 |
Trong vòng vài năm trở lại đây, hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ Đông Nam Á không chỉ chạy đua về quy mô người dùng hay vốn đầu tư mà bắt đầu đặt lợi nhuận và hiệu quả vận hành lên hàng đầu. Trước sức ép từ thị trường vốn “thắt van”, nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn nhỏ trong khu vực đã bước qua giai đoạn lỗ kéo dài, ghi nhận lợi nhuận hoặc cải thiện dòng tiền đáng kể là minh chứng cho sự trưởng thành của nền kinh tế số tại khu vực.
GoTo (Indonesia): từ thua lỗ sang EBITDA dương
GoTo Group - tập đoàn công nghệ Indonesia sở hữu Gojek (ride-hailing, giao đồ ăn) và nền tảng thương mại vừa ghi dấu mốc quan trọng khi báo cáo lợi nhuận EBITDA điều chỉnh dương trong năm 2024, đạt khoảng Rp386 tỷ (~23,5 triệu USD) sau nhiều năm thua lỗ nặng nề. Đồng thời, doanh thu của GoTo tăng khoảng 30% trong cùng kỳ, còn tổng giá trị giao dịch (GMV) nhảy vọt 58% so với năm trước. Đây được xem là bước ngoặt của một “kỳ lân” Đông Nam Á trong hành trình tối ưu chi phí và tái cấu trúc kinh doanh.
Sea Limited (Singapore): lãi ròng và tăng trưởng ấn tượng
Tập đoàn công nghệ Sea Limited - chủ sở hữu của Shopee, Garena và SeaMoney đã ghi nhận lợi nhuận ròng hơn 447 triệu USD trong năm 2024, trong bối cảnh doanh thu tăng gần 29% lên khoảng 16,8 tỷ USD. Tất cả ba bộ phận chính của Sea đều đạt lợi nhuận EBITDA điều chỉnh dương, với Shopee – nền tảng thương mại điện tử đạt GMV hơn 100 tỷ USD, tăng 28% so với năm trước.
Trong năm 2025, Sea tiếp tục thể hiện sức bật khi doanh thu Q2 đạt khoảng 5,3 tỷ USD, tăng 38% so với cùng kỳ, nhờ sự phục hồi mạnh mẽ của cả e-commerce, gaming và dịch vụ tài chính số.
Dù vẫn báo lỗ ròng theo chuẩn kế toán, Grab Holdings - siêu ứng dụng đa dịch vụ đã liên tục cải thiện dòng tiền và EBITDA điều chỉnh, từ âm năm 2023 sang dương khoảng 313 triệu USD vào 2024, tăng 76% so với cùng kỳ. Doanh thu của Grab trong năm 2024 đạt gần 2,8 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm trước. Đáng chú ý, công ty cũng tạo ra dòng tiền hoạt động lên tới 852 triệu USD, gấp gần 10 lần so với năm 2023.
Trong quý 3/2025, Grab tiếp tục duy trì đà tăng doanh thu khi ghi nhận con số 873 triệu USD, cao hơn dự báo thị trường, đồng thời nâng dự báo lợi nhuận EBITDA cho cả năm trong khoảng 490-500 triệu USD.
Chuyển dịch sang dịch vụ tài chính - động lực sinh lời mới
Một trong những điểm chung trong chiến lược tăng trưởng lợi nhuận của các “ông lớn” công nghệ Đông Nam Á là đẩy mạnh dịch vụ tài chính số.
SeaMoney (nay là Monee) - bộ phận tài chính của Sea đạt doanh thu khoảng 2,4 tỷ USD trong năm 2024, tiếp tục tăng xấp xỉ 58% trong quý đầu 2025 và có khoản cho vay khách hàng lên tới 5,8 tỷ USD tính đến cuối tháng 3/2025.
Grab Financial Services ghi nhận doanh thu khoảng 253 triệu USD năm 2024, tăng 44%, đồng thời tổng giá trị khoản vay của người dùng và đối tác đạt hơn 566 triệu USD.
GoTo Financial Services với ứng dụng GoPay cũng có doanh thu tăng trưởng mạnh và đóng góp lớn hơn vào biên lợi nhuận tổng nhóm.
Hệ sinh thái startup nhỏ và trung: lợi nhuận sớm, chi phí hiệu quả
Bên cạnh các tập đoàn lớn, nhiều startup regional với mô hình rõ ràng đã đến sớm giai đoạn sinh lời, điển hình như các công ty bán lẻ số hóa hoặc fintech vừa và nhỏ tại Thái Lan, Malaysia hay Philippines. Nhiều doanh nghiệp trong số này tập trung vào tối ưu chi phí marketing, kiểm soát tồn kho và đẩy mạnh phân khúc trả phí, giúp họ đạt lãi nhanh hơn các mô hình “đốt vốn” truyền thống.
Các dữ liệu cho thấy xu hướng đầu tư vào công nghệ Đông Nam Á đang dịch chuyển rõ rệt: nhà đầu tư ưu tiên các công ty có chiến lược kiếm tiền rõ ràng, kiểm soát chi phí chặt chẽ và dòng tiền dương hơn là chỉ tập trung vào tăng trưởng người dùng. Báo cáo gần đây về tài trợ công nghệ cho thấy vốn đầu tư toàn khu vực trong 9 tháng đầu năm 2025 chỉ đạt ~2,6 tỷ USD, giảm mạnh so với các giai đoạn trước, phản ánh kỳ vọng cao hơn về hiệu quả sử dụng vốn.
Đông Nam Á đang chứng kiến một cuộc chuyển dịch chiến lược sâu rộng trong hệ sinh thái công nghệ, từ mô hình “đốt tiền vì tăng trưởng” sang tập trung vào lợi nhuận và bền vững tài chính. Các công ty công nghệ lớn như Sea Limited, GoTo và Grab đều đang ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực hơn, trong khi các startup nhỏ hơn biết cách tối ưu hoạt động để sớm tạo ra lợi nhuận. Đây được xem là một bước trưởng thành quan trọng cho khu vực, mở ra triển vọng đầu tư lâu dài thay vì chỉ chạy theo các con số người dùng ảo.
| Việt Nam: Nhiều “kỳ lân” tiến sát điểm hòa vốn Tại Việt Nam, dù chưa có nhiều startup công nghệ công bố lợi nhuận rõ ràng, một số doanh nghiệp đã tiến rất gần đến ngưỡng hòa vốn. VNG Corporation, với hệ sinh thái từ game, Zalo đến điện toán đám mây, vẫn duy trì dòng tiền ổn định từ mảng trò chơi trực tuyến. VNPAY và MoMo là hai đại diện lớn của fintech Việt – sở hữu mạng lưới thanh toán rộng khắp, doanh thu tăng trưởng đều và được đánh giá là đã vượt qua giai đoạn “đốt tiền” khốc liệt nhất. Trong khi đó, Sky Mavis, nhà phát triển Axie Infinity, dù chịu tác động mạnh từ chu kỳ suy giảm của thị trường Web3, vẫn tạo ra doanh thu đáng kể từ hạ tầng blockchain và các sản phẩm liên quan. Lợi nhuận trở thành thước đo sống còn Giới phân tích cho rằng, sự chuyển dịch từ “tăng trưởng bằng mọi giá” sang “tăng trưởng có lợi nhuận” là bước trưởng thành tất yếu của hệ sinh thái startup Đông Nam Á. “Nhà đầu tư hiện không còn kiên nhẫn với những mô hình chỉ kể câu chuyện tăng trưởng người dùng. Lợi nhuận, hoặc ít nhất là con đường rõ ràng tới lợi nhuận, mới là yếu tố quyết định”, một chuyên gia đầu tư mạo hiểm khu vực nhận định. Trong giai đoạn tới, thị trường được dự báo sẽ tiếp tục sàng lọc mạnh mẽ, chỉ giữ lại những công ty có mô hình kinh doanh bền vững, quản trị chi phí tốt và khả năng tạo dòng tiền thật. Với các startup công nghệ Đông Nam Á, cuộc chơi đã sang hiệp mới, nơi lợi nhuận là giấy thông hành quan trọng nhất. |
