Big Tech tranh giành nhân tài năng lượng cho tham vọng AI

Làn sóng tuyển dụng nhân sự ngành năng lượng của các tập đoàn công nghệ lớn đạt đỉnh điểm vào năm 2024. Dự kiến 2026 việc thiếu hụt chuyên gia năng lượng là một trong những trở ngại lớn nhất trong cuộc đua phát triển trí tuệ nhân tạo.

Để giải quyết nút thắt này, Big Tech đang rầm rộ tuyển dụng chuyên gia năng lượng, thậm chí từng bước “hóa thân” thành các doanh nghiệp năng lượng thực thụ.

Theo dữ liệu do Workforce.ai tổng hợp cho CNBC, tuyển dụng trong lĩnh vực năng lượng tại các công ty công nghệ tăng 34% trong năm 2024, duy trì mức cao tương đương năm trước đó và cao hơn hơn 30% so với giai đoạn trước năm 2022 – thời điểm ChatGPT ra mắt, khởi đầu cho làn sóng AI toàn cầu.

Trung tâm dữ liệu và cơn khát điện

Năng lượng đang trở thành yếu tố sống còn với các tập đoàn công nghệ khi tham vọng AI phụ thuộc trực tiếp vào khả năng vận hành các trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), các trung tâm dữ liệu chiếm khoảng 1,5% tổng lượng điện tiêu thụ toàn cầu năm 2024, tăng 12% so với năm trước và dự báo còn tiếp tục leo thang cùng với tốc độ mở rộng hạ tầng AI.

Thách thức tiếp cận nguồn điện ổn định đã buộc các Big Trech không chỉ mua điện, mà còn xây dựng năng lực nội bộ về thị trường năng lượng, kết nối lưới điện, hợp đồng mua bán điện (PPA) và chiến lược cung ứng dài hạn. Trong một số trường hợp, họ còn trực tiếp thâu tóm các công ty liên quan đến trung tâm dữ liệu và năng lượng.

Xu hướng này đánh dấu sự dịch chuyển rõ rệt so với các vai trò ESG và phát triển bền vững từng bùng nổ trong giai đoạn Đạo luật Giảm Lạm phát của Mỹ. Khi làn sóng phản đối ESG gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh nhiệm kỳ hai của Tổng thống Donald Trump, các vị trí mang tính vận hành và thương mại năng lượng đang trở thành “hàng nóng”.

Microsoft nổi lên như một “người thắng thầm lặng” trong cuộc săn nhân tài năng lượng. Từ năm 2022 đến nay, tập đoàn này đã tuyển hơn 570 nhân sự trong lĩnh vực năng lượng, bao gồm bà Betsy Beck – cựu chuyên gia thị trường năng lượng và chính sách của Google gia nhập với vai trò Giám đốc thị trường năng lượng.

Năm 2024, Microsoft tiếp tục gây chú ý khi bổ nhiệm Carolina Dybeck Happe, cựu Giám đốc tài chính General Electric, làm Giám đốc điều hành, đây là động thái được giới phân tích xem là tín hiệu sớm cho chiến lược dài hạn gắn AI với năng lượng và hạ tầng.

Dẫn đầu tuyệt đối là Amazon, với 605 nhân sự năng lượng được tuyển dụng, tính cả công ty con AWS - “xương sống” cho tham vọng điện toán đám mây và AI của tập đoàn.

Google cũng đang gấp rút bắt kịp các đối thủ trong cuộc đua AI, và chiến lược năng lượng đóng vai trò then chốt. Kể từ năm 2022, công ty đã bổ sung khoảng 340 nhân sự năng lượng. Gần đây, Alphabet - công ty mẹ của Google đã vượt Apple về vốn hóa thị trường lần đầu tiên kể từ năm 2019.

Google thu hút nhiều tên tuổi giàu kinh nghiệm, như Eric Schubert, cố vấn pháp lý năng lượng từng làm việc với BP, hay Tyler Norris, nhà nghiên cứu từ Đại học Duke, được bổ nhiệm lãnh đạo mảng đổi mới thị trường năng lượng. Song song đó, tập đoàn này tiếp tục mở rộng đội ngũ chính sách và thị trường năng lượng nhằm phục vụ nhu cầu trung tâm dữ liệu.

Hợp tác năng lượng - thương mại quốc tế: Chìa khóa chuyển đổi xanh Việt Nam Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế và triển khai Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia, hợp ...

Big Tech dấn sâu vào năng lượng

Không dừng ở tuyển dụng cá nhân, các tập đoàn công nghệ còn mua lại doanh nghiệp và mở rộng hợp tác hạ tầng. Alphabet đang chuẩn bị thâu tóm công ty trung tâm dữ liệu Intersect trong thương vụ tiền mặt trị giá 4,75 tỷ USD, bao gồm cả nợ.

Theo Daniel Smart, CEO The Green Recruitment Company, các vị trí như quản lý dự án, xây dựng và thu mua đất đang được săn đón, song phần lớn được tuyển theo hợp đồng ngắn hạn để phục vụ giai đoạn xây dựng ban đầu. “Họ sẵn sàng sở hữu và vận hành dự án năng lượng, nhưng việc xây dựng không phải là hoạt động cốt lõi, nên thường thuê ngoài,” ông nói.

“Giai đoạn hai sẽ là tối ưu hiệu quả năng lượng cho trung tâm dữ liệu, nhưng hiện tại ưu tiên hàng đầu vẫn là có đủ điện,” Smart nhận định.

Việc tìm kiếm nhân tài năng lượng đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu. Ảnh: Blue Planet Studio/Shutterstock

Áp lực lên thị trường nhân lực năng lượng

Cuộc đua của Big Tech đang tạo ra áp lực lớn với các công ty tiện ích và năng lượng truyền thống, vốn phải cạnh tranh với tiềm lực tài chính vượt trội và mức lương hấp dẫn từ ngành công nghệ.

Jeff Anderson, Giám đốc phát triển kinh doanh tại Taylor Hopkinsons, cho biết nhiều chuyên gia hạ tầng năng lượng đang nghiêm túc cân nhắc chuyển sang lĩnh vực trung tâm dữ liệu và công nghệ. “Trong ngắn hạn, thị trường nhân tài sẽ rất khan hiếm. Các kỹ năng như chiến lược năng lượng, PPA hay kết nối lưới điện vốn đã thiếu hụt trong ngành tiện ích và năng lượng tái tạo,” ông nói.

Theo Morningstar, nhu cầu điện tăng mạnh cũng mở ra cơ hội cho các công ty tiện ích, khi Big Tech dần chuyển từ thâu tóm sang hợp tác chiến lược. “Khối lượng năng lượng này quá lớn để họ tự làm một mình,” nhà phân tích Travis Miller nhận định.

Thực tế, Amazon, Google, Microsoft và Meta đã ký hàng loạt thỏa thuận mua bán điện, trong đó có cả năng lượng hạt nhân. Mới đây, Meta ký thỏa thuận với Oklo, Vistra và TerraPower, khiến cổ phiếu Oklo và Vistra tăng hơn 17%.

Đáng chú ý, Meta đã nộp hồ sơ lên Ủy ban Điều tiết Năng lượng Liên bang Mỹ (FERC) để trở thành nhà kinh doanh điện, tương tự Amazon, Google và Microsoft, đây là những công ty đã được cấp phép bán điện dư thừa trở lại lưới điện.

“Có những công ty công nghệ đang chuyển mình thành công ty năng lượng,” Daniel Smart nhận xét. “Trước mắt là phục vụ nội bộ, nhưng về lâu dài, họ hoàn toàn có thể bán điện cho thị trường nếu hạ tầng cho phép.”