| Keysight Chiplet PHY Designer: Giải pháp mô phỏng kết nối IP D2D sang D2D PHY theo chuẩn UCIe™ MWC 2026: Khi AI chiếm ngôi 5G Amazon, AST SpaceMobile và Trung Quốc cùng bước vào cuộc đua vệ tinh D2D |
Báo cáo mới nhất của Ookla cho biết điện thoại kết nối vệ tinh đang phát triển khắp châu Á Thái Bình Dương, đưa sóng liên lạc tới các vùng nằm ngoài tầm phủ của mạng mặt đất.
 |
| Ảnh minh họa. Nguồn: internet |
Theo báo cáo của Ookla, thị trường nhắn tin vệ tinh khu vực bắt đầu hình thành từ tháng 12/2024, khi nhà mạng One NZ của New Zealand chính thức mở dịch vụ trên toàn quốc và trở thành đơn vị đầu tiên trên thế giới vận hành mô hình này ở quy mô cả nước. Chỉ 18 tháng sau, khu vực đã có thêm 06 dịch vụ thương mại chạy trên nền tảng Starlink tại bốn thị trường. Tại Nhật Bản, ba nhà mạng KDDI, SoftBank và NTT docomo cùng cung cấp dịch vụ nhắn tin Starlink miễn phí. Telstra đưa nhắn tin vệ tinh vào các gói cước trả sau tại Australia. Globe là nhà mạng của Philippines khai trương dịch vụ kết nối trực tiếp từ vệ tinh tới thiết bị (D2D) thương mại đầu tiên của Đông Nam Á vào tháng 6/2026.
Báo cáo theo dõi tình hình triển khai dịch vụ này tại Australia, Nhật Bản, New Zealand và Philippines, bốn thị trường có dịch vụ Starlink kết nối trực tiếp đang hoạt động hoặc sắp vận hành, dựa trên dữ liệu quét tín hiệu nền trong giai đoạn từ tháng 1/2025 đến tháng 6/2026.
 |
| Các mốc ra mắt dịch vụ điện thoại kết nối vệ tinh D2D tại châu Á Thái Bình Dương. Nguồn: Ookla |
Dịch vụ Satellite TXT của One NZ ra mắt tháng 12/2024 miễn phí cho khách hàng đủ điều kiện, phủ khoảng 40% diện tích đất liền không có sóng di động New Zealand và vùng biển cách bờ chừng 20 km. Tháng 4/2025, KDDI cung cấp dịch vụ au Starlink Direct, dịch vụ D2D đầu tiên của Nhật Bản, rồi bổ sung truyền dữ liệu ứng dụng vào tháng 8/2025, hỗ trợ một số ứng dụng nhẹ băng thông ngoài nhắn tin, trở thành dịch vụ dữ liệu D2D đầu tiên trên thế giới.
Telstra tung ra sản phẩm nhắn tin vệ tinh đầu tiên của Australia vào đầu tháng 6/2025, One NZ bổ sung dữ liệu ứng dụng gồm cả gọi thoại WhatsApp vào tháng 02/2026. SoftBank và docomo ra mắt tháng 4/2026, đưa Nhật Bản trở thành thị trường duy nhất có ba nhà mạng cùng vận hành dịch vụ Starlink trực tiếp. Globe nối tiếp vào tháng 6/2026 với giấy phép vệ tinh kết nối di động thương mại đầu tiên của Philippines.
Nhiều doanh nghiệp cũng chuẩn bị đưa dịch vụ vệ tinh quỹ đạo tầm thấp vào thị trường châu Á. Rakuten Mobile và AST SpaceMobile đặt mục tiêu triển khai dịch vụ tại Nhật Bản với sự hỗ trợ từ chương trình vệ tinh J LEO của Chính phủ Nhật Bản, có tổng giá trị tài trợ 150 tỷ yên, tương đương khoảng 922 triệu USD. Tuy nhiên, hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ vào tháng 7/2026 cho thấy AST SpaceMobile đã điều chỉnh tiến độ phóng vệ tinh sang đầu năm 2027, khiến thời điểm cung cấp dịch vụ thương mại tại Nhật Bản cũng được lùi sang năm 2027.
Các doanh nghiệp viễn thông tại khu vực cũng đẩy nhanh kế hoạch triển khai dịch vụ vệ tinh kết nối trực tiếp với điện thoại di động thông qua nhiều mô hình hợp tác khác nhau. Smart ký kết với Lynk Global vào tháng 10/2025 và thử nghiệm dịch vụ tại tỉnh Catanduanes của Philippines từ tháng 1/2026. Vodafone Idea ký thỏa thuận hợp tác với AST SpaceMobile để phát triển dịch vụ tại thị trường Ấn Độ vào tháng 6/2025. Tại Australia, Optus công bố hợp tác với SpaceX từ năm 2023 nhưng chưa xác định thời điểm thương mại hóa do còn phụ thuộc tiến độ triển khai mạng vệ tinh của SpaceX và quá trình hoàn tất các thủ tục phê duyệt theo quy định. Trong khi đó, Lynk Global đã cung cấp dịch vụ nhắn tin thương mại cùng bmobile tại quần đảo Solomon và PNCC tại Palau, đưa công nghệ vệ tinh kết nối trực tiếp với điện thoại vào khai thác tại một số thị trường trong khu vực.
Cơ quan quản lý tại nhiều quốc gia trong khu vực cũng điều chỉnh chính sách theo tiến độ phát triển của công nghệ vệ tinh kết nối trực tiếp với điện thoại di động, dù mỗi thị trường lựa chọn một cách tiếp cận riêng. Cơ quan Quản lý Truyền thông và Phương tiện truyền thông Australia (ACMA) xác định dịch vụ này có thể hoạt động trên phạm vi toàn quốc theo giấy phép phổ tần hiện hành mà không cần thực hiện thêm thủ tục cấp phép. Cơ quan Quản lý phổ tần vô tuyến New Zealand áp dụng cơ chế cấp phép đơn giản, cho phép các nhà mạng di động thiết lập giấy phép chuyên biệt cho hoạt động truyền tín hiệu giữa thiết bị cầm tay và vệ tinh. Tại Nhật Bản, Bộ Nội vụ và Truyền thông phê duyệt các thỏa thuận hợp tác với Starlink, đồng thời bố trí nguồn lực tài chính để phát triển hạ tầng vệ tinh như một giải pháp bảo đảm năng lực kết nối quốc gia. Tại Philippines, Ủy ban Viễn thông Quốc gia cấp phép cho Globe triển khai dịch vụ với mục tiêu mở rộng khả năng tiếp cận viễn thông và thu hẹp khoảng cách số.
Số liệu Ookla ghi nhận từ dữ liệu quét tín hiệu nền ẩn danh từ các thiết bị Android, mức độ sử dụng được đo bằng số thiết bị riêng biệt đăng ký trên mạng D2D của Starlink tại mỗi thị trường hằng tháng. Cách thể hiện lấy mốc tháng 7/2025 làm chuẩn 100%, nên con số 200% nghĩa là lượng người dùng phát hiện được đã tăng gấp đôi.
 |
| Điện thoại kết nối vệ tinh D2D tại Australia và New Zealand tăng theo mùa ấm nam bán cầu. Nguồn: Ookla |
Australia dẫn đầu nhịp độ trong nhóm thị trường đã thiết lập, tăng hơn gấp đôi lượng người dùng phát hiện được lên đỉnh 215% so với mốc tháng 7/2025 vào tháng 4/2026. New Zealand, nơi dịch vụ ra mắt sớm hơn từ tháng 12/2024, đi theo quỹ đạo tương tự và đạt đỉnh 192%. Cả hai thị trường duy trì mức cao từ tháng 12/4, đúng mùa ấm ở nam bán cầu, rồi giảm dần khi mùa đông ập đến. Australia kết thúc tháng 6 ở mức 142% còn New Zealand ở mức 117%.
Các dịch vụ này được thiết kế chỉ kích hoạt tại nơi sóng mặt đất không vươn tới, vì vậy hoạt động phát hiện được phản ánh đúng địa điểm và thời điểm con người vượt ra ngoài vùng phủ sóng. Quy luật mùa vụ chung này phản ánh việc người dân Australia và New Zealand tràn ra khỏi vùng phủ sóng trong những tháng ấm để leo núi, câu cá, cắm trại và làm việc tại các vùng hẻo lánh. Quy luật này giống hệt bắc bán cầu, nơi báo cáo D2D trước đây của Ookla ghi nhận số lần phát hiện giảm mạnh khi mùa đông đẩy người ta vào trong nhà.
Dữ liệu từ tháng 1 đến tháng 6/2026 cho thấy điện thoại của người dùng tại Australia và New Zealand duy trì tần suất kiểm tra kết nối với mạng vệ tinh ở mức cao. Trung bình mỗi thiết bị tại Australia ghi nhận 25,7 lần quét mỗi tháng, còn New Zealand đạt 23 lần. Chỉ số này phản ánh số lần điện thoại tự động dò tìm và xác nhận khả năng kết nối với mạng vệ tinh ở chế độ nền, tương đương gần một lần mỗi ngày.
 |
| Tần suất điện thoại kết nối vệ tinh D2D dò tìm mạng theo từng thị trường châu Á Thái Bình Dương. Nguồn: Ookla |
So sánh với các thị trường khác cho thấy mức độ sử dụng dịch vụ vệ tinh kết nối trực tiếp với điện thoại phụ thuộc lớn vào điều kiện phủ sóng của từng quốc gia. Phân tích của Ookla công bố tháng 4/2026, dựa trên dữ liệu đến hết tháng 3/2026, ghi nhận người dùng tại Anh chỉ thực hiện trung bình khoảng 4 lần quét kết nối vệ tinh mỗi tháng. Trong nhóm các thị trường được khảo sát, chỉ có Canada đạt trung bình 29 lần quét mỗi tháng, tương đương Australia và New Zealand. Sự khác biệt này gắn với đặc điểm hạ tầng viễn thông và địa lý. Anh có mạng di động mặt đất phủ rộng nên kết nối vệ tinh chủ yếu phục vụ các khu vực còn khoảng trống phủ sóng.
Trong khi đó, Canada, Australia và New Zealand có diện tích rộng với nhiều vùng nằm ngoài phạm vi phủ sóng của mạng di động mặt đất, khiến các thiết bị thường xuyên dò tìm và kết nối với mạng vệ tinh hơn. Riêng tại Australia, nhiều khu vực nông thôn còn tồn tại khoảng trống phủ sóng trong thời gian dài, buộc chính phủ triển khai các chương trình hỗ trợ mở rộng hạ tầng viễn thông, đồng thời duy trì vai trò của kết nối vệ tinh như giải pháp bổ sung cho mạng di động mặt đất.
Australia cũng đẩy nhanh việc hoàn thiện khung chính sách cho dịch vụ vệ tinh kết nối trực tiếp với điện thoại. Dự luật về nghĩa vụ phủ sóng di động ngoài trời phổ quát do Chính phủ Australia đề xuất hướng tới mở rộng thêm khoảng 5 triệu km² vùng phủ sóng ngoài trời, trong đó công nghệ D2D giữ vai trò quan trọng. Nội dung dự luật tập trung làm rõ việc đưa dịch vụ vệ tinh D2D vào phạm vi nghĩa vụ phủ sóng tối thiểu, vốn trước đây chủ yếu áp dụng đối với mạng di động mặt đất. Dự luật được trình Quốc hội vào tháng 11/2025 và hiện vẫn trong quá trình xem xét, đồng thời đề xuất thời điểm triển khai từ ngày 1/12/2027, khi các nhà mạng Telstra, Optus và TPG phải cung cấp vùng phủ sóng ngoài trời cơ bản theo quy định mới.
Tại Philippines, Globe nhận được sự chấp thuận từ Ủy ban Viễn thông Quốc gia vào ngày 29/6/2026 và khai trương dịch vụ thương mại ngay ngày hôm sau. Thế nhưng dữ liệu quét của Ookla cho thấy các thiết bị đã đăng ký trên mạng D2D của Starlink sớm từ tháng 01/2026. Những lần phát hiện trước khi ra mắt có khả năng ghi lại hoạt động thử nghiệm mạng của nhà mạng, các thiết bị tương thích đăng ký một cách cơ hội cùng những đợt kiểm tra xác thực vùng phủ sóng.
Số lượng thiết bị được ghi nhận trên mạng D2D tăng gần gấp 04 lần từ tháng 01 đến tháng 5/2026, sau đó giảm trong tháng 6 khi các nhà mạng thu hẹp phạm vi thử nghiệm để chuẩn bị cho giai đoạn triển khai thương mại.
 |
| Điện thoại kết nối vệ tinh D2D tại Philippines được ghi nhận trước ngày khai trương thương mại. Nguồn: Ookla |
Philippines trở thành thị trường đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng số lượng thiết bị được ghi nhận kết nối với mạng D2D trong khu vực châu Á Thái Bình Dương. Dữ liệu cho thấy số thiết bị riêng biệt được ghi nhận hằng tháng trên bốn thị trường gồm Australia, New Zealand, Nhật Bản và Philippines tăng hơn năm lần trong giai đoạn từ tháng 7/2025 đến tháng 5/2026, trong đó phần lớn mức tăng đến từ Philippines. Trong cùng khoảng thời gian, tổng số thiết bị được ghi nhận tại Australia, New Zealand và Nhật Bản chỉ tăng 63,1%. Australia từng chiếm 79,9% tổng số thiết bị kết nối D2D của khu vực trong quý IV/2025, nhưng đến quý I/2026, Philippines đã vươn lên dẫn đầu với tỷ trọng 56,1%. Sang quý II/2026, tỷ trọng của Philippines tiếp tục tăng lên 64%, trong khi Australia còn 28,5%, ngay cả khi dịch vụ của Globe chưa hoàn tất tháng vận hành thương mại đầu tiên.
 |
| Philippines dẫn đầu tỷ trọng điện thoại kết nối vệ tinh D2D tại châu Á Thái Bình Dương. Nguồn: Ookla |
Quy mô dân số là một trong những yếu tố lý giải tốc độ tăng số lượng thiết bị kết nối D2D tại Philippines. Quốc gia này có dân số lớn gấp hơn bốn lần Australia, đồng thời sở hữu hàng chục triệu thiết bị Android LTE tương thích đã được đưa vào sử dụng và hàng triệu người dân sinh sống tại các khu vực xa trung tâm hoặc thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, nơi mạng di động mặt đất chưa phủ sóng đầy đủ, theo Globe. Tuy nhiên, khi quy đổi theo quy mô dân số trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 6/2026, số lượng thiết bị được ghi nhận kết nối với mạng D2D tại Philippines vẫn chưa bằng một nửa Australia, trong khi tần suất mỗi thiết bị dò tìm và kết nối với mạng vệ tinh cũng chỉ đạt hơn một phần ba so với Australia.
Thiên tai là một trong những yếu tố thúc đẩy nhu cầu sử dụng dịch vụ vệ tinh kết nối trực tiếp với điện thoại tại Philippines. Trước thời điểm chính thức thương mại hóa, Globe đã kích hoạt dịch vụ sau trận động đất mạnh 7,8 độ xảy ra tại đảo Mindanao ngày 8/6/2026 và mở quyền truy cập miễn phí cho hơn 700.000 thuê bao tại các tỉnh South Cotabato, Sultan Kudarat và Sarangani. Theo Globe, hơn 150.000 thuê bao đã sử dụng dịch vụ trong thời gian hỗ trợ khẩn cấp. Số liệu này phản ánh toàn bộ thuê bao của nhà mạng, trong khi dữ liệu của Ookla chỉ được thu thập từ nhóm thiết bị Android nằm trong phạm vi đo lường, vì vậy hai bộ số liệu không thể so sánh trực tiếp. Dữ liệu của Ookla cũng ghi nhận tỷ trọng thiết bị kết nối D2D được phát hiện tại ba tỉnh chịu ảnh hưởng của động đất tăng từ 11,6% trong tháng 5 lên 21,1% trong tháng 6, thời điểm xảy ra thiên tai, phản ánh nhu cầu kết nối vệ tinh tăng tại khu vực bị ảnh hưởng.
 |
| Bản đồ điện thoại kết nối vệ tinh D2D tại Philippines trong tháng động đất Mindanao 2026. Nguồn: Ookla |
Đặc điểm thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai khiến dịch vụ vệ tinh kết nối trực tiếp với điện thoại trở thành một giải pháp phù hợp tại Philippines. Cơ quan Quản lý Khí quyển, Địa vật lý và Thiên văn Philippines cho biết mỗi năm có khoảng 20 cơn bão nhiệt đới đi vào khu vực trách nhiệm của quốc gia này, làm gia tăng nhu cầu duy trì liên lạc khi mạng di động mặt đất bị gián đoạn do mất điện hoặc hư hỏng hạ tầng. Cuộc thử nghiệm giữa Smart và Lynk Global cũng tập trung vào khả năng mở rộng kết nối đến các khu vực khó tiếp cận và duy trì thông tin liên lạc trong điều kiện thiên tai. Khi cấp phép cho Globe triển khai dịch vụ, Ủy ban Viễn thông Quốc gia Philippines cũng xác định mục tiêu mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ viễn thông và thu hẹp khoảng cách số.
Dù đã triển khai ba dịch vụ Starlink và có hàng chục triệu thiết bị tương thích, Nhật Bản lại ghi nhận số lượng thiết bị kết nối D2D được phát hiện thấp nhất trong nhóm các thị trường khảo sát. Tuy nhiên, kết quả này cần được xem xét trong bối cảnh phương pháp thu thập dữ liệu của Ookla chỉ dựa trên các thiết bị Android được ghi nhận hằng tháng, trong khi thị trường Nhật Bản có tỷ lệ người dùng iPhone rất cao. Vì vậy, dữ liệu chỉ phản ánh một phần thị trường và có phạm vi bao phủ thấp hơn so với Australia, New Zealand hay Philippines. Trong phạm vi mẫu dữ liệu này, số lượng thiết bị kết nối D2D được ghi nhận tại Nhật Bản vào tháng 6/2026 chỉ bằng khoảng một nửa so với tháng 7/2025.
 |
| Điện thoại kết nối vệ tinh D2D tại Nhật Bản duy trì dưới mức tháng 7/2025. Nguồn: Ookla |
Số liệu do các nhà mạng công bố phản ánh phạm vi sử dụng dịch vụ theo cách tiếp cận khác với dữ liệu của Ookla. NTT docomo cho biết có khoảng 5 triệu người dùng kết nối dịch vụ trong 10 tuần kể từ khi ra mắt vào tháng 4/2026, tương đương khoảng 5% trong tổng số 93 triệu thuê bao di động. Thống kê này tính toàn bộ thiết bị đã từng kết nối ít nhất một lần trên cả nền tảng iOS và Android, trong khi Ookla chỉ ghi nhận dữ liệu từ nhóm thiết bị Android thuộc phạm vi đo lường. Mức độ ghi nhận kết nối D2D thấp tại Nhật Bản vì vậy nhiều khả năng phản ánh đặc điểm sử dụng dịch vụ hơn là chất lượng mạng. Với tỷ lệ đô thị hóa cao và vùng phủ sóng di động mặt đất rộng, người dùng ít khi phải di chuyển đến các khu vực không có tín hiệu, trong khi dịch vụ D2D được kích hoạt tự động khi cần thiết, nên số lượng thiết bị được ghi nhận kết nối thấp chủ yếu phản ánh nhu cầu sử dụng trong điều kiện thực tế.
 |
| Giá Starlink Việt Nam cao hơn phần lớn nước Đông Nam Á |
Mạng di động mặt đất hiện phủ sóng hơn 99,9% dân số Nhật Bản, dù phạm vi phủ sóng mới chỉ đạt khoảng 60% diện tích lãnh thổ. Chính khoảng cách giữa độ phủ dân số và độ phủ địa lý đã tạo ra vai trò bổ trợ cho dịch vụ vệ tinh kết nối trực tiếp với điện thoại. Theo KDDI, hầu hết người dùng chỉ sử dụng D2D khi di chuyển đến những khu vực ngoài vùng phủ sóng của mạng di động mặt đất, như vùng núi, khu vực hẻo lánh hoặc trên biển, nên dịch vụ chủ yếu đóng vai trò kết nối dự phòng trong các tình huống cần thiết thay vì phục vụ nhu cầu liên lạc hằng ngày.
Các nhà mạng Nhật Bản hiện định vị D2D như công cụ giữ chân khách hàng thay vì nguồn tạo doanh thu, nhất quán với dự báo của Analysys Mason về mức tăng doanh thu khoảng 1% mỗi năm cho các nhà mạng bổ sung nhắn tin D2D, với giá trị lớn hơn nằm ở việc giảm tỷ lệ rời mạng. Thị trường vẫn đối mặt một bài kiểm tra năng lực. Rakuten và AST SpaceMobile nhắm tới dịch vụ kết hợp cả thoại lẫn dữ liệu, còn hồ sơ tháng 7 năm 2026 của AST đẩy quá trình xây dựng chòm vệ tinh sang đầu năm 2027, khiến thời điểm ra mắt trong khoảng đó nhiều khả năng xảy ra hơn cuối năm 2026. Với mức giá chưa công bố, đợt triển khai sẽ cho thấy liệu năng lực bổ sung có thể kéo người dùng rời khỏi ba dịch vụ nhắn tin miễn phí hay không.
Đặc điểm quỹ đạo của chòm vệ tinh D2D Starlink ảnh hưởng trực tiếp đến phạm vi phủ sóng và chất lượng dịch vụ tại từng thị trường. Các vệ tinh D2D của Starlink hoạt động trên quỹ đạo nghiêng 43 độ và 53 độ so với đường xích đạo, tạo mật độ vệ tinh dày hơn tại các quốc gia thuộc vùng vĩ độ trung bình và giảm dần về khu vực nhiệt đới. Tại các quốc gia nằm gần xích đạo, số vệ tinh xuất hiện trong tầm quan sát ít hơn và thường có góc ngẩng thấp hơn so với đường chân trời, làm giảm khả năng duy trì kết nối so với các khu vực ở vĩ độ cao hơn. Manila, thủ đô của Philippines, nằm ở khoảng 14 độ vĩ Bắc nên chịu tác động từ đặc điểm phân bố quỹ đạo này.
Theo báo cáo của Ookla, dữ liệu cường độ tín hiệu phản ánh rõ sự khác biệt giữa các thị trường. Các mức tín hiệu từ âm 118 dBm trở lên, được xem là mức tín hiệu tốt đối với kết nối vệ tinh và thuộc nhóm 25% giá trị cao nhất trong toàn bộ dữ liệu đo, chiếm 30% tổng số lần ghi nhận tại New Zealand, 27,6% tại Nhật Bản và 27,4% tại Australia. Trong khi đó, tỷ lệ này tại Philippines chỉ đạt 15,5%, đồng thời cường độ tín hiệu trung vị cũng thấp hơn khoảng 2 dB so với các thị trường còn lại. Báo cáo của Ookla cho biết sự khác biệt này chịu tác động của nhiều yếu tố, gồm đặc điểm thiết bị đầu cuối, môi trường đo và phân bố quỹ đạo vệ tinh, trong đó quỹ đạo của chòm vệ tinh D2D Starlink được xem là nguyên nhân có ảnh hưởng lớn nhất. Điều này khiến các quốc gia có nhu cầu sử dụng D2D cao để duy trì liên lạc trong thiên tai, như Philippines, lại hoạt động trong khu vực có mật độ phủ vệ tinh thấp hơn và chất lượng tín hiệu kém hơn. Theo Ookla, khoảng cách này sẽ chỉ được cải thiện khi Starlink tiếp tục bổ sung các vệ tinh có dung lượng và năng lực truyền dẫn cao hơn.
 |
| Vị trí địa lý ảnh hưởng chất lượng tín hiệu điện thoại kết nối vệ tinh D2D các thị trường. Nguồn: Ookla |
Năng lực của các mạng vệ tinh D2D cũng đang được mở rộng thông qua việc tăng số lượng vệ tinh và bổ sung băng tần khai thác. SpaceX cho biết chòm vệ tinh D2D thế hệ đầu với khoảng 650 vệ tinh đã hoàn thiện, đồng thời đặt mục tiêu triển khai thế hệ vệ tinh tiếp theo trong năm 2027 với thông lượng truyền dữ liệu cao gấp khoảng 20 lần và sử dụng phổ tần vệ tinh được tiếp nhận từ EchoStar. Trong khi đó, AST SpaceMobile đã phóng các vệ tinh BlueBird số 8, 9 và 10 vào tháng 6/2026, đồng thời triển khai tích hợp hạ tầng mặt đất tại Nhật Bản, Philippines, New Zealand và Ấn Độ. Tuy nhiên, hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ vào tháng 7/2026 cho thấy mục tiêu đưa khoảng 45 vệ tinh lên quỹ đạo được điều chỉnh sang đầu năm 2027, kéo theo thời điểm cung cấp dịch vụ thương mại vào nửa đầu năm 2027. Theo đánh giá của báo cáo, số lượng vệ tinh hoạt động và tài nguyên phổ tần vẫn là hai yếu tố quyết định năng lực cung cấp dịch vụ trong năm 2027. Khi số vệ tinh tăng, dung lượng mạng cũng được mở rộng, trong khi các dịch vụ hiện nay vẫn sử dụng phần phổ tần di động có băng thông hạn chế do các nhà mạng đối tác cung cấp và được chia sẻ cho toàn bộ người dùng nằm trong vùng phủ sóng của từng vệ tinh.
 |
| Starlink không còn một mình |
Kinh nghiệm triển khai tại châu Á Thái Bình Dương đang hình thành ba hướng tiếp cận khác nhau trong quản lý dịch vụ vệ tinh kết nối trực tiếp với điện thoại. Australia từng bước đưa D2D vào khuôn khổ dịch vụ viễn thông phổ quát, New Zealand và Nhật Bản ưu tiên cơ chế cấp phép linh hoạt cho các mô hình hợp tác giữa nhà mạng và doanh nghiệp vệ tinh. Philippines gắn việc cấp phép với mục tiêu mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ viễn thông và thu hẹp khoảng cách số.
Thực tế triển khai cũng cho thấy mô hình kinh doanh D2D được xây dựng theo đặc điểm phủ sóng của từng thị trường. Tại những quốc gia có nhiều khu vực chưa được mạng di động mặt đất phủ sóng hoặc nhu cầu kết nối tăng theo mùa, các nhà mạng có xu hướng sử dụng D2D để tạo giá trị gia tăng cho các gói cước, trong đó Telstra triển khai dịch vụ dành cho nhóm khách hàng trả sau. Ngược lại, tại các thị trường có hạ tầng viễn thông phát triển và vùng lõm sóng không lớn như Nhật Bản, ba nhà mạng đều xem D2D là tính năng bổ sung nhằm nâng cao trải nghiệm và duy trì khách hàng. Tại Philippines, nơi thường xuyên chịu tác động của thiên tai, Globe lựa chọn mô hình phổ cập dịch vụ với mức giá khởi điểm từ 99 peso Philippines, tương đương khoảng 1,65 USD mỗi tháng, nhằm mở rộng khả năng tiếp cận của người dùng.
Nhiều cột mốc thời gian sẽ kiểm nghiệm cách các thị trường này phát triển từ đây. Rakuten và AST nhắm tới Nhật Bản tiếp theo, dù lịch trình vệ tinh vừa bị trì hoãn của AST chỉ về năm 2027. Optus vẫn là cái tên vắng mặt đáng chú ý nhất khu vực, và sự gia nhập của họ sẽ mang tới cuộc cạnh tranh D2D tại Australia trước thềm nghĩa vụ phủ sóng di động ngoài trời phổ quát, dự kiến khởi động vào tháng 12 năm 2027 theo dự luật hiện đang chờ quốc hội.
Các vệ tinh Starlink thế hệ hai, nhắm mục tiêu năm 2027, sẽ có ý nghĩa lớn nhất với Philippines và các quốc gia nằm gần đường xích đạo, dù lịch trình triển khai trong ngành này từng nhiều lần bị chậm. Hỗ trợ thiết bị là cánh cửa còn lại. Mức độ chấp nhận ở mọi thị trường chỉ tăng nhanh tương ứng với tốc độ mở rộng danh sách máy cầm tay tương thích, một ràng buộc thể hiện rõ nhất ở cơ sở thiết bị Android LTE của Philippines.
