Bài viết dưới đây từ Adrian Hia, Giám đốc Điều hành Kaspersky châu Á - Thái Bình Dương có thể ‘khai mở’ nhiều điều thú vị.
Theo một nghiên cứu gần đây cho thấy, có đến gần 46% các cuộc tấn công mạng nhắm vào DNVVN. Dữ liệu từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới cũng khẳng định 95% sự cố an ninh mạng là do lỗi của con người.
Những số liệu này khẳng định rằng các DNVVN có thể không biết rằng nhân viên của họ có thể vô tình - hoặc thậm chí cố ý – gây hại cho “sức khỏe” của công ty. Trong đó, có một số hành vi thường gặp nhất có thể dẫn đến tổn thất tài chính, thiệt hại về uy tín hoặc giảm năng suất của toàn bộ doanh nghiệp sẽ được nêu lên trong bài viết này.
Khảo sát Kinh tế bảo mật CNTT 2022 của Kaspersky, diễn ra với hơn 3.000 đáp án viên là các nhà quản lý bảo mật CNTT ở 26 quốc gia, trong đó có khoảng 22% vụ rò rỉ dữ liệu tại DNVVN là do nhân viên gây ra. Tấn công mạng là nguyên nhân có tỷ lệ tương đương. Tại một số thời điểm, nhân viên có thể “nguy hiểm” như tin tặc, dù phần lớn sự vụ xảy ra là do nhân viên bất cẩn hoặc thiếu nhận thức. Đó có thể là:
1. Mật khẩu yếu: Nhân viên sử dụng mật khẩu đơn giản hoặc dễ đoán giúp tội phạm mạng có thể bẻ khóa dễ dàng, cuối cùng dẫn đến truy cập trái phép vào dữ liệu nhạy cảm. Hãy kiểm tra danh sách các mật khẩu bị hack nhiều nhất để chắc chắn rằng mật khẩu của bạn không nằm trong số đó.
2. Cạm bẫy lừa đảo: Nhân viên có thể vô tình hoặc vô ý nhấp vào các liên kết lừa đảo trong email, dẫn đến lây nhiễm phần mềm độc hại và truy cập trái phép vào mạng. Hầu hết những kẻ lừa đảo có thể giả mạo địa chỉ email được cho là thuộc về công ty hợp pháp và khi gửi email có tài liệu hoặc tập tin lưu trữ đính kèm, đây lại là mẫu phần mềm độc hại. Một ví dụ gần đây là cuộc tấn công Agent Tesla đã ảnh hưởng đến nhiều người dùng trên toàn thế giới.
3. Chính sách sử dụng thiết bị cá nhân cho công việc (Bring Your Own Device - BYOD): BYOD đã đạt được động lực lớn hơn do các đợt giãn cách xã hội, đóng cửa liên tiếp trong thời kỳ đỉnh điểm của đại dịch COVID-19. Vào thời điểm này, nhân viên trong các lĩnh vực không thiết yếu buộc phải làm việc tại nhà và tính liên tục của hoạt động kinh doanh, thay vì an ninh, là ưu tiên hàng đầu đối với các nhà quản lý.
Nhân viên thường xuyên sử dụng các thiết bị cá nhân để kết nối với mạng công ty có thể gây ra mối đe dọa bảo mật nghiêm trọng nếu các thiết bị này không được bảo vệ đầy đủ trước các mối đe dọa mạng. Thực tế có hơn 400.000 chương trình độc hại mới xuất hiện mỗi ngày và số lượng các cuộc tấn công nhắm mục tiêu vào các công ty ngày càng tăng, đưa các doanh nghiệp ở trong tình huống rất nguy hiểm. Chưa kể, phần lớn các công ty không có kế hoạch (hoặc thấy không thể) chặn hoàn toàn các thiết bị cá nhân truy cập dữ liệu của công ty.
Ngoài ra, dữ liệu kinh doanh không được bảo vệ được lưu trữ trên máy tính xách tay cá nhân bị thất lạc ở sân bay hoặc trên taxi là cơn ác mộng điển hình của bộ phận CNTT thiếu sự chuẩn bị. Một số công ty giải quyết vấn đề này bằng cách cho phép nhân viên chỉ làm việc trong văn phòng trên các PC đã được phê duyệt với khả năng gửi dữ liệu rất hạn chế và cấm sử dụng ổ USB flash. Trên thực tế, cách tiếp cận này sẽ không hiệu quả nếu công ty áp dụng chính sách BYOD. Giải pháp lý tưởng cho vấn đề mất thiết bị là mã hóa toàn bộ hoặc một phần dữ liệu theo chính sách của công ty. Bằng cách này, ngay cả khi máy tính xách tay hoặc Ổ đĩa USB bị đánh cắp, dữ liệu trên đó sẽ không thể truy cập được nếu không có mật khẩu.
4. Thiếu bản vá lỗi: Nếu nhân viên sử dụng thiết bị cá nhân, đội CNTT có thể không giám sát được tính bảo mật của các thiết bị đó hoặc khắc phục sự cố bảo mật. Hơn nữa, nhân viên có thể không thường xuyên áp dụng các bản vá hoặc cập nhật cho hệ thống và phần mềm, để lại các lỗ hổng mà tội phạm mạng có thể khai thác.
5. Phần mềm tống tiền (ransomware): Trong trường hợp tấn công bằng mã độc tống tiền, điều quan trọng là phải sao lưu dữ liệu để có quyền truy cập vào thông tin được mã hóa ngay cả khi tội phạm mạng đã chiếm được hệ thống của công ty.
6. Tấn công phi kỹ thuật: Nhân viên có thể vô tình cung cấp thông tin nhạy cảm như thông tin đăng nhập, mật khẩu hoặc dữ liệu bí mật khác như một cách “đáp lời” các chiến thuật kỹ thuật xã hội hoặc lừa đảo. Đối tượng dễ bị mắc bẫy là nhân viên mới, những nhân tố không hề hay biết về những điều lệ của công ty, chẳng hạn như kẻ lừa đảo có thể giả làm sếp của nhân viên mới, tìm cách đánh cắp thông tin quan trọng về công ty hoặc tống tiền.
Chưa kể, có những nhân viên cố tình tìm cách phá hoại an ninh của công ty khi đang làm việc hoặc ngay sau khi nghỉ việc? Có thể kể đến như Trả thù cá nhân (chiếm khoảng 36%).
Vậy, DNVVN cần phải làm gì để giải bài toán này?
Để doanh nghiệp có thể thực sự yên tâm về tình hình an ninh mạng của công ty, Kaspersky đưa ra một số khuyến nghị:
