Tăng cường giám sát rừng bằng công nghệ số

Tổ bảo vệ rừng thôn Gia Giã tăng cường giám sát rừng bằng công nghệ số, sử dụng điện thoại thông minh xác định vị trí trong quá trình tuần tra rừng.

Tại thôn Gia Giã, xã Hướng Hiệp, các tổ bảo vệ rừng cộng đồng đã sử dụng điện thoại thông minh trong quá trình tuần tra để xác định vị trí, ghi nhận các dấu hiệu bất thường và trao đổi thông tin với lực lượng chức năng.

Thôn hiện có 8 tổ tuần tra với 40 thành viên tham gia bảo vệ rừng. Do địa bàn rộng, địa hình phức tạp và có những khu vực xa, các tổ phải đi và ở lại trong rừng từ 1–2 đêm mới hoàn thành một chuyến tuần tra. Trong điều kiện đó, việc ứng dụng công nghệ số giúp các thành viên xác định chính xác hơn khu vực cần kiểm tra, đồng thời hỗ trợ chuyển thông tin từ hiện trường nhanh hơn.

Cùng với thiết bị di động, lực lượng kiểm lâm đã đưa các phần mềm chuyên ngành như QGIS, MapInfo, Vtool và SMART vào công tác theo dõi diễn biến rừng. Qua đó, các khu vực có biến động hoặc nguy cơ mất rừng có thể được nhận diện sớm hơn, hỗ trợ lực lượng chức năng tổ chức kiểm tra và xử lý tại thực địa.

Việc ứng dụng công nghệ cũng được mở rộng tới các tổ, đội bảo vệ rừng ở thôn, bản. Người dân được tập huấn sử dụng thiết bị để phục vụ tuần tra, ghi nhận các điểm có nguy cơ xâm hại, mất rừng và khai thác lâm sản trái phép. Thông tin từ cơ sở nhờ đó được kết nối nhanh hơn với lực lượng chuyên trách, góp phần nâng cao hiệu quả giám sát và bảo vệ rừng.

Ở phạm vi rộng hơn, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Quảng Trị đã ứng dụng ảnh viễn thám, GIS và thiết bị bay không người lái để hỗ trợ rà soát diễn biến rừng, phát hiện các khu vực có dấu hiệu xâm hại và điểm cháy. Dữ liệu số, ảnh vệ tinh và các phần mềm chuyên ngành đang tạo thêm công cụ giám sát từ xa, bổ trợ cho hoạt động tuần tra, kiểm soát trực tiếp.

Thực tế tại Ban Quản lý rừng phòng hộ lưu vực sông Thạch Hãn cho thấy nhu cầu ứng dụng công nghệ ngày càng lớn. Đơn vị đang quản lý địa bàn gần 8.000 ha, trong khi lực lượng chuyên trách chỉ có 8 người. Bên cạnh khó khăn về nhân lực, đơn vị còn thiếu hệ thống cảnh báo cháy rừng, ảnh vệ tinh và thiết bị bay không người lái để hỗ trợ phát hiện nhanh cháy rừng và tình trạng xâm hại.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị Phan Văn Phước, tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học và công nghệ trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng là hướng đi quan trọng. Trong đó, cần từng bước hoàn thiện hệ thống dữ liệu, nâng cao khả năng giám sát và kết hợp chặt chẽ giữa công nghệ với lực lượng trực tiếp bảo vệ rừng.

Việc đưa công nghệ vào các khâu từ tuần tra, xác định vị trí đến theo dõi diễn biến rừng đang góp phần chuyển phương thức quản lý theo hướng chủ động hơn. Các công cụ số không thay thế lực lượng trực tiếp bảo vệ rừng mà đang trở thành phương tiện hỗ trợ, giúp kết nối thông tin từ hiện trường, tăng khả năng giám sát trên diện rộng và nâng cao hiệu quả bảo vệ tài nguyên rừng tại Quảng Trị.