bảo hiểm và những dịch vụ giao thông số khác trên nền tảng công nghệ của hệ sinh thái Viettel.
Vì vậy, cạnh tranh giữa hai nền tảng trong những năm tới có thể không còn nằm chủ yếu ở số lượng thẻ ETC được dán trên ô tô. Tệp khách hàng, dữ liệu giao dịch, khả năng thanh toán và số lượng dịch vụ có thể trở thành những yếu tố quyết định giá trị của mỗi hệ sinh thái.
Việc cùng xuất hiện chính sách phí từ tháng 8/2026 cũng khiến câu chuyện chuyển sang một vấn đề khác, đó là người sử dụng sẽ nhận được thêm những dịch vụ gì khi phải trả chi phí định kỳ cho nền tảng giao thông số.
