Hội thảo do Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành chủ trì, với sự tham dự của khoảng 150 đại biểu đến từ các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo, hiệp hội ngành nghề và cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực lạnh và điều hòa không khí; doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu các chất được kiểm soát; doanh nghiệp sở hữu thiết bị lạnh công suất lớn; cơ quan hải quan, đại lý làm thủ tục hải quan.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan đầu mối quốc gia thực hiện Công ước Vienna và Nghị định thư Montreal tại Việt Nam, đồng thời là cơ quan chủ quản Dự án SMS-MP.
Dự án do Quỹ Đa phương thi hành Nghị định thư Montreal tài trợ không hoàn lại thông qua Ngân hàng Thế giới, với Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) là cơ quan phối hợp thực hiện, triển khai trong giai đoạn 2026-2031.
Góp phần giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng
Phát biểu tại hội thảo, Phó Cục trưởng phụ trách Cục Biến đổi khí hậu Nguyễn Tuấn Quang cho biết, kể từ khi tham gia Công ước Vienna và Nghị định thư Montreal năm 1994, Việt Nam luôn thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế về bảo vệ tầng ozone.
Theo ông Nguyễn Tuấn Quang, với sự hỗ trợ của Quỹ Đa phương thi hành Nghị định thư Montreal cùng các đối tác quốc tế, đặc biệt là Ngân hàng Thế giới và UNEP, Việt Nam đã từng bước hoàn thiện hệ thống chính sách, tăng cường quản lý xuất nhập khẩu các chất được kiểm soát, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao nhận thức về bảo vệ tầng ozone cũng như giảm phát thải khí nhà kính.
![Khởi động dự án quản lý bền vững các chất được kiểm soát theo Nghị định thư Montreal]( "Khởi động dự án quản lý bền vững các chất được kiểm soát theo Nghị định thư Montreal") |
| Quang cảnh hội thảo. |
Ông Nguyễn Tuấn Quang nhấn mạnh, trong bối cảnh nhu cầu làm mát phục vụ phát triển kinh tế - xã hội ngày càng gia tăng, việc triển khai Dự án SMS-MP có ý nghĩa quan trọng trong thúc đẩy chuyển đổi công nghệ làm lạnh thân thiện với khí hậu, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng sức cạnh tranh cho ngành lạnh, điều hòa không khí của Việt Nam.
Theo mục tiêu của dự án, Việt Nam sẽ loại trừ 97,5% mức tiêu thụ cơ sở các chất HCFC từ năm 2030 và giảm 10% mức tiêu thụ cơ sở các chất HFC từ năm 2029.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, dự án tập trung vào bốn nhóm hoạt động trọng tâm gồm phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật trong lĩnh vực lạnh và điều hòa không khí; thúc đẩy chuyển đổi công nghệ sử dụng môi chất lạnh có tiềm năng làm nóng lên toàn cầu thấp; nghiên cứu, hoàn thiện chính sách quản lý HFC; đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ làm mát thân thiện với khí hậu và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.
Ngoài ra, dự án còn hướng tới nâng cao năng lực quản lý nhà nước, kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu các chất được kiểm soát, phòng chống buôn bán trái phép, đào tạo và cấp chứng chỉ cho đội ngũ kỹ thuật viên ngành lạnh nhằm giảm rò rỉ môi chất lạnh, bảo đảm an toàn lao động và nâng cao hiệu quả vận hành thiết bị.
Quyền Giám đốc vận hành Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam Nguyễn Duy Sơn đánh giá, Dự án SMS-MP sẽ trực tiếp hỗ trợ quá trình thay thế các chất làm lạnh có tiềm năng gây nóng lên toàn cầu cao trong cả hệ thống điều hòa không khí cố định và di động.
Theo ông Nguyễn Duy Sơn, dự án cũng giúp nâng cao năng lực kiểm soát hoạt động buôn bán bất hợp pháp các chất được kiểm soát, đồng thời phát triển hệ thống đào tạo nghề nhằm xây dựng đội ngũ kỹ thuật viên có trình độ cao, đáp ứng yêu cầu bảo dưỡng thiết bị an toàn và hiệu quả.
Ông Nguyễn Duy Sơn cho biết: "Đến khi dự án hoàn thành vào cuối năm 2031, chúng ta sẽ cắt giảm được lượng phát thải hằng năm lên tới 6,1 triệu tấn CO₂ tương đương. Đây là đóng góp thiết thực của Việt Nam hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng '0' vào năm 2050. Hàng nghìn kỹ thuật viên được đào tạo và cấp chứng chỉ cũng sẽ có cơ hội nâng cao tay nghề, tiếp cận việc làm và cải thiện thu nhập."
Tăng cường phối hợp liên ngành để triển khai dự án
Tại Hội thảo, Cục Biến đổi khí hậu cùng các cơ quan như Cục Hải quan, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Cục Đường sắt Việt Nam và Công ty Cổ phần Vận tải đường sắt đã trao đổi về định hướng hợp tác và cơ chế phối hợp trong triển khai các hoạt động của Dự án.
Các nội dung trao đổi tập trung vào chia sẻ thông tin, tăng cường năng lực cán bộ hải quan, phát triển chương trình đào tạo và nâng cao năng lực đội ngũ kỹ thuật viên, cũng như thử nghiệm, đánh giá và từng bước chuyển đổi công nghệ sử dụng môi chất lạnh có giá trị tiềm năng làm nóng lên toàn cầu thấp trong hệ thống điều hòa không khí trên toa xe đường sắt.
Việc triển khai Dự án đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước về môi trường, hải quan, giáo dục nghề nghiệp, đường sắt, khoa học và công nghệ, năng lượng; các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, hội, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp. Sự tham gia tích cực của các bên liên quan là điều kiện quan trọng để bảo đảm các kết quả của Dự án được duy trì, nhân rộng và phát huy hiệu quả lâu dài.
Trong điều kiện là một nước đang phát triển và chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu, Việt Nam đã và đang thể hiện quyết tâm cao trong bảo vệ tầng ozone, giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện các nghĩa vụ theo Nghị định thư Montreal.
Việc triển khai Dự án SMS-MP sẽ góp phần hỗ trợ Việt Nam thực hiện đồng thời các mục tiêu về bảo vệ tầng ozone, chuyển đổi công nghệ, nâng cao hiệu quả năng lượng, phát triển nguồn nhân lực xanh và tăng cường năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp; qua đó hướng tới môi trường sống an toàn, nền kinh tế phát thải thấp và phát triển bền vững.
