Tại Los Angeles, nhiều nền tảng tuyển dụng lao động tự do đã triển khai chương trình thu thập dữ liệu chuyển động bằng cách yêu cầu người tham gia đeo camera gắn trên đầu hoặc cổ tay. Thiết bị này ghi lại toàn bộ quá trình làm việc nhà dưới góc nhìn thứ nhất, sau đó chuyển đổi thành dữ liệu phục vụ phát triển AI vật lý, lĩnh vực tập trung vào việc giúp robot có khả năng quan sát, học hỏi và tái hiện hành động của con người.
Theo các đơn vị tuyển dụng, mỗi người tham gia có thể nhận khoảng 80 USD cho hai giờ quay video đạt yêu cầu. Mức thù lao này được đánh giá là tương đối hấp dẫn đối với lao động tự do, đặc biệt trong bối cảnh các công việc ngắn hạn truyền thống như giao hàng hay phục vụ thời vụ ngày càng cạnh tranh.
Nhiều người xem đây là cách tận dụng chính sinh hoạt thường ngày để tạo thêm thu nhập. Thay vì thực hiện công việc chuyên biệt, họ chỉ cần ghi lại những gì vốn dĩ vẫn làm mỗi ngày.
 |
| Người lao động tự do sẽ đeo một thiết bị camera nhằm ghi lại hoạt động hàng ngày của mình. Ảnh: SCMP |
Một số gia đình thậm chí cùng tham gia để gia tăng thu nhập, biến căn bếp hay phòng khách thành “phòng thí nghiệm dữ liệu” cho AI. Những thao tác như thái rau, khuấy thức ăn hay dọn dẹp được ghi lại chi tiết, cung cấp cho hệ thống máy học những thông tin mà dữ liệu văn bản hoặc hình ảnh thông thường không thể thay thế.
Khác với các chatbot học từ dữ liệu internet, robot cần hiểu chính xác cách con người tương tác với môi trường vật lý. Những hành động tưởng chừng đơn giản như cầm miếng bọt biển, mở vòi nước hay chuyển từ việc nấu ăn sang xử lý một tình huống bất ngờ đều chứa nhiều lớp thông tin về lực tay, góc chuyển động và phản xạ tình huống. Đây là những yếu tố quan trọng để robot có thể hoạt động linh hoạt ngoài đời thực.
Nhu cầu dữ liệu này đang thúc đẩy sự hình thành một “nền kinh tế vi mô” mới xoay quanh việc ghi lại hành vi con người. Bên cạnh các nền tảng trung gian, nhiều công ty công nghệ và startup cũng đầu tư phát triển thiết bị chuyên dụng nhằm thu thập dữ liệu chính xác hơn, như cảm biến đo chuyển động cơ bắp hoặc camera theo dõi góc nhìn chi tiết. Các hệ thống này không chỉ ghi lại hình ảnh mà còn phân tích cách cơ thể con người vận hành trong từng thao tác cụ thể.
Dữ liệu thu thập được phục vụ cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt trong lĩnh vực robot hình người. Các tập đoàn công nghệ lớn và nhiều startup đang đẩy mạnh đầu tư nhằm phát triển thế hệ robot có thể thay thế con người trong một số công việc nhất định. Giới phân tích dự báo thị trường robot hình người toàn cầu có thể đạt quy mô hàng chục tỷ USD trong thập kỷ tới, tạo động lực mạnh mẽ cho việc thu thập và tối ưu hóa dữ liệu đầu vào.
Tuy nhiên, xu hướng này cũng làm dấy lên nhiều tranh luận. Một số ý kiến lo ngại rằng chính những người cung cấp dữ liệu đang góp phần đào tạo các hệ thống có thể thay thế họ trong tương lai. Khi robot ngày càng thành thạo các công việc gia đình và dịch vụ cơ bản, nguy cơ tự động hóa lan rộng sang nhiều lĩnh vực lao động phổ thông trở nên rõ ràng hơn.
 |
| Dù tiềm ẩn rủi ro, lao động tự do vẫn tham gia nhờ tính linh hoạt và thu nhập nhanh. Ảnh: SCMP |
Bên cạnh đó, vấn đề quyền riêng tư cũng được đặt ra khi các hoạt động cá nhân trong không gian sống bị ghi lại và chia sẻ cho bên thứ ba. Dù các công ty thường cam kết bảo mật và chỉ sử dụng dữ liệu cho mục đích huấn luyện AI, không ít người vẫn tỏ ra thận trọng với hình thức công việc này.
Dẫu vậy, nhiều lao động tự do vẫn lựa chọn tham gia do tính linh hoạt và thu nhập nhanh. Họ cho rằng công nghệ luôn đi kèm cả cơ hội lẫn thách thức. Việc xuất hiện những công việc mới, dù mang tính tạm thời, cũng phần nào giúp họ thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động.
Giới chuyên gia nhận định xu hướng này có thể tiếp tục mở rộng khi nhu cầu phát triển AI vật lý gia tăng. Trong ngắn hạn, việc thu thập dữ liệu từ con người vẫn là giải pháp hiệu quả nhất để giúp robot học hỏi các kỹ năng phức tạp. Về dài hạn, sự phát triển của công nghệ có thể làm thay đổi cấu trúc lao động, buộc người lao động phải liên tục cập nhật kỹ năng để không bị thay thế.
Việc quay video sinh hoạt hằng ngày để huấn luyện robot cho thấy ranh giới giữa đời sống cá nhân và nền kinh tế số đang ngày càng thu hẹp. Khi những hành động đơn giản nhất cũng có thể trở thành dữ liệu có giá trị, cách con người làm việc và kiếm tiền đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi mới, gắn chặt hơn với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.
