Từ xưởng dệt New York đến nghị trường quốc tế
Ít ai ngờ rằng ngày 8/3 không bắt đầu từ nghị trường hay phòng họp sang trọng, mà khởi nguồn từ tiếng thoi dệt và mồ hôi của hàng nghìn nữ công nhân tại thành phố New York vào cuối thế kỷ 19. Cuối thế kỷ đó, chủ nghĩa tư bản ở Mỹ đã phát triển một cách mạnh mẽ. Nền kỹ nghệ đã thu hút nhiều phụ nữ và trẻ em vào các nhà máy, xí nghiệp. Chủ xưởng trả lương rẻ mạt, giờ làm không có giới hạn, miễn sao thu về nhiều sản phẩm nhất có thể. Không chịu đựng thêm, các nữ công nhân ngành dệt cùng nhau đứng dậy đấu tranh ngay trên đường phố New York vào ngày 8/3/1857.
![Ý nghĩa và nguồn gốc ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 là thông tin được nhiều người quan tâm.]( "Ý nghĩa và nguồn gốc ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 là thông tin được nhiều người quan tâm.") |
| Ý nghĩa và nguồn gốc ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 là thông tin được nhiều người quan tâm. |
Tháng 3/1859, những nữ công nhân này thành lập công đoàn đầu tiên để tự bảo vệ quyền lợi. Nửa thế kỷ sau, ngày 8/3/1908, 15.000 phụ nữ lại xuống đường với ba đòi hỏi rõ ràng: tăng lương, giảm giờ làm và chấm dứt lao động trẻ em. Đảng Xã hội Hoa Kỳ liền lấy ngày 28/2/1909 làm Ngày Quốc tế phụ nữ lần đầu tiên.
Năm 1910, tại Hội nghị phụ nữ quốc tế quy tụ 100 đại biểu từ 17 quốc gia, bà Clara Zetkin, nhà hoạt động người Đức, đề nghị chọn một ngày cố định để toàn thế giới tưởng nhớ những người phụ nữ đã đấu tranh không mệt mỏi. Đại hội đồng thuận lấy ngày 8/3, gắn với ba khẩu hiệu: "Ngày làm 8 giờ. Việc làm ngang nhau. Bảo vệ bà mẹ và trẻ em." Đó là lúc ngày 8/3 chính thức có tên trên bản đồ lịch sử nhân loại.
Năm 1917, phụ nữ tại Petrograd xuống đường biểu tình, thổi bùng ngọn lửa cho cuộc Cách mạng Nga. Nga khi đó dùng lịch Julian nên sự kiện diễn ra ngày 23/2 theo lịch Nga, tức đúng ngày 8/3 theo lịch Gregorian phương Tây mà cả thế giới đang dùng
![Ngày Quốc tế phụ nữ 8/3: Nguồn gốc, lịch sử và ý nghĩa ít người biết]( "Ngày Quốc tế phụ nữ 8/3: Nguồn gốc, lịch sử và ý nghĩa ít người biết") |
| Hàng nghìn phụ nữ xuống đường tuần hành tại New York ngày 8/3/1975 dưới biểu ngữ Liên minh Ngày Quốc tế phụ nữ, đúng năm Liên Hợp Quốc phát động Năm Quốc tế phụ nữ toàn cầu. Ảnh: Tư liệu |
Năm 1975, Liên Hợp Quốc phát động Năm Quốc tế phụ nữ và triệu tập hội nghị phụ nữ đầu tiên tại thành phố Mexico. Đến năm 1977, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc chính thức đề nghị các quốc gia thành viên công nhận ngày 8/3 là Ngày Quyền của phụ nữ và Hòa bình quốc tế, đặt dấu son pháp lý cho ngày lễ này trên phạm vi toàn cầu.
Ý nghĩa với người Việt và cả thế giới
Tại Việt Nam, ngày 8/3 mang thêm một tầng ý nghĩa riêng, gắn với tinh thần của Hai Bà Trưng, hai vị nữ tướng đầu tiên trong lịch sử đã phất cờ khởi nghĩa đánh đuổi giặc ngoại xâm phương Bắc. Ý chí quật cường của phụ nữ Việt bắt rễ từ truyền thống đó và lan truyền qua từng thế hệ cho đến ngày nay.
![Ngày Quốc tế phụ nữ 8/3: Nguồn gốc, lịch sử và ý nghĩa ít người biết]( "Ngày Quốc tế phụ nữ 8/3: Nguồn gốc, lịch sử và ý nghĩa ít người biết") |
| Phụ nữ nhiều thành phần, tôn giáo cùng cầm hoa rực rỡ, tươi cười chào đón ngày Quốc tế phụ nữ 8/3, minh chứng cho tinh thần đoàn kết vượt qua mọi ranh giới văn hóa và tín ngưỡng. Ảnh: Reuters |
Ở nhiều quốc gia, ngày 8/3 là một trong những ngày lễ lớn nhất năm. Hội thảo, tuần hành và hòa nhạc diễn ra khắp nơi với các chủ đề sát thực tế như bình đẳng lương thưởng, cơ hội học tập, thăng tiến nghề nghiệp và điều kiện an sinh xã hội. Đáng chú ý, ngày Quốc tế nam giới cũng được kỷ niệm vào ngày 19/11 hằng năm, cho thấy bình đẳng giới là trách nhiệm chung của toàn xã hội, không phải cuộc chiến của riêng ai.
Hơn 160 năm từ cuộc đình công của những nữ công nhân dệt New York, ngày 8/3 đã đi một hành trình dài từ tiếng nói phản kháng trong xưởng máy tới biểu tượng toàn cầu về phẩm giá và quyền con người của phụ nữ.
