| AI và Starlink đang buộc ngành viễn thông Việt Nam thay đổi Điện thoại kết nối vệ tinh phủ vùng không sóng khắp châu Á Điện thoại kết nối vệ tinh Starlink dùng được tại Philippines từ 31/8 |
C114, trang thông tin chuyên ngành về công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) của Trung Quốc, dẫn báo cáo mới của Omdia cho rằng Starlink có thể mở rộng từ kết nối vệ tinh sang thị trường mạng di động mặt đất, qua đó trở thành đối thủ mới mà các nhà mạng toàn cầu cần chuẩn bị phương án ứng phó.
C114 cho biết báo cáo mới của Omdia nhận định kế hoạch của Starlink trong việc tham gia mạng di động mặt đất có thể tác động tới mô hình kinh doanh của các nhà mạng.
 |
| Ảnh: Reddit |
Theo Dario Talmesio, Giám đốc nghiên cứu chiến lược nhà cung cấp dịch vụ và chính sách viễn thông tại Omdia, khả năng Starlink Mobile thu hút khách hàng từ T-Mobile, AT&T và Verizon là có thể xảy ra nhưng chưa chắc chắn. Các nhà mạng tại Hoa Kỳ cũng như trên thế giới cần xây dựng chiến lược phù hợp để hạn chế tác động nếu Starlink mở rộng vai trò từ nhà cung cấp kết nối vệ tinh sang một đối thủ trên thị trường di động.
Theo phân tích được C114 dẫn lại, kế hoạch triển khai các trạm phát nhỏ (small cell) của Starlink chưa phải yếu tố khiến các nhà mạng phải lo ngại nhất.
Các small cell gắn với bộ định tuyến và thiết bị đầu cuối Starlink có thể tạo vùng phủ bổ sung, đặc biệt tại một số khu vực trong nhà hoặc nơi mạng mặt đất chưa đáp ứng tốt. Tuy nhiên, vùng phủ của một trạm phát nhỏ trên mái nhà vẫn có giới hạn, trong khi việc mở rộng thành mạng di động quy mô lớn đòi hỏi Starlink phải đầu tư vào triển khai, vận hành và quản lý số lượng lớn trạm phát.
 |
| Starlink "Mini Router". Ảnh: Starlink |
Việc triển khai và vận hành hệ thống có thể khiến Starlink gặp khó khăn nếu muốn xây dựng một mạng di động mặt đất có phạm vi rộng. Theo Omdia, những mô hình trước đây từng tìm cách chuyển từ kết nối trong nhà sang mạng di động diện rộng cũng chưa tạo được kết quả như kỳ vọng.
Điều khiến các nhà mạng phải lưu ý là Starlink có thể dùng mạng mặt đất để bổ sung cho hệ thống vệ tinh.. Thay vì xây dựng một mạng di động hoàn chỉnh ngay từ đầu, Starlink có thể tập trung vào cung cấp truy nhập di động bán buôn tại những khu vực mạng mặt đất chưa phủ tới hoặc chất lượng kết nối còn hạn chế.
Nếu mô hình này phát triển, Starlink có thể trở thành một lựa chọn bổ sung cho thuê bao của các nhà mạng, qua đó tác động trực tiếp đến khả năng giữ khách hàng và mô hình cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp viễn thông.
C114 cho rằng các nhà mạng hiện vẫn có nhu cầu sử dụng Starlink cho nhiều mục đích như mở rộng vùng phủ D2D, duy trì kết nối khi mạng mặt đất gặp sự cố, cung cấp đường truyền dự phòng cho các địa điểm xa và bảo đảm liên lạc tại những khu vực khó triển khai hạ tầng.
Việc các nhà mạng vừa sử dụng dịch vụ của Starlink, vừa có khả năng phải cạnh tranh với doanh nghiệp này khiến mối quan hệ giữa hai bên trở nên phức tạp hơn. Các nhà mạng hiện có thể hợp tác với Starlink để mở rộng vùng phủ, dự phòng kết nối hoặc cung cấp dịch vụ ở những khu vực mạng mặt đất chưa đáp ứng, nhưng đồng thời phải tính đến khả năng Starlink tham gia sâu hơn vào thị trường di động và cạnh tranh để thu hút khách hàng.
 |
| Vệ tinh Starlink |
Theo C114, Omdia cho rằng Starlink hiện có lợi thế về quy mô chòm vệ tinh, vùng phủ, thông lượng và năng lực mạng. C114 dẫn báo cáo nhận định các nhà mạng vì thế vẫn phải mua một số dịch vụ từ Starlink trong bối cảnh số lượng lựa chọn thay thế trên thị trường vệ tinh chưa nhiều.
Quan hệ giữa Starlink và các nhà mạng có thể trở nên khó khăn hơn nếu Starlink sử dụng vị thế của một nhà cung cấp bán buôn để đàm phán quyền truy nhập vào mạng di động mặt đất. Theo phân tích được C114 dẫn lại, trong một kịch bản giả định, Starlink có thể sử dụng khả năng cung cấp dịch vụ vệ tinh cho thuê bao của nhà mạng làm lợi thế trong các cuộc đàm phán.
Sự phụ thuộc này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các dịch vụ liên lạc khẩn cấp, khôi phục kết nối sau thiên tai và duy trì đường truyền dự phòng cho các hệ thống quan trọng.
Theo C114, tham vọng của Starlink cần được nhìn trong phạm vi rộng hơn kế hoạch triển khai small cell. Starlink từng đặt mục tiêu mở rộng khả năng cung cấp Internet trên quy mô toàn cầu trong vòng một thập kỷ, cho thấy doanh nghiệp có thể tiếp tục tìm kiếm những phương thức mới để tham gia sâu hơn vào thị trường viễn thông.
C114 dẫn nhận định của Omdia, theo đó các nhà mạng cần nhìn rộng hơn kế hoạch triển khai các trạm phát sóng nhỏ, thay vì chỉ xem đây là một dự án riêng lẻ hoặc coi Starlink đơn thuần là doanh nghiệp cung cấp Internet vệ tinh.
Starlink có thể mở rộng hoạt động trong lĩnh vực viễn thông thông qua nhiều yếu tố, từ hạ tầng vệ tinh, mạng mặt đất, phổ tần, chuyển vùng quốc tế đến quyền truy nhập mạng di động bán buôn.
Bên cạnh đó, Starlink còn có quan hệ với Chính phủ Hoa Kỳ thông qua Starshield, cung cấp các dịch vụ liên quan đến an ninh, thông tin liên lạc và quan sát Trái đất. SpaceX cũng cung cấp dịch vụ phóng thương mại cho NASA. Những mối quan hệ này tạo thêm một yếu tố chính sách mà các nhà mạng và cơ quan quản lý cần tính đến khi đánh giá sự phát triển của Starlink.
C114 dẫn Omdia cho biết SpaceX đã vận động Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) vào tháng 5/2026 nhằm thay đổi một số quy định liên quan đến nhiễu giữa hệ thống vệ tinh quỹ đạo không địa tĩnh và vệ tinh địa tĩnh, qua đó tạo điều kiện tăng năng lực của Starlink.
Một ví dụ khác là chương trình BEAD của Mỹ, với tổng ngân sách 42,45 tỷ USD, mở rộng phạm vi công nghệ đủ điều kiện tham gia cung cấp kết nối băng rộng, trong đó có công nghệ vệ tinh. Theo Omdia, vệ tinh sau đó chiếm hơn 20% số vị trí trong các khu vực thuộc chương trình.
Những diễn biến này cho thấy vị thế của Starlink trên thị trường viễn thông có thể chịu tác động từ nhiều yếu tố ngoài công nghệ và giá dịch vụ. Quy định về phổ tần, cấp phép, truy nhập mạng, chuyển vùng và các chương trình hỗ trợ hạ tầng cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của Starlink và các nhà mạng.
 |
| GSMA: Quy định quản lý vệ tinh LEO toàn cầu chưa theo kịp thực tế |
Theo Omdia, trước khả năng Starlink mở rộng hoạt động, các nhà mạng cần giảm sự phụ thuộc vào một nhà cung cấp vệ tinh duy nhất và đánh giá thêm các lựa chọn như Amazon LEO, AST SpaceMobile hoặc mô hình kết hợp giữa vệ tinh GEO và MEO. Việc đa dạng hóa nguồn cung có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn nếu Starlink thay đổi chính sách hoặc mở rộng sang các lĩnh vực mà hiện các nhà mạng đang hợp tác với doanh nghiệp này.
Các nhà mạng cũng cần kiểm soát chặt quyền truy nhập mạng di động bán buôn ở cấp lãnh đạo, đồng thời bảo đảm chuyển vùng quốc tế không trở thành phương án thay thế cho việc Starlink truy nhập trực tiếp vào thị trường nội địa.
Một hướng khác là rà soát kiến trúc mạng trong tương lai, đặc biệt khi doanh nghiệp cân nhắc giảm đầu tư vùng phủ tại khu vực nông thôn và sử dụng kết nối vệ tinh để bổ sung. Những thay đổi này cần được tính toán cùng khả năng Starlink tham gia sâu hơn vào mạng di động, thay vì chỉ xem vệ tinh là giải pháp hỗ trợ vùng phủ.
Omdia cũng khuyến nghị các nhà mạng xem xét cách xây dựng thương hiệu đối với dịch vụ vệ tinh. Thay vì quảng bá trực tiếp thương hiệu Starlink, doanh nghiệp có thể tích hợp dịch vụ vệ tinh vào thương hiệu của mình. Telstra là một ví dụ khi cung cấp dịch vụ dưới tên “Telstra Satellite”, qua đó cho phép nhà mạng thay đổi nhà cung cấp kết nối vệ tinh trong tương lai mà không phải thay đổi cách nhận diện dịch vụ với khách hàng.
Cùng với đó, các nhà mạng có thể kết hợp tài sản phổ tần, hợp tác hoặc mua bán - sáp nhập, phát triển gói dịch vụ và tăng các chương trình giữ chân khách hàng để duy trì lợi thế trên thị trường.
Theo C114, sự xuất hiện của Starlink trong mạng di động không nhất thiết dẫn tới việc doanh nghiệp này ngay lập tức thay thế các nhà mạng truyền thống. Tuy nhiên, khả năng kết hợp mạng vệ tinh với hạ tầng mặt đất đang mở thêm một hướng cạnh tranh mới. Vì vậy, các nhà mạng cần giảm phụ thuộc vào Starlink, đa dạng hóa nguồn cung và chuẩn bị phương án ứng phó trước khi mô hình này được triển khai ở quy mô thương mại lớn.
