| ‘Tam giác chiến lược’ Mỹ - Trung - Nga bị thử thách bởi Iran và Ukraine Giá bán buôn của Trung Quốc tăng mạnh vì chiến tranh Iran và AI Chiến tranh Iran đe dọa đà tăng trưởng nhanh nhất G7 của Anh |
 |
| Mỹ đã chi 38,1 tỷ USD trong 5 tháng đầu chiến tranh Iran. Chi phí đạn dược, nhiên liệu và nguy cơ thiếu tên lửa tiếp tục tăng. Ảnh: Reuters. |
Trong 5 tháng đầu của cuộc chiến tranh Iran, Mỹ đã chi khoảng 38,1 tỷ USD cho hoạt động quân sự, tương đương trung bình 246 triệu USD mỗi ngày. Nếu giao tranh tiếp diễn, ngân sách quốc phòng Mỹ có thể phải gánh thêm từ 2 đến 3 tỷ USD mỗi tháng.
Các con số được Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ, gọi tắt là CBO, công bố trong báo cáo ngày 15/9. CBO là cơ quan phân tích ngân sách độc lập, phi đảng phái, có nhiệm vụ cung cấp dự báo và đánh giá tài chính cho Quốc hội Mỹ.
 |
| 5 điểm khách biệt chính của máy bay chiến đấu J-36 Trung Quốc và F-47 Mỹ |
Báo cáo được thực hiện theo đề nghị của Hạ nghị sĩ Brendan Boyle, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ tại Ủy ban Ngân sách Hạ viện. CBO gọi toàn bộ hoạt động quân sự này là Chiến dịch Epic Fury.
Theo tính toán của CBO, tổng chi phí mà Bộ Quốc phòng Mỹ phải gánh đến ngày 1/8 vào khoảng 38 tỷ USD. Mức chi này bao gồm tiền thay thế đạn dược đã sử dụng, thiết bị bị phá hủy, số giờ bay tăng thêm, hậu cần và nhiên liệu phục vụ chiến đấu. Báo cáo CBO
Phần lớn ngân sách chiến tranh được dùng để thay thế tên lửa và các loại đạn dược mà quân đội Mỹ đã sử dụng. Chi phí cho số giờ bay tăng thêm được ước tính ở mức 10,4 tỷ USD, trong khi giá nhiên liệu cao hơn làm ngân sách tăng khoảng 2,7 tỷ USD.
Tính trung bình từ ngày 28/2 đến ngày 1/8, mỗi ngày giao tranh khiến Mỹ tiêu tốn khoảng 246 triệu USD. Tuy nhiên, mức chi trong từng giai đoạn không giống nhau. Những ngày đầu của chiến dịch có cường độ không kích cao nên chi phí lớn hơn nhiều so với giai đoạn sau.
CBO dự báo Mỹ sẽ phải chi thêm từ 2 đến 3 tỷ USD cho mỗi tháng giao tranh tiếp theo. Con số thực tế phụ thuộc vào cường độ tấn công, lượng đạn dược sử dụng và mức độ thiệt hại của các căn cứ, máy bay cùng phương tiện quân sự.
Ước tính này chưa bao gồm toàn bộ chi phí chăm sóc sức khỏe dài hạn cho quân nhân, tiền lãi phát sinh do vay để tài trợ chiến tranh và một số hoạt động quân sự diễn ra sau ngày 1/8. Vì vậy, tổng nghĩa vụ tài chính cuối cùng có thể cao hơn số liệu CBO công bố.
Báo cáo đầu tiên của cơ quan Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ về Chiến dịch Epic Fury cũng đưa ra kết quả gần tương đồng. Tính đến ngày 29/6, Lầu Năm Góc ước tính chiến tranh đã tiêu tốn 33,4 tỷ USD, gồm 22,3 tỷ USD thay thế đạn dược, 7,4 tỷ USD chi phí vận hành phát sinh và 3,7 tỷ USD thiệt hại thiết bị. Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ
Tác động lớn hơn đối với quân đội Mỹ không nằm riêng ở số tiền đã chi, mà còn ở tốc độ suy giảm kho tên lửa đánh chặn.
Theo CBO, kể từ tháng 6/2025, Mỹ có thể đã sử dụng tới hai phần ba lượng tên lửa đánh chặn phòng thủ để bảo vệ lực lượng Mỹ và hỗ trợ Israel đối phó các cuộc tấn công của Iran. Việc sản xuất loại vũ khí này đòi hỏi dây chuyền phức tạp, nhiều vật liệu chuyên dụng và thời gian kéo dài.
Cơ quan giám sát của Bộ Quốc phòng Mỹ nhận định tốc độ sử dụng vũ khí đã tạo ra tình trạng thiếu hụt trong kho dự trữ chiến lược. Năng lực bổ sung tên lửa bị hạn chế bởi nguồn cung động cơ nhiên liệu rắn, thuốc nổ, nhiên liệu đẩy và lao động kỹ thuật lành nghề.
CBO cảnh báo tình trạng thiếu tên lửa có thể trở nên nghiêm trọng nếu Mỹ bước vào một cuộc xung đột khác với đối thủ sở hữu số lượng lớn tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình. Báo cáo đề cập trực tiếp đến nguy cơ xảy ra xung đột với Trung Quốc liên quan đến Đài Loan.
Điều này cho thấy sức mạnh quân sự không phụ thuộc riêng vào số lượng vũ khí có sẵn. Năng lực sản xuất, tốc độ sửa chữa và khả năng duy trì chuỗi cung ứng quốc phòng cũng quyết định một quốc gia có thể theo đuổi chiến tranh trong bao lâu.
Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết các cuộc tấn công của Iran đã làm hư hại hoặc phá hủy hàng trăm tòa nhà và công trình tại căn cứ của Mỹ ở tám quốc gia Trung Đông. Hàng chục máy bay cũng bị ảnh hưởng, gồm bốn tiêm kích F-15E, một F-35A, bảy máy bay tiếp nhiên liệu KC-135, bảy trực thăng và hơn 30 máy bay không người lái.
Báo cáo chưa đưa ra tổng chi phí xây dựng lại các căn cứ bị hư hại. Khoản ngân sách này có thể khiến giá trị thiệt hại tiếp tục tăng trong những kỳ báo cáo sau.
Cuộc chiến còn tác động trực tiếp đến người tiêu dùng thông qua giá dầu, giá xăng và chi phí vận chuyển. Hoạt động vận chuyển dầu, khí đốt qua eo biển Hormuz bị thu hẹp, trong khi tuyến hàng hải tại Biển Đỏ thường xuyên gián đoạn.
CBO dự báo đến quý I/2027, chiến tranh có thể làm chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân, thước đo lạm phát được Cục Dự trữ Liên bang Mỹ ưu tiên theo dõi, tăng thêm khoảng 0,5 điểm phần trăm. Lạm phát lõi có thể cao hơn 0,3 điểm phần trăm do giá năng lượng lan sang chi phí sản xuất và vận chuyển.
Đến đầu năm 2027, xăng và các loại nhiên liệu khác được dự báo chiếm khoảng 40% tác động của chiến tranh lên giá tiêu dùng. Phần còn lại xuất hiện khi doanh nghiệp chuyển chi phí vận tải, nguyên liệu và hậu cần sang giá hàng hóa.
Ngày 15/9, giá xăng thường bình quân tại Mỹ ở mức gần 4,33 USD mỗi gallon, tăng khoảng 18 cent so với một tuần trước và hơn 1,15 USD so với cùng kỳ năm trước. Dữ liệu AAA cho thấy giá dầu diesel bình quân đã lên gần 6,27 USD mỗi gallon.
Giá dầu thô duy trì trên ngưỡng 100 USD mỗi thùng khi thị trường lo ngại nguồn cung qua eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn. Giá nhiên liệu cao kéo theo chi phí vận chuyển thực phẩm, hàng tiêu dùng, vật liệu xây dựng và nhiều dịch vụ thiết yếu.
Việc công bố hai báo cáo liên tiếp khiến chi phí chiến tranh trở thành chủ đề tranh luận mới trước cuộc bầu cử Mỹ ngày 3/11. Phe Dân chủ cho rằng người dân đang phải gánh một phần hóa đơn thông qua giá xăng, thực phẩm và hàng hóa tăng cao.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump lập luận rằng chiến dịch quân sự nhằm ngăn Iran phát triển vũ khí hạt nhân và bảo vệ lợi ích an ninh của Mỹ. Tuy nhiên, cuộc chiến được dự báo chỉ kéo dài vài tuần đã bước sang tháng thứ bảy.
Con số 38,1 tỷ USD mới phản ánh chi phí trong 5 tháng đầu. Nếu tính thêm nhu cầu tái lập kho đạn, sửa chữa căn cứ, thay thế máy bay và chi phí vay nợ, hóa đơn cuối cùng của cuộc chiến có thể tiếp tục tăng trong nhiều năm sau khi giao tranh kết thúc.
Cơ cấu chi phí chiến tranh do Lầu Năm Góc ước tínhTính đến ngày 29/6/2026, tổng chi phí được xác định ở mức 33,4 tỷ USD. Trong đó, 22,3 tỷ USD dành cho thay thế đạn dược, 7,4 tỷ USD là chi phí vận hành phát sinh và 3,7 tỷ USD liên quan đến thiết bị bị hư hại hoặc phá hủy. Bộ Ngoại giao Mỹ còn chi 79,2 triệu USD cho hoạt động sơ tán và các phương án dự phòng đối với công dân trong khu vực. Thiệt hại tại các cơ sở ngoại giao ở Iraq, Kuwait, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất được ước tính lên tới 184 triệu USD. |
