Đây là khẳng định của bà Angela Pratt - Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam tại Hội thảo “Cung cấp thông tin về tăng cường thực thi Nghị quyết của Quốc hội về quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng”, được Cục Báo chí (Bộ VHTT&DL) phối hợp với Tổ chức HealthBridge tại Việt Nam tổ chức chiều ngày 1/12.
 |
| Đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam TS. Angela Pratt phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Hải Yến |
Theo bà Angela Pratt, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng có những rủi ro sức khỏe có thể nghiêm trọng. Ngoài những tác động lâu dài (bao gồm ung thư, bệnh tim và phổi, tiêu thụ nicotine), ở trẻ em và thanh thiếu niên các sản phẩm này có tác động đặc biệt có hại đến sự phát triển não bộ, gây hậu quả lâu dài như rối loạn học tập và rối loạn dạng lo âu. Đến nay đã có 42 quốc gia cấm thuốc lá điện tử, 24 quốc gia cấm thuốc lá nung nóng.
Tại Việt Nam, tình trạng sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang có gia tăng. Số liệu thống kê của Bộ Y tế cho thấy, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh ở nhóm tuổi 13 đến 17 tăng từ 2,6% (năm 2019) lên 8,2% (năm 2023); ở nhóm 13 đến 15 tuổi, tỷ lệ đã tăng hơn gấp đôi từ 3,5% (năm 2022) lên 8% (năm 2023)... Những con số này là lời cảnh báo rõ ràng về mức độ nguy hại và tốc độ lan rộng của sản phẩm này trong thanh thiếu niên.
 |
| Phó Cục trưởng Cục Báo chí Đặng Khắc Lợi phát biểu tại hội thảo. |
Theo TS. Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), hút thuốc lá điện tử làm tăng sự bắt đầu hút thuốc lá thông thường ở thiếu niên. Hút thuốc lá điện tử ở tuổi 14 làm tăng nguy cơ hút thuốc lá thông thường ở tuổi 17. Các hóa chất trong hơi thuốc lá điện tử có số lượng lớn, gây phát sinh nhiều loại bệnh/ngộ độc mới nổi, thậm chí y học chưa biết và không thể dự đoán.
Thống kê từ Bệnh viện Bạch Mai cho thấy, sau khi lệnh cấm có hiệu lực, số ca cấp cứu liên quan đến các sản phẩm này tại Bệnh viện giảm 70%. Ngoài ra, việc quảng bá các sản phẩm này bởi những người có ảnh hưởng trên các mạng xã hội, trên các kênh trực tuyến đã giảm hoặc dừng lại hẳn.
 |
| Giám đốc Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai TS. Nguyễn Trung Nguyên phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Hải Yến |
Ông Vũ Trung Hiếu – Đại diện Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) cho biết, Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội về hoạt động chất vấn tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV quy định cấm toàn diện sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, được thông qua ngày 30/11/2024 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Bên cạnh đó, pháp luật đã có quy định xử phạt hình sự hoặc hành chính đối với các hành vi vi phạm liên quan đến sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Tuy nhiên, đại diện của WHO cảnh báo, tại dự án Luật Đầu tư (sửa đổi) đang được Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 10, có đề xuất cho phép các nhà máy sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng để xuất khẩu. Trước đề xuất này, WHO cho rằng cần đảm bảo lệnh cấm được phản ánh đầy đủ trong Luật Đầu tư (sửa đổi) bằng cách đưa việc kinh doanh các sản phẩm này vào danh sách ngành, nghề bị cấm và không có ngoại lệ.
 |
| Quang cảnh hội thảo. |
"Cần đảm bảo lệnh cấm được phản ánh đầy đủ trong Luật Đầu tư sửa đổi bằng cách đưa việc kinh doanh các sản phẩm này vào danh sách ngành, nghề bị cấm, không có ngoại lệ. Điều này hướng tới tránh những mâu thuẫn pháp lý, thách thức thực thi và rủi ro buôn lậu. Nếu cho phép sẽ gây khó khăn cho thực thi, tăng tổn phí sức khỏe, kinh tế", bà Angela Pratt khẳng định.
Nhấn mạnh đến vai trò của báo chí và truyền thông trong việc thực hiện Nghị quyết của Quốc hội cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, ông Đặng Khắc Lợi – Phó Cục trưởng Cục Báo chí khẳng định, để Nghị quyết của Quốc hội đi vào cuộc sống và được thực thi hiệu quả vai trò của báo chí, truyền thông có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc cung cấp thông tin chính xác, khoa học về tác hại của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng; phản ánh tình hình vi phạm, các chiêu trò quảng cáo, kinh doanh trái phép; tuyên truyền quy định pháp luật đến người dân; góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin, ý thức chấp hành và sự ủng hộ đối với quy định của Nhà nước để bảo vệ thế hệ trẻ.
