Từ đam mê đến hành trình thiện nguyện
Sinh năm 1987, anh Lương Thế Mạnh đã gắn bó với nghề hướng dẫn du lịch nhiều năm. Đại dịch Covid-19 năm 2021 buộc anh tạm xa những cánh rừng trà Shan tuyết quen thuộc ở Tây Bắc, nhưng cũng chính từ đó mà ý tưởng thành lập Trung tâm Trà 5 Cực ra đời vào năm 2023.
 |
| Bàn trà mời khách thưởng thức, nhâm nhi ly trà và cùng chìm đắm trong những câu chuyện thú vị về những gốc trà cao tít chạm mây tại vùng cao tây bắc. |
"Tôi muốn đưa trà Shan tuyết quý hiếm đến gần hơn với mọi người, đặc biệt là bạn bè quốc tế và khách du lịch", anh Mạnh chia sẻ về động lực ban đầu.
 |
| Những bánh trà Shan tuyết được lên men quý hiếm, đây cũng là những sản phẩm ra đời chào mừng sự kiện A80 của đất nước. |
"5 cực" đặc biệt của trà Shan tuyết
Trà Shan Tuyết cổ thụ là đặc sản của vùng Tây Bắc, mọc ở độ cao trên 1.200 mét, có búp to màu trắng xám với lớp lông tơ mịn như tuyết. Những cây trà cổ thụ có tuổi đời từ 300-500 năm, tạo nên hương vị độc đáo mà các loại trà khác không có.
Cái tên "5 Cực" không chỉ là thương hiệu mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về đặc tính của loại trà quý này. Theo anh Mạnh, 5 cực gồm: Cực cao - Cực khổ - Cực sạch - Cực tốt và Cực vui.
 |
| Người Mông Suối Giàng thu hái chè Shan tuyết cổ thụ. Ảnh: Baodantoc |
Cụ thể: "cực cao" vì cây trà sinh tưởng từ độ cao 1000m trở lên; "cực khổ" do quá trình thu hái vất vả; "cực sạch" do không khí trong lành; "cực tốt" tốt cho sức khỏe, 1 năm trà 3 năm thuốc và "cực vui" mỗi sản phẩm đều trích ra 1 phần lợi nhuận để làm quỹ thiện nguyện vùng cao.
Việc hái trà này rất vất vả vì người dân vùng cao phải trèo lên những cây cao vào lúc sương mai. Việc hái trên cây khó khăn hơn nhiều so với hái trà ở miền trung du. Số lượng cây trà Shan Tuyết cổ thụ ngày càng hiếm, cộng với quy trình chế biến phải qua nhiều công đoạn phức tạp nên giá trà khi đến tay người tiêu dùng cũng đắt đỏ.
 |
| Rừng chè cổ thụ Suối Giàng. Ảnh: Baodantoc |
Theo thống kê, Việt Nam hiện có khoảng 40.000 ha chè Shan tuyết, chiếm 30% diện tích chè cả nước. Đặc biệt, xã Suối Giàng (huyện Văn Chấn, Yên Bái) ở độ cao 1.500-1.800m so với mực nước biển là nơi có nhiều gốc trà Shan tuyết cổ thụ nhất cả nước.
Mô hình thiện nguyện độc đáo
Điều làm nên sự khác biệt của Trung tâm Trà 5 Cực chính là mô hình thiện nguyện "1.000 đồng". Với tư duy "giọt nước nhỏ góp thành sông lớn", anh Mạnh kêu gọi cộng đồng du lịch đóng góp 1.000 đồng/khách để xây dựng các điểm trường cho trẻ em vùng cao.
 |
| Mỗi hướng dẫn viên được khuyến khích kêu gọi du khách đóng góp 1.000 đồng cho quỹ xây trường học vùng cao. |
Hai năm qua (2024-2025), cộng đồng hướng dẫn viên du lịch Việt Nam cùng Trung tâm Trà 5 Cực đã đóng góp nguồn lực thiện nguyện, phối hợp với Ford Everest Team Việt Nam thực hiện thành công hai điểm trường tại Cao Bằng và Điện Biên, mang lại giá trị thiết thực cho học sinh vùng núi cao, nơi điều kiện học tập còn nhiều thiếu thốn.
 |
| Sáng 20/9/2025, cộng đồng Ford Everest Team Vietnam+ cùng các nhà tài trợ đã khánh thành và trao tặng điểm trường mầm non Hua Nạ tại tại bản Hua Nạ, xã Búng Lao, tỉnh Điện Biên |
 |
| Anh Mạnh cùng Câu lạc bộ hướng dẫn viên du lịch Việt Nam và cộng đồng du lịch trao tặng giếng nước sạch cho người dân H'mong bản Hua Nạ, Điện Biên - một công trình cấp thiết cho cuộc sống địa phương |
 |
| Những bàn tay góp sức, những trái tim đồng lòng bàn giao công trình 2 phòng học ở điểm trường Nà Vài, xã Thành Công (huyện Nguyên Bình, Cao Bằng năm 2024) |
Những con số này có thể không lớn so với các chương trình thiện nguyện của doanh nghiệp lớn, nhưng lại mang ý nghĩa đặc biệt vì được hình thành từ những đóng góp nhỏ, từ tấm lòng chân thành của từng cá nhân. Mỗi điểm trường không chỉ là công trình vật chất mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, sẻ chia của cộng đồng.
 |
| Anh Mạnh, đại diện Trung tâm Trà 5 cực trao tặng tiền mặt cho điểm trường Nà Vài, xã Thành Công (huyện Nguyên Bình, Cao Bằng năm 2024) |
Tại những vùng cao Tây Bắc, trẻ em các dân tộc thiểu số thường phải đối mặt với nhiều khó khăn trong việc đến trường. Những điểm trường kiên cố không chỉ tạo điều kiện học tập tốt hơn mà còn là động lực để các em không bỏ học, tiếp tục theo đuổi con chữ.
Không gian văn hóa đặc sắc
 |
| Trung Tâm Trà 5 Cực - nơi bạn có thể tìm hiểu về văn hoá trà Việt Nam và những cây trà Shan tuyết cổ thụ núi cao vô cùng quý hiếm và giá trị. |
Tọa lạc trên khu đất rộng hàng nghìn mét vuông tại xã Nội Bài (Sóc Sơn, Hà Nội), Trung tâm Trà 5 Cực tạo nên không gian văn hóa độc đáo. Du khách không chỉ thưởng thức trà mà còn được trải nghiệm âm nhạc thiền, âm thanh thiên nhiên và lắng nghe những câu chuyện về từng loại trà.
 |
| Trà nương tại 5 cực đang đưa khách vào một không gian thú vị, một không gian đậm tinh thần thưởng thức một thức trà quý, tốt cho sức khỏe mà thiên nhiên ban tặng. |
Những câu chuyện về nguồn gốc, cách chế biến và ý nghĩa văn hóa của từng loại trà được chia sẻ một cách tâm huyết, giúp du khách hiểu thêm về di sản trà Việt Nam.
|
 |
| Trà nương giới thiệu giới thiệu phân bố các vùng trồng Trà Shan tuyết quý hiếm. |
“Chúng tôi không chỉ kể những câu chuyện về trà mà còn mở ra không gian để mỗi du khách viết nên câu chuyện riêng của mình. Trong đó, du khách tự chiêm nghiệm, suy ngẫm về bản thân và tìm lại những niềm vui giản dị mà cuộc sống hối hả thường khiến ta bỏ qua", anh Mạnh chia sẻ về triết lý kinh doanh của mình.
 |
| Những tách trà như chứa đựng cả những câu chuyện tuyệt đẹp mà thiên nhiên ban tặng cho con người Việt. |
Lan tỏa tinh thần cộng đồng
Tinh thần "tử tế từ những điều nhỏ nhất, chăm chút mỗi ngày mới tạo ra những điều lớn lao ở tương lai" mà anh Mạnh theo đuổi không chỉ áp dụng trong kinh doanh mà còn lan tỏa trong cộng đồng. Mỗi tách trà, mỗi nghìn đồng đóng góp đều mang theo thông điệp về tình người và lòng tốt.
 |
| Trung tâm Trà 5 Cực tọa lạc tại số 2A Thạch Lỗi, xã Nội Bài, huyện Sóc Sơn, Hà Nội. |
Câu chuyện của anh Lương Thế Mạnh và Trung tâm Trà 5 Cực chứng minh rằng thiện nguyện không nhất thiết phải bắt đầu từ những con số lớn hay những dự án hoành tráng. Đôi khi, những hành động nhỏ bé nhất, khi được thực hiện với tâm huyết và lan tỏa đúng cách, lại có thể tạo nên những thay đổi tích cực trong xã hội.
| Thông tin thêm cho bạn: Theo thống kê sơ bộ, hiện Việt Nam có khoảng 40 nghìn ha chè Shan Tuyết, chiếm 30% diện tích chè cả nước, tập trung ở vùng núi cao phía bắc như: Hà Giang, Yên Bái, Sơn La, Lào Cai, Lai Châu, Phú Thọ… Nhưng xã Suối Giàng thuộc huyện Văn Chấn - Yên Bái, nằm ở độ cao từ 1.500 đến 1.800m so với mực nước biển, là nơi có nhiều gốc trà Shan Tuyết cổ thụ nhất. Người H’mong ở đây từ xưa đã trồng trà trong rừng sâu và coi đây như một thứ cây thuốc, như một tín ngưỡng linh thiêng mà tổ tiên họ truyền lại, vì vậy nên cây trà ở đây không hoàn toàn là hoang dã. Với khí hậu riêng biêt, độ nắng nhiều quanh năm, trà ở đây có vị chát nhiều, để lại ấn tượng sau khi uống. Hiện nay, toàn xã có hàng chục nghìn cây chè cổ thụ hơn 100 tuổi, có cây đến 300 năm tuổi và là một trong những cây chè lâu năm nhất của thế giới còn sót lại. Trong khi đó, trà Shan Tuyết Tà Xùa (Sơn La) lại mọc hoang dã dọc theo những triền núi và đỉnh núi ở độ cao 1.800m của vùng đại ngàn. Cách huyện Bắc Yên 14 km, những đồi chè Shan Tuyết ở Tà Xùa cao 2- 20m và chỉ cho sản lượng mỗi năm khoảng vài trăm kilogram. Nhờ có khi hậu đặc biệt, 4 mùa rõ rệt trong một ngày, chênh lệch nhiệt độ ngày và đêm lớn mà trà cổ thụ Shan Tuyết Tà Xua có những nét rất riêng: vị chát rất thanh và dư vị ngọt kéo dài… Những đỉnh núi cao là nơi cây trà Shan Tuyết sinh sống, ngày đêm ngậm sương trong cái tiết trời âm u, quanh năm lạnh lẽo.Thuần khiết như chốn bồng lai nhưng cũng đầy khắc nghiệt, chính ở nơi đó, những cây chè Shan Tuyết thu gom từng chút sinh khí đất trời, bền bỉ bén rễ, đơm hoa kết trái từ hàng trăm năm nay và cho ra đời những búp chè thượng hạng, không chỉ tuyệt ngon mà còn vô cùng tốt cho sức khỏe con người. Trà mọc tự nhiên, tuyết bám trên cành và lá trà nên gọi là trà Shan Tuyết. Chịu đựng giá buốt suốt mùa đông núi cao, rồi ngậm từng hạt sương sớm lúc giao mùa, ủ từng khối mù mây mỗi sớm, cây chè Shan Tuyết bừng thức khi mùa xuân tràn về. Những chồi non của chè lúc này hội tụ trong nó tất cả tinh túy của trời đất thiên nhiên, sương gió, mù mưa của miền rẻo cao, mùa xuân đẹp viên mãn trong lớp tuyết bạc lấp lánh dát trên mỗi lá chè, mỗi búp chè. |
